توقسانىنشى جىلدارى مەكتەپ قابىرعاسىن كورگەن ۇرپاقپىز. ول كەزدە سىنىپ جەتەكشىمىز «كورنەكى قۇرالعا كەرەك» دەپ اقشا جيناۋشى ەدى. سىنىپقا قاجەت ۇساق-تۇيەك زاتتارمەن قوسا «كورنەكى قۇرال» ىلعي دا اتا-انالاردىڭ موينىندا تۇراتىن. سونىڭ وزىندە دە ءمۇعالىم «باسقا مەكتەپتەرگە بارساڭ، سىنىپ قابىرعاسى جارقىراپ تۇرادى. مەنىڭ كابينەتىم جۇدەۋ» دەپ ايتا بەرەتىن. «ديرەكتورىمىز ەدەن جۋاتىن سابىن، ۇنتاققا دەيىن ءوز جالاقىسىنان تولەپ كەلدى. سەندەردە ۇيات بولسا اتا-انالارىڭا ايتىپ تولەسەڭدەرشى» دەيتىن.

قۇلاق ەتىن كۇن سايىن جەي بەرگەن سوڭ سىنىپ جەتەكشىسىنىڭ دورەكى داۋسىن ەستىمەس ءۇشىن، وقۋشىلار ايتقانىن اكەلىپ بەرەتىن.  

ول ۋاقىتتا مۇعالىمدەر كورنەكى قۇرالدى سۋرەتشىلەرگە قولدان جاساتاتىن. ءقازىر ول كەزدەگىدەي «كورنەكى قۇرالدار» بولماسا دا، ورنىن باننەر، ستەند، سلايد، ت.ب. اتاۋلارىن تىزسەڭ، ايتىپ تاۋسىلمايتىن زاماناۋي دۇنيەلەر قاپتاپ كەتتى. قاي ءوڭىردىڭ مۇعالىمىمەن سويلەسسەڭ دە جارىسقا قاتىسۋ ءۇشىن وقۋشىسىنا جوبا جاساتىپ جاتقانىن، كوپتەگەن قاعازداردى تولتىرۋمەن اۋرە  ەكەندىگىن ايتادى. قاعاز باستىلىقتى باسشىلار جويۋ كەرەك دەپ ايتىپ-اق كەلەدى. قاعازباستىلىق جويىلعانمەن مۇعالىمدەر ەلەكتروندى «قاعازباستىلىقتان» قۇتىلا قويماس.

كەز-كەلگەن اۋىلعا بارىپ، ءبىر ءمۇعالمنىڭ ۇيىنە كىرىڭىزشى. مەكتەپتە كومپيۋتەردەن كوز الماعان ءمۇعالىم ۇيىندە دە ەكران الدىندا تاپجىلماستان ەلەكتروندى «كورنەكى قۇرال» جاساپ وتىرعانىن كورەسىز.  

دامىعان مەملەكەتتەردە مۇعالىمگە بۇنداي ارتىق جۇمىستار جۇكتەلمەيدى. ۇستازدىڭ مىندەتى قاشاندا ساباق وقىتۋ. ال قاجەتتى قاعاز، قۇرالدارىن كومەكشى اسسيستەنتتەر دايىنداپ بەرۋى كەرەك. بىزدە بارلىعى ءبىر ءمۇعالىمنىڭ موينىنا جۇكتەلگەن.

اۋىل ءمۇعالىمى تىپتەن قارا وگىز ەسەبىندە. قاي اۋلىعا بارساڭ دا اۋداننان، وبلىستان كەلگەندەرگە شاي دايىنداپ جۇرگەن مۇعالىمدەر. لاۋازىمدى تۇلعالار اۋىل، اۋدانعا بارا قالسا، وقۋشىلارمەن كوشەگە شىعىپ، تازالىق ورناتاتىن دا مۇعالىمدەر. سوڭعى كەزدە جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر مۇعالىمدەردىڭ جۇيكەسى بۇرىنعىعا قاراعاندا جۇقارىپ، اشۋلانشاق، ءتىپتى ۇرىسقاق بوپ كەتكەنىن كورسەتۋدە. وزىنە زاڭدىق تۇرعىدان مىندەتتەلگەن نەگىزگى جۇمىسىنان بولەك الگىندەي ارتىق نارسەلەردى ءبىر باسىنا ءۇيىپ بەرگەن سوڭ ءمۇعالىم شارشاماعاندا قايتەدى؟

بىلتىر الماتىداعى ءبىر قازاق مەكتەبىنە وقۋشىلارمەن كەزدەسۋ كەشىنە شاقىرىلعان ەدىم. مەكتەپكە كىرگەن ساتتەن ايعايلاعان داۋىس ەستىدىم. قاراسام، دالىزدە مەكتەپ ديرەكتورى ءبىر ءمۇعالىمنىڭ جەر جەبىرىنە جەتىپ ۇرسىپ جاتىر. كەزدەسۋ كەشى اياقتالىپ، دالىزگە شىققاندا تاعى دا ايعاي-ۇيعاي. ديرەكتور ۆاحتا قىزمەتكەرى مەن كۇزەتشىنى جەردەن الىپ جەرگە سالىپ جاتىر. مەكتەپتەن شىعۋعا وقتالعانىمدا تاعى دا شۋ ەستىلدى. ءبىر وقۋشىنىڭ اكەسى كەلىپ، ءمۇعالىمدى بالاعاتتاپ جاتىر. سول ساتتە ەسىك الدىنا جەدەل جاردەم كەلدى: 4 سىنىپتىڭ ءبىر ءمۇعالىمى ساباق ۇستىندە جۇرەك تالماسىنا ۇشىراپتى...

اينالدىرعان بىر-ەكى ساعاتتىڭ ىشىندە وسىنداي شۋلى جاعدايلارعا كۋا بولعان ءبىز بۇل مەكتەپتەن شارشاپ شىقتىق. جالپى بايقايتىنىمىز قازىرگى كەزدە مۇعالىمدەرگە دە، مەكتەپ ديرەكتورلارىنا دا مۇمكىندىگىنەن تىس ارتىق جۇمىستار تاپسىرىلادى ەكەن. جۇيكەسىنە ارتىق سالماق تۇسكەن ۇستازدىڭ توز-توزى شىعاتىنى انىق. بۇگىندە ۇيىندەگى كومپيۋتەر الدىندا ءتۇن جارىمعا دەيىن مەكتەپتىڭ جۇمىسىن ىستەپ وتىراتىندارى وتە كوپ. قوسىمشا جۇمىستارعا جالاقى قوسىلسا ءجون-اۋ.

جاقىندا ءبىر اعايدان اۋىلداعى ءمۇعالىم اپاي تۋرالى سۇرادىم. «سەن سولاردى ءمۇعالىم دەپ تۇرسىڭ با؟ قايداعى ءمۇعالىم؟ كوشە سىپىراتىن قارا قۇلدار ولار» دەدى ول ىزالانا. اشۋمەن ايتىلعان ءسوز بولعانمەن، ار جاعىندا شىندىقتىڭ باسى قىلتياتىنى راس. قىسقاسى بۇگىنگى زاماندا ءمۇعالىم ءمۇعالىم بولۋدان قالىپ بارا جاتىر ما، قالاي ءوزى؟

دانا قامشىبەك