2016 جىلى "Time" جۋرنالى ادامزات تاريحىنداعى ەڭ ىقپالدى جانە ماڭىزدى سۋرەتتەر توپتاماسىن جاريالادى. وسى سۋرەتتەردىڭ ءبىر سىپىراسىن «قامشى» پورتالى جۋرناليست ايىمگۇل ورال قىزىنىڭ oner.kz-تە جاريالانعان ماتەريالىن سىلتەمە بەرە وتىرىپ ۇسىنباق.

تەرەزەدەگى كورىنىس. لە گرا

1826 جىل

جوزەف نيسەفور نەپس

ادامزات تاريحىنداعى ەڭ العاشقى فوتوسۋرەتتى جاساعان ادامنىڭ ناعىز ونەرتاپقىش ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. “ تەرەزەدەگى كورىنىس” اتالاتىن ءبىرىنشى گەليوگراۆيۋرانى  جوزەف نيسەفور نەپس ەسىمدى فرانسۋز ازاماتى تۇسىرگەن. ونەرتاپقىشتى بەينەنىڭ كوشىرمەسىن الۋدىڭ جاڭا جولدارى قىزىقتىراتىن. سول جولداردى تابۋ ماقساتىندا نەپس شىعىس فرانسيانىڭ سەن-لۋ-دە-ۆارەنن قالاسىنداعى گرا ەلدى مەكەنىندە ورنالاسقان شەبەرحاناسىنا ارنايى قۇرىلعى ورناتادى. ول وبسكۋر كامەراسى دەپ اتالاتىن. اتالمىش قۇرىلعى كۇن ساۋلەسى ارقىلى بەينەنىڭ تىكەلەي كوشىرمەسىن جاسايتىن. شەبەرحانا تەرەزەسىندەگى كورىنىستى فوتوسۋرەتكە ءتۇسىرۋ نەپس مىرزانىڭ 14 ساعات ۋاقىتىن الىپتى. تىنىمسىز ەلگەزەكتىك پەن ءتوزىم ناتيجەسىندە ادامزات تاريحىنداعى ەڭ العاشقى فوتوسۋرەت الىندى. نەپستىڭ ەڭبەگى فوتوونەر سالاسىنىڭ نەگىزىن قالادى دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس.

كەيىن ول لۋي داگەر ەسىمدى سۋرەتشىمەن بىرلەسە جۇمىس جاسادى. سۋرەتشىنىڭ داگەروتيپتى اتالىپ كەتكەن تۇسىرىلىمدەرى فوتوونەر سالاسىنىڭ دامۋ ۇدەرىسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەردى. ال، تاريحي سۋرەتتىڭ ءتۇپنۇسقاسى قازىرگى تاڭدا تەحاس شتاتىنىڭ وستين قالاسىنداعى زەرتتەۋ ورتالىعىندا ساقتاۋلى تۇر.

تامپل بۋلۆارى

1839 جىل

لۋي داگەر

مەن جارىقتى اۋلاپ الىپ، قاپاسقا قاماپ قويدىم. كۇن مەن ءۇشىن سۋرەت سالۋعا  ءماجبۇر بولدى.

لۋي داگەر

ءپاريجدىڭ تامپل بۋلۆارىندا جۇمىس ىستەپ جۇرگەن اياق كيىم تازالاۋشى ءوزىنىڭ ادامزات تاريحىنداعى ەڭ ىقپالدى فوتوسۋرەت ءتۇسىرۋشى اتانارىن ءبىلدى مە ەكەن؟! ونىڭ ەسىمى لۋي داگەر بولاتىن. 1839 جىلى لۋي جاساعان سۋرەت – ادام سۇلباسى بەينەلەنگەن العاشقى  فوتو تۋىندى ەدى. داگەرگە دەيىن ادام كەلبەتى تەك قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ كارتينالارىندا عانا بەينەلەنگەن بولاتىن. 

ءولىم كولەڭكەسىنىڭ القابى

1855 جىل

رودجەر فەنتون

«ءولىم كولەڭكەسىنىڭ القابى» فوتوسۋرەتىندە جول ۇستىندە شاشىلىپ جاتقان جارىلعىش زاتتار بەينەلەنگەن. ءبىر قىزىعى بۇل سۋرەتتىڭ ەكىنشى نۇسقاسى دا بار بولىپ شىقتى.

رودجەر فەنتون – ادامزات تاريحىنداعى العاشقى اسكەري رەپورتەر.

اۆراام لينكولن

1860 جىل

مەتيۋ برەدي

1860 جىلى اقپان ايىندا اۆراام لينكولن نيۋ يورك قالاسىنا ارنايى كۋپەر وداعىنىڭ الدىندا ءسوز سويلەۋ ءۇشىن كەلگەن.

«لينكولن سىرت كوزگە تىم ۇزىن كورىنەتىن موينىن جەيدەمىنىڭ جاعاسىمەن جاسىرىپ، دايىن بولعان سوڭ ناعىز ساياساتكەرگە ءتان قالىپتا سۋرەتكە ءتۇستى. كەيىن پرەزيدەنت بولعان سوڭ، لينكولن «مەنى پرەزيدەنت قىلعان برەديدىڭ سۋرەتى» دەپ قالجىڭداعان ەكەن.

ەنتيتەم ءمايىتى

1862 جىل

الەكساندر گاردنەر 

ەنتيتەم شايقاسى –اقش-تاعى ازامات سوعىسى كەزىندە ورىن العان شايقاس. 3600 ادام مەرت بولعان «امەريكا تاريحىنداعى ەڭ كوپ قان توگىلگەن بىركۇندىك تەكەتىرەس» دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى.  سۋرەتتىڭ اۆتورى الەكساندر گاردنەر شايقاس ورنىنا ەكى كۇن وتكەننەن كەيىن كەلگەن. ولىكتەر مەكەنىنە اينالعان وزەن جاعالاۋىندا بىرنەشە سۋرەتتەر جاسايدى. مەتيۋ برەدي ونىڭ سۋرەتتەرىنەن «ەنتيتەم ءمايىتى» اتاۋىمەن كورمە ۇيىمداستىرادى.