جاقىندا عانا الماتى قالاسىنا، قازۇۋ-دىڭ ارنايى شاقىرتۋىمەن جۇڭگو جەرىنەن ءبىر توپ مەديسينا عالىم-ماماندارى كەلدى. عىلىمي كونفەرەنسياعا قاتىسقان قانداستارىمىزدىڭ نەگىزگى زەرتتەۋ تاقىرىبى ۇلتتىق مەديسينا توڭىرەگىندە. قانداستارىمىز قولعا العان قازاقشا ەم-دوم سالاسى ءوز وتانىمىزدا باقسى بالگەرلەردىڭ ۇشىقتاۋى مەن ۇشكىرۋىنەن اسا الماي ءجۇر. ءساتى كەلىپ تۇرعاندا قوناقتارىمىزدى شاقىرىپ، قازاق مەديسيناسى توڭىرەگىندە «كەلەلى كەڭەس» وتكىزگەن ەدىك. كەڭەسكە شىڭجاڭ مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، م.ع.د.،   شىڭجاڭ قازاق شيپاگەرلىك ءدارى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ءاسيا بەيسەنباي قىزى، شىڭجاڭ مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنداعى ءبىرىنشى ەمحاناسىنىڭ پروفەسسورى، م.ع.د.،   سۇيەك مامانى جاسارات جالەل ۇلى، شىڭجاڭ قازاق شيپاگەرلىك ءدارى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى، فارموكولوگ مامان ۇلىقان نۇرحابەك قىزى، شىڭجان قازاق شيپاگەرلىك ءدارى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى، پەكين يۋنيون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ PhD دوكتورى بولات ماقابىل ۇلى قاتىستى.

- قىتايداعى قازاق مەديسيناسى قالاي دامۋدا؟ قازاقستاندا دامۋى كەڭجەلەپ قالعان قازاق شيپاگەرلىگىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا قانداي ماسەلەلەرى بار؟

ءاسيا بەيسەنباي قىزى: - قازاق ەلىنە كەلىپ ۇلتتىق مەديسينا توڭىرەگىندە ءسوز قوزعاپ وتىرعانىمىزعا وتە قۋانىشتىمىز. قازاق مەديسيناسىنىڭ، قازاق شيپاگەرلىگىنىڭ تاريحي وتە تەرەڭدە جاتىر. ءبىز شارتتى تۇردە قازاق مەديسيناسىنىڭ عىلىمي باستاۋىن 1738 جىلى جارىق كورگەن وتەيبويداقتىڭ «شيپاگەرلىك بايانى» دەگەن كىتابىمەن بايلانىستىرامىز. ال تۇپتەپ كەلگەندە، بۇدان بۇرىن دا قازاقتا حالىق ەمشىلەرى بولعان. ولار ءشوپ دارىگەرلەرمەن ءتۇرلى اۋرۋلاردى ەمدەپ، ەمدەۋ تاسىلدەرىن جاساعان. الايدا، ارالىقتا ءبىراز جىل ءۇزىلىس بولىپ، ەندى مىنە قازاق ەمشىلىگى قايتادان قولعا الىنىپ كەلەدى. جۇڭگو ەلىندە بيىلدان باستاپ ءبىز مۇنى حالىق ەمشىلىگى دەمەي، قازاق مەديسيناسى دەپ تانىدىق. ويتكەنى قازاق شيپاگەرلىگى   جۇيەلەنىپ، مەديسينا عىلىمنىڭ ءبىر سالاسى بولىپ قالىپتاستى. نەگە دەسەڭىز، بىزدە قازاق ەمحانالارى بار. قازاق ءوز تاسىلدەرىمەن، وزىندىك دارىلىك شوپتەرىمەن ەمدەيتىن زامانۋي ەمدەۋ جۇيەسى قالىپتاستى. سونىمەن قاتار، باسقا دا ەمحانالاردا قازاق مەديسيناسىمەن ەمدەيتىن بولىمشەلەر قۇرىلدى. مىسالى، التايدا، ىلە، قۇلجادا قازاق دارىگەرلىگى زەرتتەۋ ورتالىقتارى 2007-2008 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەۋدە. ال، ءبىزدىڭ شىڭجان قازاق شيپاگەرلىك ءدارى زەرتتەۋ ورتالىعى 2010 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ۇكىمەت وسىنداي زەرتتەۋ ورتالىعىن اشۋعا قولداۋ ءبىلدىرىپ، بەىكتتى. ءسويتىپ، 2011 جىل رەسمي تۇردە اشىلدى. ءبىزدىڭ شىڭجان قازاق شيپاگەرلىك ءدارى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسقالاردان ايىرماشىلىعى ناقتى تاجىريبەلەر جۇرگىزە الامىز، دارىلىك شوپتەردىڭ قۇرامىن تەكسەرىپ، قاراپايىم ەمشىلەر جاسايتىن دارىلەردى مەملەكەت دەڭگەيىنە كوتەرۋگە ىقپال ەتەمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز ورتالىقتاعى زەرتتەۋلەردىڭ مەملەكەت ولشەمىن جەتكىزىپ، قانداي ەمحانا بولماسىن قازاق دارىلەرىنىڭ پايداعا اساتىن، داۋا بولا الاتىن دارەجەگە كوتەرۋ. قازاقستانعا دا ءبىزدىڭ دارىلەر كەلۋى دە مۇمكىن.

تاعى ءبىر ماقساتىمىز مامانداردى وقىتۋ. 2010 جىلى ەڭ العاش ورتا تەحنيكۋم ىسپەتتى بولىمشەگە 100 بىلىمگەر قابىلدانىپ، قازاق شيپاگەرلىگىنىڭ ورتا تەحنيكۋمى قۇرىلدى. ال، ءبىر جىلدان كەيىن شىڭجاڭ مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاق شيپاگەرلىگى بويىنشا تولىق كۋرس ءبىلىم بەرەتىن جاڭا ءبولىمى اشىلدى. سودان بەرى جىلىنا ءبىر توپ قازاق مەديسيناسى بويىنشا جاستار قابىلدانىپ كەلەدى. ولار باسقا مەديسينا سالالارى سەكىلدى 6 جىل وقىپ، ءبىتىرۋ كۋالىگىن الىپ شىعادى.

بۇل دارىلىك شوپتەردى زەرتتەۋ، پايداعا اسىرۋدان باسقا،   قازاق مەديسيناسىنداعى بيىلعى تابىسىمىز قازاق مەديسيناسى بويىنشا ءبىلىم العان ماماندارعا كۋالىكتى زاڭداستىردىق، مەملەكەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى قازاق مەديسيناسى ءبىلىم سالاسى رەتىندە تانىپ، كۋالىك بەرۋدى بەكىتتى. بيىلعى تۇلەكتەر كۋالىگى بار قازاق مەديسيناسىنىڭ مامانى بولىپ شىعادى. ايتا كەتەر جايت، ءبىتىرۋشى جاستار اراسىندا قازاق مەديسيناسى بويىنشا سىناق جۇرگىزىلىپ، كۋالىك بەرىلەدى. ولار كەيىن قازاق مەديسيناسى بويىنشا جۇمىس ىستەي الادى. قازاق مەديسيناسى بويىنشا ءبىلىم الاتىندار تەك قازاقتار عانا ەمەس، سونىمەن قاتار باسقا ۇلت وكىلدەرى دە بار. ءبىراق، سىناق قازاق تىلىندە وتەدى.

ءقازىر قازاق مەديسيناسى دامۋ جولىندا دەپ ايتۋعا بولادى. ءبىز قازاق شيپەگەرلىگى ، حالىق ەمشىلىگى ەمەس، عىلىمي نەگىزى بار قازاق مەديسيناسى دەپ تانيمىز. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز ونىمدىرەك بولۋى ءۇشىن 2012 جىلى «قازاق شيپاگەرلىك عىلىمي قوعامىن» قۇردىق. بۇل ۇيىم بىرلەسە جۇمىس جاساۋ ماقساتىندا قۇرىلدى. ءقازىر 600-ن استام مۇشەسى بار. بۇل قوعامىمىز دامىپ كەلەدى، جىلىنا ءبىر رەت اۋقىمدى شارا، ياعني عىلىمي تالقى جيىنىن وتكىزەمىز. مۇنداعى ماقساتىمىز ءوزارا پىكىر الماستىرۋ، قازاق مەديسيناسىن دامىتۋ.

جاسارات جالەل ۇلى: - قازاق شيپاگەرلىگىن قازاقشا ەم، داۋالاۋ دەپ ايتاتىنىن ءجيى ەستىمىز. ءبىراق بۇل شارتتى عانا اتاۋى. ءبىزدىڭ قازاق مەديسيناسى دەگەن ءوز عىلىمىمىز بار. ونى «التى تۇعىر تەورياسى» دەپ اتايمىز. ۇلى ويشىل ءال-فارابيدىڭ كىتابىندا «ءتورت تۇعىر» دەپ ايتىلادى. وتەيبويداقتىڭ جازۋىمەن «التى تۇعىر» بولىپ دامىپ كەلەدى. مۇنى قالاي مەديسينادا جۇزەگە اسىرامىز؟ مىسالى، سۇيەك سىنسا ورىس نەمەسە باتىس مەديسيناسى ونى ورنىنا كەلتىرىپ، ءۇش ايعا دەيىن گيپسپەن قاتىرادى. بۇل مۇلدە قاتە. ول توپىراققا قاتىرىپ تاستاۋمەن تەڭ، ءۇش اي گيپتەن كەيىن سۇيەك جۇمسارىپ، ءالسىز بولىپ قالادى. بۋىن قۋىسى جوعالىپ، شەمىرشەك ازايادى. نەرۆتەردىڭ قىزمەتى زاقىمدانادى. سەبەبى، گيپستىڭ ىشىنە اۋا كىرمەيدى عوي. سوندىقتان، ونى قاتىرىپ قويماي، كەرىسىنشى قيمىلمەن ەمدەۋ كەرەك. سوندىقتان، سىنىقتى، ءسىڭىر ءۇزىلۋىن قيمىل ارقىلى ەمدەۋ دەيتىن قازاق مەديسيناسىنىڭ جاڭالىعىنا جۇڭگو ۇكىمەتىن دەن قويىپ وتىر. قازاق مەديسيناسى ءوزى بىرنەشەگە ءبولىنىپ، سالالانادى. دياگنوز قويۋدىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار. ماسەلەن، ادامنىڭ قيمىل-قوزعالىسى، سويلەگەن سوزىنە قاراپ نەمەسە   اۋىرعان جەرىن ۇستاپ، تامىر باسىپ كورەدى. تاماق ارقىلى ەمدەۋدىڭ دە جولى بار: قىمىز -قىماران، شۇبات، ت.ب. تاعام تۇرلەرى ارقىلى ەمدەيدى. وتاشى، بۇلاۋمەن دە ەمدەيدى. تاريحتا ساقتاردىڭ بۇلاۋىنا ءشوپ دارىلەر قوسىلعان ەكەن. گرەكتەردىڭ جازبالارىندا، ءشوپ ءدارى جاساۋدى ساقتاردان ۇيرەنگەندەرى تۋرالى جازىلادى. ودان كەيىن قان شىعارۋ. ونىڭ دا ءوز مەزگىلى بولادى: قار ەرىپ، سۋ تاسىعان كەزدە شىعارادى. سونىمەن قاتار، ۋ مەن ۋدى قايتارۋ. حالىق ەمشىلىگىندە مۇنى نەشە تاسىلدەرى بار. مەديسينانىڭ سيمۆولىندا نەلىكتەن ەكى جىلان بەينەلەنۋى تەگىن ەمەس. قازاق مەديسيناسىندا رۋحاني داۋالاۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ءبىر سالا. ينەمەن ەمدەۋ، تەرىنى تەسۋ - مۇنىڭ بارلىعى تەوريانىڭ شەڭبەرىندە جۇزەگە اسادى.

- وسى تۇستا سۇراق تۋىنداپ تۇر. سىزدەر قىزمەت ەتەتىن شىڭجاڭ ەمحاناسىندا ەمدەۋدىڭ زامانۋي تۇرلەرى وتە كوپ شىعار. دەگەنمەندە، اتالعان قازاق مەديسيناسىنىڭ ەمدەۋ تاسىلدەرى تاجىريبە جۇزىندە قانشالىقتى قولدانىلادى؟

جاسارات جالەل ۇلى: -   قىتايدا 56 ۇلت بار. ءار ۇلتتىڭ ءوز مەديسيناسى بار. ال، قازاق مەديسيناسى وسىنىڭ ىشىندە 6-شى ورىندا تۇر. قازاق مەديسيناسىنىڭ جولى وتە دۇرىس ەكەنىن تاجىريبە دالەلدەپ وتىر.

ءاسيا بەيسەنباي قىزى: - جاسارات جالەل ۇلى سىنىقشىلىق ءتاسىلىن وتە جاقسى قولدانۋدا. بۇرىن ونى وپەراسيا ارقىلى ەمدەيتىن بولسا، قازىر وتا جاسالماي-اق ەمدەۋگە بولادى. قازاق مەديسيناسىنىڭ باتىس مەديسيناسىنان وزىپ تۇرعان وسىنداي جاڭالىقتارى بار.

ۇمۇحان نۇرحابەك قىزى: - قازاق مەديسيناسى وتە جۇيەلى. مەنىڭ كاسىبي ماماندىعىم وتاشى، ونىڭ ىشىندە سۇيەك-بۋىن وتاشىسى. سىنىقتاردى سالۋ،بۋىندى قالپىنا كەلتىرۋدى قازاق شيپاگەرلىگى بويىنشا ەمدەپ جاتىرمىز. ەمدەلۋگە كەلگەن ناۋقاسقا ەڭ الدىمەن، دياگنوز قويامىز. سىنىقتى سالعاننان كەيىن، ءارى قاراي باسقا ۇلتتىق مەديسيناعا ءتان ەم-دوم جاسايمىز. مىسالى، سىنىقتى سالعان سوڭ تاۋىقتىڭ جۇمىرتقاسىنىڭ اعىنا ءتۇرلى دارىلەردى قوسىپ، ارالاستىرىپ، سىنىققا تاڭامىز. جاڭا جاسارات اعامىز ايتقانداي، باتىس مەديسيناسىنداعى گيپسپەن ەمەس، جۇمىرتقانىڭ اعىمەنەن ەمدەيمىز. ەگەر سىنىق اۋىر بولسا، وندا جان-جاعىنان تاقتاۋشالارمەن تاڭىپ تاستايمىز. تاڭعاندا دا، قان جۇرەتىندەي ەركىن، داكەنى دە، تاقتايشالاردى دا ارالىق ساقتاپ وتىرىپ، بايلايمىز. جۇمىرتقانىڭ اعى مەن وعان قوساتىن دارىلەر سۇيەك جەتىلدىرەدى. مۇنداي دارىلەردى ءبىز «جالعاعىش تالقان» دەپ اتادىق. بۇل عىلىمي ديسسەرتاسيا رەتىندە زەرتەلدى. جانە وعان پاتەنت الدىق. بۇل قازاق شيپەگەرلىگىنىڭ كلينيكادا وتە جاقسى قولداناتىنىن اڭعارتسا كەرەك.

ءبىزدىڭ ەمحانالار وتە قاربالاس جۇمىس ىستەيدى. ويتكەنى، ەمدەلۋشىلەر وتە كوپ. ارىرەسە، سۇيەك ءبىتىستىرۋ جاعىنان قازاق مەديسيناسىن مويىندايتىندار كوپ. ويتكەنى، باتىس مەديسيناسى گيپسپەن قاتىرىپ،شەگەلەپ تاستايدى. ال، بىزدە باسقاشا. كۇل پارشاسى شىعىپ، سۇيەك سىنىپ كەتسە دە، وعان وپەراسيا جاساماي-اق، جازۋعا بولادى. نەگە قازاق مەديسيناسىنىڭ ءدال وسى سۇيەك ءبىتىستىرۋ سالاسى جاقسى دامىعان دەسەك، حالقىمىزدىڭ كوشپەلى ءومىر سالتىنىڭ ناتيجەسىندە قالىپتاستى. سەبەبى، قازاقتىڭ ءومىرى اتتىڭ ۇستىندە وتكەن، ءجيى كوشەدى، ءتۇرلى سپورتتارىمىز بار. سودان حالىق اراسىندا وتاشى، سىنىقشىلار كوپ تارالعان. ال، ونى عىلىمي جولمەن زەرتتەپ، ءدارى قالاي پايداعا استى، قانداي تاسىلدەر قولداندى دەگەن سەكىلدى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن تابۋدامىز.

بۇدان باسقا، قازاق مەديسيناسىنىڭ وزىندىك ەمدەۋ ءادىسى - بۇلاۋ. عاسىرلار بۇرىن بۇلاۋدىڭ ەمدىك قاسيەتى تۋرالى وتەيبويداق بابامىز ايتىپ كەتكەن. بۇلاۋدىڭ ءوزى التىعا: ساقتاندى بۇلاۋ، باپتاۋلىق بۇلاۋى، قاقتاۋلىق بۇلاۋى، ناقتاۋلى بۇلاۋى دەگەن سەكىلدى بولىنەدى ەكەن. حالقىمىزدىڭ ات قويۋداعى كورەگەندىگىن قارامايسىز با؟ قازاقتىڭ بۇلايىن ءبىز ورتالىعىمىزدا اشتىق. «جەلعۇز» دەپ ات قويىپ، ۇكىمەتتەن كومەك الىپ جۇزەگە اسىردىق. بۇل وتە ءتيىمدى، سەبەبى شىعىنى از، ەمدەلۋشىلەرگە ۇنايدى. باسقا ىشكى اعزالارعا ەش زيانى جوق. ماسەلەن، ءدارى ىشسە ادامنىڭ ءىش قۇرىلىسى اۋىرادى، ال بۇلاۋ سىرتتاي ەمدەيتىن بولعاندىقتان ەش كەرى اسەرى از. حيميالىق دارىگە قاراعاندا، زيانى جوق دەسە دە بولادى.

بولات ماقابىل ۇلى: - اسسالاۋماعالەيكۋم! وسىندا وتىرعان ماماندارمەن قازاق مەديسيناسى جونىندە بىرلەسىپ جۇمىس جاساپ كەلەمىز. قازاقستانعا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ارنايى شاقىرۋمەن كەلدىك. ءال-فارابي ەسىمىن بالا كۇنىمىزدەن باستاپ بىلەمىز. ول قازاق مەديسيناسىنىڭ نەگىزىن قالاپ بەرگەن.

مەن ءقازىر پەكين ۋنيۆەرسيتەتىندە، ياعني PhD دوكتور دارەجەسىندە ءبىلىم الىپ جاتىرمىن. مۇندا دارىلىك شوپتەردىڭ حيميالىق قۇرامىن زەرتتەۋ بويىنشا ىزدەنىس ۇستىندەمىز. مەنىڭ ماماندىعىم قازاق مەديسيناسىمەن تىعىز بايلانىستى. نەگە دەسەڭىز، قازاق مەديسيناسى وسى تابيعي ونىمدەرگە سۇيەنەدى. جۇڭگو عالىمدارىنىڭ قازاقتىڭ ەمدىك شوپتەردى پايدالانۋى تۋرالى سۇراعانى بار ەدى. ەندى، ناقتى كەسىپ ايتا الامىز. قازاق دارىلەرىن نارىققا شىعارۋ ءۇشىن ءبىر مەكەمەگە توپتاسىپ، جۇمىس ىستەۋدەمىز. ءىسىمىزدىڭ ناتيجەسى جاقسى دەپ ايتا الامىز.

ءقازىر بىرنەشە باعىت بويىنشا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. تابيعي وسىمدىكتەردىڭ تۇرلەرىن، سانىن انىقتاۋىمىز كەرەك.ەكىنشىدەن، ول وسىمدىكتەردىڭ قانداي پايداسى بار نەمەسە قانداي ماقساتتا پايدالانامىز دەگەن سۇراق تۋىندايدى. تاعى ايتا كەتەر جايت، حالىق ەمشىلەرى بىزگە كەلىپ، ەمدىك ءشوپ جاساۋ تاسىلدەرىمەن بولىسەدى. ال ءبىزدىڭ تاراپ ولارعا پاتەنت جازىپ بەرەدى. ءوزىمىزدىڭ ۇلتىمىزدىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ ءۇشىن دەرەۋ پاتەنتتەپ بەرۋگە تىرىسامىز. كەيىن ەمحانادا زەرتتەۋدەن وتكەننەن كەيىن، ول ءتاسىل ەمدەۋگە پايدالانىلادى. ەڭ ءتيىمدى دارىلەر قولدانىسقا جىبەرىلەدى.

- قازاقستاندا قازاق مەديسيناسى جوق. جانە «قازاق مەديسيناسى» دەگەندە ويعا بىردەن باقسىلىق، ەمشىلىك تۇسەدى. سول تاراپتان قاراعاندا، سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىزعا ريزا بولىپ وتىرمىز. قازاق مەديسيناسىن ودان ءارى قاراي دامىتۋعا قازاقستان تاراپىنان قانداي ءبىر كومەك قاجەت پە؟

ءاسيا بەيسەنباي قىزى: - ميلليارد قىتايدىڭ اراسىندا وتىرىپ، قازاق مەديسيناسى دامىپ جاتىر. دەگەنمەن، بىزگە دارىندى، ءبىلىمدى ماماندار قاجەت. ۇكىمەت تاراپىنان نەمەسە جەكە ازاماتتار بولسىن وسى قازاق مەديسيناسىن قولداۋ كەرەك. ءبىز 2012 جىلدان باستاپ، قازاقستانعا جىل سايىن كەلىپ ءجۇرمىز. ءبىز تەك ءبىر عانا ماقساتپەن، قازاق مەديسيناسىن دامىتۋ ءۇشىن عانا كەلەمىز.

بۇل جاقتاعى حالىق ەمشىلەرىنىڭ كوبى رۋحاني جاعىنان ەمدەيدى ەكەن. جانە سۇيەك وتاشىلار، سىنىقشىلار ەكەن. قازاق مەديسيناسى ەلىمىزدە دامىتۋ كەرەك. ويتكەنى بۇل قازاق مەملەكەتى بۇل. قازاق مەملەكەتى ءبىزدىڭ قازاق مەديسينامىزدىڭ، شيپاگەرلىگىمىزدى وتاندىق مەديسينا دەپ تانىسا. سوندا عانا قازاق مەديسيناسى الەمگە ايگىلى مەديسينا بولىپ قالىپتاسار ەدى.

- قازاق مەديسيناسىنىڭ قىتايداعى ورنى قانداي؟  وزدەرىڭىزگە بەلگىلى  جۇڭگو مەديسيناسى دا  ۇلكەن ءبىر سالا. قازاق مەديسيناسى ونىڭ ەنشىلەس سالاسى بولا ما، الدە  جەكە مەديسينا سالاسى رەتىندە  دامي ما؟  قازاق مەديسيناسىنىڭ بولاشاعىن قالاي ەلەستەتەسىزدەر؟ ءاسيا بەيسەنباي قىزى: - قازاق  مەديسيناسىنىڭ بولاشاعى جارقىن دەپ  ويلايمىن. ويتكەنى، ءار ۇلتتىڭ ءوزىنىڭ  مەديسيناسى، ەمدەۋ ادىس-تاسىلدەرى  بار.  ءبىراق،  قازاق مەديسيناسىنىڭ  نەگىزگى تەورياسى  بار. ءبىز ءقازىر مەيلى زەرتتەۋ جاعىنان  بولسىن، ءبىلىم بەرۋ نەمەسە  ەمدەۋ جاعىنان بولسىن  تەوريامىزدى بىرلەستىرىپ جاتىرمىز. ياعني تاجىريبە مەن ۇلتتىق مەديسينا تەوريالارىن بايلانىستىرۋدامىز.  مۇنداعى ماقساتىمىز باسقا مەديسينالاردان  قانداي ەرەكشىلىگى،  پارقى بار ەكەندىگىن كورسەتۋ. ءبىزدىڭ جاساعان ءشوپ دارىلەرىمىز جۇڭگو، تيبەت،  موڭعول مەديسينالارىندا جوق  دەپ ايتا المايمىز. ءبىز سول  دارىلەردىڭ ءونىمىن كورسەتۋ، دوزاسىن مولشەرلەۋ، كەرى اسەرىن ازايتۋعا بايلانىستى. قازاق مەديسيناسىنىڭ ماقساتى اۋرۋدىڭ ەڭ قىسقا ۋاقىت ىشىندە، ەڭ از اقشا جۇمساپ، اۋرۋ ازابىنان ارىلتۋ. جاسارات جالەل ۇلى: -  ءار ۇلتتىڭ مەديسيناسى بولادى دەگەن وي  ايتىلدى. ال،  قازاق مەديسيناسى التى تۇعىرعا سۇيەنەدى. وسى  التى تۇعىردىڭ اينالاسىندا جۇرگىزىلگەن ەمدەۋ ادىستەرى  وسى  قازاق مەديسيناسىنىڭ دىڭگەگى. بولات ماقابىل ۇلى: - مۇندا ءتۇرلى ماماندارمەن كەزدەستىك. ولارمەن ەكى ەلدىڭ اراسىندا قازاق مەديسيناسى تۋرالى ءجيى  بايلانىستا  بولۋ تۋرالى  ورتاق ۋاعداعا كەلدىك. بولاشاقتا وسىنداعى قازاق ماماندارىمىزبەن  بىرلەسىپ  جۇمىس ىستەسەك،  قازاق مەديسيناسىن ەلىمىزدە  دە دامىتساق دەگەن وي ايتامىز. ۇمۇحان نۇرحابەك قىزى: - قازاق مەديسيناسىن دامۋىنا اتسالىپ جۇرگەن ازاماتتار امان بولسىن!   وسىنداي عىلىمي تۇرعىداعى اۋىس-كۇيىس، بارىس-كەلىس،  بايلانىسىمىز كۇشەيە بەرسىن! دوڭگەلەك  ۇستەلدى جۇرگىزگەن ءبىلال قۋانىش