جەر شارىندا  مىڭداعان وقيعالار ، ادام سەنگىسىز جايتتار ەرتە كەزدەن-اق جۇزدەپ سانالادى.  بىرەۋ سەنسە، بىرەۋ سەنبەيتىن سايكەستىك جايلى ءسىزدىڭ پىكىرىڭىز قانداي؟ كىتاپتاردا، سەناريي ، ءتۇرلى تاستاردا قاشالىپ جازىلعان جازۋلارعا دەگەن كوزقاراسىڭىز شە؟  12 عاجايىپ سايكەستىك نەمەسە ورتا عاسىرداعى تىلسىم كۇشتەن حابار بەرەتىن ماقالانى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى وقىرمان قاۋىمعا ۇسىنادى.

ءبىر كۇنى ۆۆس رەپورتەرى كوشەدە ءوتىپ بارا جاتقان بەيتانىس ەر ادامعا «1967 جىلى اڭىزعا اينالعان ەۆەرتون-ليۆەرپۋل رەگبي ويىنىن بىلەسىز بە؟» دەپ سۇراق قويعان. بەيتانىس ەر ادام: «ارينە بىلەمىن، ءبىراق مەن ول كەزدە ويىنعان قاتىسقان جوقپىن» دەپ جاۋاپ بەرگەن بولاتىن. بەيتانىس ەر ادام قاقپاشى توممي لوۋرەنس بولىپ شىقتى.

1913 جىلى گيتلەر، ستالين، تروسكيي، تيتو مەن فرەيد ۆەنانى مەكەن ەتكەن. ولار بىر-بىرىنەن بىرنەشە شارشى شاقىرىم جەردە تۇرعان جانە ءبىر ءدامحانالاردىڭ تۇراقتى كەلۋشىلەرى بولعان.

سۋرەتتە كورسەتىلگەن مىسىر ءمۇسىنى جاڭا پاتشالىقتىڭ  تۋىندىسى بولىپ تابىلادى. ال بۇل ءمۇسىن 2009 جىلى دۇنيەدەن وزعان مايكل دجەكسونعا ۇقسايدى.

سپورتشى ۋولتەر ساممەرفورد كوزى تىرىسىندە ءۇش رەت نايزاعايدىڭ قۇربانى بولعان. تاڭقالدىراتىنى، سپورتشى دۇنيەدەن وزعان سوڭ دا مارقۇمنىڭ باسىنا قويىلعان تاسقا نايزاعاي ءتۇسىپ، ەكىگە بولىنگەن.

1975 جىلى دەتروي قالاسىندا  دجوزەف فيگلوكتىڭ باسىنا 14-قاباتتان ءسابي قۇلاپ كەتكەن. تۇپ تۋرا ءبىر جىلدان سوڭ ءدال سول جەردە الگى بالا دجوزەف فيگلوكتىڭ باسىنا قايتا قۇلايدى.  قۋانتاتىنى ەكى رەتتە دە ەشكىم جاراقاتتانباعان.

1988 جىلى 14 تامىز كۇنى بەلگىلى كاسىپكەر ەنسو فەرراري دۇنيەدەن وزدى. فۋتبولشى مەسۋت وزيل  ءدال سول جىلى 15 قازان كۇنى دۇنيەگە كەلگەن. ايتقىمىز كەلگەنى اتالعان ەكى تۇلعا بىر-بىرىنە قاتتى ۇقسايدى.

ءوزىن-وزى ولتىرگەن ەر ادامنىڭ جۇرەگىن باسقا ەر كىسىگە وپەراسيا ارقىلى اۋىستىرىپ سالىنعان.  ول ەر كىسى وپەراسيادان كەيىن قايتىس بولعان كىسىنىڭ جەسىرىنە ۇيلەنگەن. 69 جاسقا كەلگەندە ءوزىنىڭ دونورى سياقتى وزىنە-وزى قول سالادى.

الەمدەگى ەڭ ۇلكەن كەمە تيتانيك سۋعا باتپاستان 14 جىل بۇرىن مورگان روبەرتسون «تششەتنوست» اتتى رومان جازعان.  ول روماندا «تيتان» اتالاتىن جولاۋشى جانە جۇك تاسيتىن جۇردەك ۇلكەن كەمەنىڭ اپاتقا ۇشىراۋى جايلى جازىلعان. تاڭقالدىراتىنى، «تيتانيك» تە ءدال سول رومانداعى باعىتپەن ءجۇرىپ، ءدال سونداي جىلدامدىقپەن جۇرە وتىرا، ايسبەرگكە سوعىسىپ، اپاتقا ۇشىرايدى. بۇل دا ءبىر تىلسىم كۇش ەكەنى انىق.

1976 جىلى كينو ءتۇسىرۋ سالاسىنداعى كوركەمدەۋشى  دجون ريچاردسون «ومەن» اتالاتىن فيلممەن جۇمىس ىستەۋ بارىسىندا كەيىپكەرلەردىڭ جول اپاتىنا ۇشىراۋىن كورسەتەدى. دجون ريچاردسون جانە ونىڭ كومەكشىسى ءدال سول وقيعانى ءوز باستارىنان  وتكىزەدى. فيلمدەگى وممەن قالاسىندا جۇما كۇنى جول اپاتىنا  ۇشىرايدى.

1941 جىلى ستالين سامارقانعا ءبىر توپ ەكسپەديسيا جاساۋشىلاردى تەمىرلاننىڭ  مازارىنىڭ اشىلۋىنا جىبەرەدى. تەمىردىڭ مازارىنان ارحەولوگتار بەلگىسىز جازۋدى تابادى. وندا «تەمىردىڭ وسيەتىن بۇزعان ادام جازالانادى. بۇكىل الەمدە كەسكىلەسكەن شايقاس، ادام سەنگىسىز سوعىس باستالادى» دەلىنگەن. بۇل جازبا جايلى ستالينگە حابارلاعاندا، ول ات تونىن الا قاشىپ، سەنگىسى كەلمەيدى. بۇل جازبانىڭ قۇپياسى 1941 جىلى 31 ماۋسىمدا اشىلدى، ال كەلەسى كۇنى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس باستالعان.

راكپەن اۋىرىپ جاتىپ اكەسى ۇلىنا جۇزىك سىيعا تارتادى. ال ۇلى جۇزىكتى ەكى اپتادان كەيىن وزەندە شومىلىپ ءجۇرىپ جوعالتىپ العان. 39 جىل وتكەن سوڭ دايۆەر سول جۇزىكتى ءوز يەسىنە قايتارعان. جۇزىكتى قايتارعان كىسى دە  راكپەن اۋىرىپ ءولىم اۋزىندا جاتقان بولاتىن...

1835 جىلى جەر شارىنىڭ استىنان گاللەيا اتالاتىن كومەتا ۇشىپ ءوتتى. وسىدان ەكى اپتادان كەيىن مارك تۆەن دۇنيەگە كەلگەن. 1909 جىلى مارك تۆەن : «مەن كومەتامەن بىرگە دۇنيەگە كەلدىم، كومەتامەن بىرگە ولەمىن» دەپ جازعان بولاتىن. تۆەننىڭ ايتقانى ايداي كەلدى. تۆەن 1910 جىلى 21 ءساۋىر كۇنى دۇنيەدەن وزدى. ال كەلەسى كۇنى كومەتاتىڭ كەزەكتى ۇشۋى ورىن العان. 

دايىنداعان: ايگەرىم تاۋباي