اقپارات جانە كوممۋنيكاسيا ءمينيسترى داۋرەن ابايەۆ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە سۇحبات بەردى دەپ حابارلايدى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى. بەلگىلى بولعانداي، الداعى ۋاقىتتا ب ا ق وكىلدەرىنىڭ، سونىڭ ىشىندە ينتەرنەت-رەسۋرستار رەداكتورلارىنىڭ باسىن قوساتىن، قازنەتتىڭ ماسەلەلەرىن تالقىلايتىن ارنايى جيىن وتەدى.
مينيستر سۇحباتىندا قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ تۋرالى باسا ايتقان. وقىرمان نازارىنا سۇحباتتان ءۇزىندى ۇسىنامىز.
شەتەلدىڭ ناسيحات جۇرگىزىپ وتىرعان تەلەارنالارىنا توسقاۋىل قويساق، ماسەلە وزىنەن ءوزى شەشىلمەي مە؟ الدە وعان شامامىز كەلمەي مە؟
– ءسىز ماعان جۋرناليستەر ءجيى قوياتىن سۇراقتى قايتالاپ وتىرسىز.
– جۋرناليستەر عانا ەمەس، مۇنداي پىكىردى ايتىپ جۇرگەندەر كوپ.
– جۋرناليستەر كەزدەسكەن سايىن ماعان «نەگە شەتەلدىڭ تەلەارنالارىنا تىيىم سالمايمىز؟ كىمنەن قورقامىز؟» دەيدى. ماسەلە قورىققاندا ەمەس. قاجەت بولسا، ەلىمىزدە بارلىق شەتەلدىك باق-تى ءبىر كۇندە شەكتەپ، تەك وزىمىزدىكىن قالدىرۋعا بولادى. سونىمەن ماسەلە شەشىلە سالا ما؟ جوق، ەشقاشان شەشىلمەيدى.
كەزىندە قىرعي-قاباق سوعىس تۇسىندا سوۆەت وداعى تۋرا وسىلاي جاسادى. ونى ءوزىڭىز دە بىلەسىز. امەريكا مەن باتىستان كەلەتىن اقپارات ارنالارىنىڭ جولىن تاس قىلىپ جاۋىپ تاستادى. ونىڭ ناتيجەسى قانداي بولعانى تاريحتان بەلگىلى. سول كەزەڭدە شەتەلدىك پوپ مۋزىكاعا، گولليۆۋدتىڭ فيلمدەرى مەن «امەريكا داۋىسىنا» جۇرت قالاي قىزىققان بولسا، ءقازىر دە سول جاعداي قايتالاناتىنى ءسوزسىز.
مەنىڭ ۇستانىمىم – ماسەلە شەكتەۋمەن شەشىلە سالمايدى. ەگەر ولار (شەتەلدىك ب ا ق – رەد.) قازاقستان زاڭدارىن بۇزسا، اڭگىمە باسقا. وندا مىندەتتى تۇردە شارا قولدانىلادى. سوندىقتان، ءبىز اقپاراتتىق شابۋىلعا قارسى تۇرۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن وتاندىق باق-تىڭ، جۋرناليستيكانىڭ، كينولارىمىز بەن مۋزىكامىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتىن ارتتىرۋعا ءتيىسپىز.
تاعى دا ءبىر ماڭىزدى ماسەلە − ءبىز تۇتىنۋشىلىق دەڭگەيدى كوتەرۋىمىز كەرەك. كورەرمەننىڭ دەڭگەيى وسكەندە، سوعان ساي مادەنيەت تە قالىپتاسادى. مىسالى، ەلباسى «استانا وپەرانى» نە ءۇشىن سالعىزدى؟ وسىنداي ءزاۋلىم عيماراتتى سالماساق تا ونەرىمىز ءوز ىرعاعىمەن دامۋ ۇستىندە بولاتىن. الايدا، ماقسات كورەرمەننىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ونەرگە سۇرانىسىن قالىپتاستىرۋ ەدى. سول سياقتى، «قازمەديا ورتالىعىن» الايىق. وسىنشا اقپارات قۇرالدارى بۇل مەديا ورتالىق بولماعان كەزدە دە جۇمىس ىستەپ جاتتى. ءبىراق، زاماناۋي عيماراتتا الەمدىك ستاندارتتارعا ساي جابدىقتارعا قول جەتكەن سوڭ، ءبىزدىڭ تەلەارنا، راديولارىمىز جاڭا ساتىعا كوتەرىلدى.
سوندىقتان، «ءوز قازانىمىزدا عانا قايناماي»، وزگەلەردىڭ وزىق جەتىستىكتەرىن بويعا سىڭىرە ءبىلۋ كەرەك. سوندا عانا باسقا يدەولوگيانىڭ ىقپالىنا ەرمەيتىن، اقپاراتتى تاڭداپ، تالعاپ قابىلدايتىن كورەرمەن قالىپتاسادى. ەلباسى رۋحاني جاڭعىرۋ جونىندەگى ماقالاسىنىڭ «سانانىڭ اشىقتىعى» دەگەن تاراۋىندا بۇل تۋرالى وتە ۇتىمدى ايتتى. سىرتقى ىقپالدان قورقىپ، ەسىگىمىزدى جاۋىپ وتىرا بەرسەك، پروبلەمامىز ەشقاشان شەشىلمەيدى.
– ارينە، پروبلەمانى ءتۇسىنىپ، ءبىلۋ ءبىر باسقا، ءبىراق، سونىمەن قاتار، ناقتى ءىس تە كەرەك سياقتى.
– سوندا ءقازىر ناقتى ءىس جوق دەمەكسىز بە؟
– ولاي دەپ وتىرعان جوقپىن، ءبىراز شارالار جاسالىپ جاتقانى راس. ءبىراق، ماسەلەنى كەشەندى تۇردە قاراستىراتىن جۇيەلى ءىس ەمەس، كوبىنە جەكەلەگەن، ناۋقاندىق شارالارعا كوبىرەك سۇيەنەتىن سياقتىمىز. مەنىڭ ويىمشا، سولاي سياقتى...
– بۇل سوزىڭىزبەن دە كەلىسە المايمىن. اتقارىلعان جۇمىس جەتكىلىكتى. ءبىر كۇندىك ەمەس، كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
مىسالى، سەريالدار نارىعىن الايىق. وتكەن جىلى «حابار» مەن «قازاقستان» 16 سەريال ءتۇسىردى. ولاردىڭ ىشىندە «اكە»، «ءان-اعا»، «ىڭكار جۇرەك»، «اقىلدىڭ كىلتى» سياقتى كوپتەگەن ءساتتى جوبالار بار. ەنءدى بۇل فيلمدەردى قىرعىزستاننىڭ، رەسەي مەن قىتايدىڭ تەلەارنالارى دا ساتىپ الماقشى. بۇل – سىرتقى نارىققا شىعا باستادىق دەگەن ءسوز. بۇدان بىلاي شەتەلدەردەگى قانداستارىمىز قازاق كينولارىن جەرگىلىكتى تەلەارنالاردان كورە الادى.
وسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ءتۇسىنگەندىكتەن، مەملەكەت سەريالدار ءوندىرىسىن قارجىلاندىرۋدى ودان ءارى جالعاستىرۋدا. جالپى، تۇرىك پەن ءۇندى سەريالدارىن كورسەتپەۋ كەرەك دەپ قانشا جەردەن شۋلاساق تا، ولاردى الماستىراتىن ءوز ونىمدەرىمىز بولمايىنشا، ونىڭ بارلىعى بوس ءسوز بولىپ قالا بەرەدى.
– ءۇندىنىڭ فيلمىنەن قۇتىلامىز دەيمىز، ءبىراق بىزدىكى دە سولاردىڭ سوقپاعىمەن كەتىپ بارا جاتقان سياقتى. قايسىسىن كورسەك تە، وت باسى، وشاق قاسىنداعى تارتىستار. مۇمكىن كورەرمەنگە تىڭ دۇنيەلەر ۇسىناتىن كەز جەتكەن شىعار؟
– ونىڭىز راس. قاراپ وتىرساق، ءقازىر باتىس ەلدەرىنىڭ ەكرانىندا باستى كەيىپكەرلەر بۇرىنعىداي پوليسەيلەر ەمەس، عالىمدار، ينتەللەكتۋالدار، ستارتاپەرلەر مەن كاسىپكەرلەر. جۇرت تا وتباسىلىق تالاس-تارتىستان گورى تانىمدىق دۇنيەلەرگە قىزىعا باستادى. بىلايشا ايتقاندا، ءقازىر قوعامداعى ەتيكا مەن قۇندىلىقتاردى وسىنداي كەيىپكەرلەر قالىپتاستىرۋدا.
وسى تاجىريبەنى ءبىز دە ەنگىزۋىمىز كەرەك. قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ دەگەءنىءمىز سول. سول ءۇشىن سەريالداردىڭ فورماتى مەن تاقىرىپتارىن ءتۇرلى اۋديتورياعا – جاستارعا، ورتا جاستاعى ادامدارعا، ۇلكەندەرگە، اۋىل حالقىنا نەمەسە قالا قازاقتارىنا، زيالىلارعا نەمەسە جۇمىسشىلارعا تارتىمدى ەتۋدىڭ تاسىلدەرىن قاراستىرىپ جاتىرمىز. ياعني، بىزگە بارلىق ازاماتتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن ءارتۇرلى كونتەنت كەرەك. ارينە، سونىمەن بىرگە، مەلودرامالاردان تولىقتاي باس تارتامىز دەپ ايتا المايمىز. ولاي ەتسەك، ەكران الدىنداعى اپالارىمىزدى جوعالتىپ الامىز.
– ارينە، ايتقاندارىڭىزدىڭ ءبارى جاقسى، ءبىراق بۇل دا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى جۇمىستىڭ جۇيەلىلىگىن دالەلدەي المايدى عوي.
– بۇل بار بولعانى ءبىر عانا مىسال. قاجەت بولسا، كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. مىسالى، راديوحابار تاراتۋ سالاسىن الايىق. مينيسترلىك قۇرىلعاننان كەيىن ازاماتتاردان وسى ماسەلەگە قاتىستى كوپتەگەن ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. شەكارالىق اۋدانداردا راديو حابارىن تاراتۋعا قاتىستى بۇرىننان قوردالانعان پروبلەمالاردىڭ بار ەكەنىن دەپۋتاتتارىمىز دا، اقپارات قۇرالدارى دا كوتەردى. وسىعان قاتىستى مينيسترلىك بۇكىل قازاقستان بويىنشا مەملەكەتتىك راديوستانسالاردىڭ قامتۋ اياسىنا تالداۋ جاسادى. سونداعى تاڭعالدىرعانى، ءبىزدىڭ ەلدىڭ ءبىراز جەرىندە، اسىرەسە وڭتۇستىك وڭىرلەردە ءوزىمىزدىڭ راديوسيگنالدار وتە ناشار بولىپ شىقتى. كەرىسىنشە، ولار ءۇشىن قىرعىز، وزبەك، رەسەي، ءتىپتى قىتايدىڭ راديوسىن تىڭداۋعا مۇمكىندىك مول ەكەن.
وسىنداي پروبلەمالاردى جويۋ ءۇشىن ءبىز وتاندىق راديوحاباردى دامىتۋ تۋرالى ارنايى باعدارلاما ازىرلەدىك. بۇل باعدارلامانىڭ ارقاسىندا «قازاق راديوسى»، «شالقار» سياقتى راديوستانسيا ەفيرلەرى بۇكىل قازاقستان اۋماعىن قامتيتىن بولادى. توزعان سيگنال تاراتقىشتاردى اۋىستىرۋ ارقىلى مەملەكەتتىك راديوحابار جەلىسىن جاڭعىرتۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. سوندا راديوحابارلارىمىز قالا مەن اۋىل تۇرعىندارىندا بىردەي دەڭگەيگە جەتەدى. سونىمەن بىرگە راديولاردىڭ مازمۇنىن جاقسارتۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلىپ جاتىر.
تاعى ءبىر مىسال رەتىندە «وتاۋ تۆ-نى» دامىتۋعا توقتالايىق. مەملەكەت قوماقتى قارجى ءبولىپ، وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇلتتىق سپۋتنيكتىك وپەراتوردىڭ قامتۋ اياسى 28 پايىزعا جەتتى. ءقازىر 1 ملن 200 مىڭ وتباسى – «وتاۋ تۆ» تۇتىنۋشىسى. ەگەر، ورتاشا ەسەپپەن ءبىر وتباسىندا 4 ادامنان دەسەك، وتاندىق تەلەارنالاردىڭ تۇراقتى كورەرمەندەرى قانشالىقتى ۇلعايعانىن شامالاۋعا بولادى.
مۇنىڭ ءبارى نە ءۇشىن جاسالىپ جاتىر؟ بۇل، ەڭ الدىمەن، كورەرمەندەرىمىز ءوز ارنالارىمىزدى جاقسى ساپادا كورۋى ءۇشىن جانە زاڭنامامىزدى تولىق ساقتايتىن تەلەارنالاردى قاراۋى ءۇشىن جاسالعان شارالار. نەگىزى مۇنداعى تۇپكى ماقساتىمىز – حالىقتىڭ اراسىندا «سەرىە تارەلكي» دەپ اتالىپ كەتكەن سپۋتنيكتىك قابىلداعىشتارعا قاجەتتىلىكتى، اسىرەسە، سولتۇستىك وڭىرلەردە ازايتۋ. ويتكەنى، بۇل قابىلداعىشتار بىردە ءبىر وتاندىق ارنانى كورسەتپەيدى. وسىنىڭ سالدارىنان كەيبىر اۋىلدار قازاقستان جاڭالىقتارىن مۇلدە كورمەي كەلگەن. بۇل دەگەنىمىز − اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىككە تونگەن تىكەلەي ءقاۋىپ. مىنە، ءبىز وسى پروبلەمانىڭ الدىن الىپ جاتىرمىز. ءوزىڭىز بىلەسىز، شەتەلدىك تەلەارنالاردىڭ ەفيرىندەگى جارناما ترانسلياسياسىنا دا تىيىم سالدىق. ول دا اقپاراتتىق كەڭىستىكتى نىعايتۋ ماقساتىنداعى شارا.
سونىمەن قاتار، مينيسترلىك قۇرىلعان كۇننەن باستاپ مەملەكەتتىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن جاڭعىرتۋعا كىرىستىك. الدىمەن تەلەارنالار تۋرالى ايتايىن. ەلىمىزدەگى تۇڭعىش كينو ارناسى – «ەل ارنانى» اشتىق. وندا تەك ءوز فيلمدەرىمىز كورسەتىلەدى. «Kazakh TV»-عا رەبرەندينگ جاساپ، ونى شەتەلدىك اۋديتورياعا باعدارلادىق. جاقىندا بۇل ارنا قىرعىزستان اۋماعىندا قىرعىز تىلىندە حابار تاراتا باستايدى.
«قازاقستان» ۇلتتىق ارناسى دا جاڭعىردى. وتاندىق سەريالدار، ساياسي توك-شوۋلار سياقتى جاڭا ءتول جوبالارى پايدا بولدى. ال «حابار مەن «حابار-24» ءبىرىن ءبىرى قايتالاۋدان ارىلىپ، ءارقايسىسى ءوز ورنىن تاپتى.
مەرزىمدى ءباسپاسوزدى دامىتۋعا كەلسەك، «ەگەمەن قازاقستان» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» گازەتتەرىنىڭ قالاي جاڭارعانىن ءوزىڭىز دە جاقسى بىلەسىز. بۇل گازەتتەردىڭ فورماتى عانا ەمەس، رەداكسيالىق ساياساتى دا وزگەردى. باسىلىم بەتتەرىندە قوعامدى تولعاندىراتىن وزەكتى ماسەلەلەر ءجيى جاريالانا باستادى.
ينتەرنەت-رەسۋرستاردى دامىتۋ تۋرالى ايتساق، adebiportal جانە National digital history سايتتارى جاڭعىرتىلىپ، جاڭا فورماتتا اشىلدى. «قازاقپارات» حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگى جۇمىس فورماتىن وزگەرتتى، ءقازىر ول قازاقستانداعى جۇرت جاپپاي وقيتىن اگەنتتىكتەردىڭ بىرىنە اينالدى.
تەليەۆيزيا سالاسىندا تاياۋدا عانا «تۇمار» دەپ اتالاتىن ارنايى سىيلىق تاعايىنداپ، ۇزدىكتەردى ماراپاتتادىق. ەندى باسپا، ينتەرنەت جانە راديو سالاسىنىڭ ماماندارى ءۇشىن «ۇركەر» سىيلىعىن جاريالادىق. بۇل دا ىنتالاندىرۋدىڭ ءبىر قۇرالى بولىپ سانالادى.
وسىنىڭ ءبارى – باق-تىڭ باسەكەگە ءقابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىندا جاسالعان ءجۇزدەگەن ادامنىڭ وراسان ەڭبەگى. اتقارىلعان جۇمىس وتە كوپ. مەن سونىڭ ءبىر پاراسىن عانا ايتىپ ءوتتىم.
وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، ەلباسى رۋحاني جاڭعىرۋ جونىندەگى ماقالاسىندا قوعامدى جاڭعىرتاتىن ۇلتتىق-اقپاراتتىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى تاپسىردى. وسىعان ساي، ءبىز رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا رەسپۋبليكالىق باق-تاردا ءىرى جوبالاردى باستايمىز. جاقىندا عانا سونداي اۋقىمدى شارانىڭ ءبىرى – ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان «مەن قازاقپىن!» تەليەۆيزيالىق مەگا جوباسىن تانىستىردىق. بۇل دا اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋدىڭ ءبىر جولى.
– بۇل ايتقاندارىڭىز – شىنىمەن دە ۇلكەن شارالار. كوپ جۇمىس جاسالعانىنا كوزىمىز جەتتى. اسىرەسە، شەكارالىق وڭىرلەردەگى جوبالارىڭىز قۋانتىپ وتىر. وڭىردە جۇمىس ىستەگەندە تالاي كوتەرگەندىكتەن، مۇنىڭ ۇلكەن ءماسەلە ەكەنىن جاقسى بىلەمىن.
داۋرەن اسكەربەك ۇلى، سونىمەن ب ا ق سالاسىنىڭ ماسەلەلەرى ءبىرشاما قامتىلعان سياقتى. ەندى بايلانىسقا دا توقتالساق. اۋىل حالقى ساپالى ينتەرنەتكە قاشان قول جەتكىزەدى؟
– ءيا، بۇل دا وتە وزەكتى ماسەلە. مينيسترلىك قۇرىلعاندا ەلباسى ايتقان مىندەتتەردىڭ ءبىرى دە وسى كوممۋنيكاسيالىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ بولاتىن. بيىلعى جولداۋىندا دا وپتيكالىق-تالشىقتى ينفراقۇرىلىممەن جاپپاي قامتۋدى اتاپ تاپسىردى. جالپى، سيفرلى يندۋستريانى قۇرۋ ءۇشىن ەڭ ءبىرىنشى حالىقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت ەكەنى انىق.
ارينە، ءقازىر اۋىلداردىڭ كوپشىلىگىندە ينتەرنەت بايلانىسى بار. ءبىراق، ونىڭ ساپاسى سىن كوتەرمەيتىنىن جاقسى بىلەمىز. سوندىقتان ءقازىر «اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن قۇرۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا بار كۇشىمىزدى سالىپ جاتىرمىز. وسى جوبا ءساتتى ءجۇرىپ كەتسە، الداعى ءۇش جىلدا 1900 اۋىلعا جەلى تارتىلىپ، 5 ميلليونعا جۋىق ادام ساپالى ينتەرنەتكە قول جەتكىزەدى.
– مۇنىڭىز جاقسى جاڭالىق ەكەن! تاعى ءبىر ماسەلە – سىزدەر جۇرتشىلىق قىزۋ تالقىلاپ، الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءبىراز شۋ بولعان جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەدىڭىزدەر. سونىمەن، ادامنىڭ جەكە باسىنا قاتىستى مالىمەتتەردى جاريالاۋ ءۇشىن جۋرناليستەر جازباشا رۇقسات الۋ كەرەك دەگەن پىكىردەن ءالى دە اينىمادىڭىز با؟
– ءوزىڭىز بىلەسىز، بۇل زاڭ جوباسىنا قاتىستى جۇمىستىڭ ءجۇرىپ جاتقانىنا 9 اي بولدى. وسى ۋاقىت ىشىندە قانشاما تالقىلاۋلار، پىكىرتالاستار، جۇمىس توبىنىڭ وتىرىستارى مەن قوعامدىق تىڭداۋلار ءوتتى. قۇجاتقا 200-دەن استام تۇزەتۋ مەن تولىقتىرۋ ەنگىزىلدى. سەنسەڭىز، مەنىڭ قولىمدا زاڭ جوباسىنىڭ 15 نۇسقاسى بولدى. جوبانى 35 مەملەكەتتىك ورگاننىڭ كەلىسىمىنەن وتكىزدىك. ەسىڭىزدە بولسا، العاشقى تۇجىرىمداماسى ازىرلەنگەن بەتتە ءبىز ونى ينتەرنەتتە جاريالاپ، جالپى تالقىلاۋعا شىعاردىق. سوعان قاراماستان، ءسىزدىڭ سوزىڭىزگە قاراپ، جۋرناليستەردىڭ ويى ءالى وزگەرمەگەنىن كورىپ وتىرمىن.
ءيا، جەكە باسقا قاتىستى مالىمەتتى جاريالاۋ ءۇشىن كەلىسىمىن الۋ قاجەتتىگى ءجونىندەگى تالاپ كۇشىندە قالدى. ءبىراق، ول كەلىءسىمدى ەندى ديكتوفونعا جازۋ ارقىلى دا الۋعا بولادى.
بۇل بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ب ا ق وكىلدەرىءنىڭ جۇمىسىن كۇردەلەندىرۋى مۇمكىن. ءبىراق ادامنىڭ جەكە ومىرىنە ارالاسۋعا بولمايتىنىن ەشكىم ءالى جوققا شىعارعان جوق. بۇل – جالپىعا بىردەي ادام قۇقىقتارى جونىندەگى دەكلاراسيادا بەكىتىلگەن قاعيدات. ءبىرقاتار ەۋروپا ەلدەرىندە، ونىڭ ىشىندە فرانسيا، گرەكيا، ۆەنگريا سياقتى ەلدەردە وسىعان ۇقساس ەرەجەلەر بار.
سوندىقتان، زاڭدى ازىرلەي وتىرىپ، ءبىز ب ا ق سالاسىنىڭ دامۋىن عانا ەمەس، قاراپايىم ازاماتتاردىڭ دا مۇددەسىن ەستە ۇستاۋعا ءتيىسپىز. مىسالى، ءبىز بۇل زاڭ ارقىلى باق-تا زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعان بالالار تۋرالى مالىمەت جاريالاۋعا تىيىم سالعىمىز كەلەدى. قاراپ وتىرساق، بۇل دا شەكتەۋ، الايدا بۇل قاجەتتىلىكتەن تۋىنداعان شەكتەۋ. كەيدە ءبىز سەنساسيا قۋامىز دەپ ءجۇرىپ، ءسوزدىڭ قانداي قۋاتتى قارۋ ەكەنىن ۇمىتىپ كەتەمىز. اقپارات قۇرالدارى ءقازىر رەيتينگ قۋىپ، نەبىر جانتۇرشىگەرلىك دەرەكتەردى وڭدى-سولدى جاريالاپ جاتىر. ءجابىر كورگەن بالانىڭ ءومىرى ەندى قالىپقا تۇسە بەرگەندە، ونداعان جىلدان كەيىن وسى دەرەكتەر الدىنان شىعا كەلسە قانداي تراگەديا بولاتىنىن ءقازىر ب ا ق وكىلدەرى دە، كەيبىر جاعدايدا اتا-انالار دا پايىمداپ جاتقان جوق. سوندىقتان، ءبىر عانا اقپارات ادامنىڭ بۇكىل ءومىرىن قۇرتىپ، وتباسىن ويرانداۋى مۇمكىن ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ابزال.
دەگەنمەن، ءبىز جوبانى الداعى ۋاقىتتا ماجىلىسكە ەنگىزەمىز. نەگىزگى تالقىلاۋ پارلامەنت قابىرعاسىندا بولادى. ياعني، قىزۋ پىكىرتالاستار ءالى الدا دەگەن ءسوز.
– ارينە، ءقازىر اقپارات جانە كوممۋنيكاسيالار مينيسترلىگىنىڭ اشىقتىعىن ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. ءبىراق، مينيسترلىك ازاماتتىق قوعاممەن ءىس جۇزىندە كەلىسسوزدەر جۇرگىزگەنمەن، ولاردىڭ تالاپتارىن قابىلداۋعا بارا بەرمەيتىن سياقتى...
– ءسىزدىڭ بۇل ويىڭىزدى مۇلدە نەگىزسىز، ءتىپتى جالاڭ ءسوز دەپ ايتار ەدىم. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن ب ا ق وكىلدەرى زاڭ جوباسىنا 200-گە تارتا تۇزەتۋ مەن تولىقتىرۋ ۇسىندى. ونىڭ 70 پايىزىن ءبىز قورىتىندى قۇجاتقا ەنگىزدىك. ءوزىڭىز بىلەتىندەي، باق-تىڭ نەگىزگى قوجايىنى تۋرالى مالىمەتتەردى جاريالاۋ، بلوگەرلەردى تىركەۋ سياقتى كوپتەگەن نورما قابىلدانبادى. وسىنىڭ بارلىعى ازاماتتىق قوعامنىڭ قالاۋى بويىنشا ىسكە اسقان شارالار. بۇكىل قوعام زاڭ جوباسى تۋرالى ءبىلسىن، ونى تالقىلاۋعا اتسالىسسىن دەپ، بار مۇمكىندىكتى جاسادىق. سەبەبى، بۇل – ءبىز ءۇشىن دە ۇلكەن تاجىريبە. مۇنىڭ ءبارى بولاشاقتا ءالى تالاي سالالىق زاڭداردى جازعاندا قاجەت بولادى دەپ ويلايمىن.
اڭگىمەلەسكەن
دۋمان اناش،
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان وماروۆ،
«ەگەمەن قازاقستان».
