نۇرلى جول – پۋت ۆ بۋدۋششەە

/uploads/thumbnail/20170708160440313_small.jpg

ۋۆاجاەمىە كازاحستانسى!

سەگودنيا ۆەس مير ستالكيۆاەتسيا س نوۆىمي ۆىزوۆامي ي ۋگروزامي. ميروۆايا ەكونوميكا تاك ي نە وپراۆيلاس وت پوسلەدستۆيي گلوبالنوگو فينانسوۆو-ەكونوميچەسكوگو كريزيسا. ۆوسستانوۆلەنيە ءيدوت وچەن مەدلەننىمي ي نەۋۆەرەننىمي تەمپامي، ا گدە-تو ەششو پرودولجاەتسيا سپاد. گەوپوليتيچەسكيي كريزيس ي سانكسيوننايا پوليتيكا ۆەدۋششيح دەرجاۆ سوزدايۋت دوپولنيتەلنوە پرەپياتستۆيە دليا ۆوسستانوۆلەنيا ميروۆوي ەكونوميكي.

يا يز سۆوەگو وپىتا پرەدچۋۆستۆۋيۋ، چتو بليجايشيە گودى ستانۋت ۆرەمەنەم گلوبالنىح يسپىتانيي. بۋدەت مەنياتسيا ۆسيا ارحيتەكتۋرا ميرا. دوستوينو پرويتي چەرەز ەتوت سلوجنىي ەتاپ سموگۋت دالەكو نە ۆسە سترانى. ەتوت رۋبەج پەرەيدۋت تولكو سيلنىە گوسۋدارستۆا، سپلوچوننىە نارودى. كازاحستان، كاك چاست ميروۆوي ەكونوميكي ي سترانا، كوتورايا ناحوديتسيا ۆ نەپوسرەدستۆەننوي بليزوستي ك ەپيسەنترۋ گەوپوليتيچەسكوگو ناپرياجەنيا، يسپىتىۆاەت نەگاتيۆنوە ۆليانيە ۆسەح ەتيح پروسەسسوۆ. ۆ رەزۋلتاتە مى ۆيديم، چتو پرويسحوديت: پادايۋت سەنى نا ميروۆىح رىنكاح، ي ۆ سەلوم زامەدلياەتسيا ەكونوميچەسكيي روست.

كاك يزۆەستنو، پروگنوزى رازۆيتيا ميروۆوي ەكونوميكي نا 2014 ي سلەدۋيۋششيە دۆا گودا پەرەسموترەنى مەجدۋنارودنىم ۆاليۋتنىم فوندوم ي ۆسەميرنىم بانكوم ۆ ستورونۋ پونيجەنيا. پوەتومۋ نام نەوبحوديمو وپەراتيۆنو پەرەسموترەت نەكوتورىە پوزيسيي، ا تاكجە ۆنەستي كوررەكتيروۆكي ۆ پلانى نا پرەدستوياششيي پەريود. ۋ ناس نەت ۆرەمەني نا راسكاچكۋ. تە مەرى، و كوتورىح سەگودنيا ءپويدوت رەچ، سلەدۋەت رەاليزوۆات ۋجە س 1 يانۆاريا 2015 گودا. مى دولجنى وپەراتيۆنو پرينيات ۆسە ۆوزموجنىە مەرى دليا پرەدوتۆراششەنيا نەگاتيۆنىح تەندەنسيي.

سەگودنيا پو موەمۋ پورۋچەنيۋ پراۆيتەلستۆو ۋجە ۆەدوت اكتيۆنۋيۋ رابوتۋ. مى پەرەسموترەلي پارامەترى رەسپۋبليكانسكوگو بيۋدجەتا نا 2015-ي گود. ي ەتو پراۆيلنو، تاك كاك پادەنيە سەن نا ناشي ەكسپورتنىە سىريەۆىە رەسۋرسى پريۆوديت ك سنيجەنيۋ پوستۋپلەنيي سرەدستۆ ۆ دوحودنۋيۋ چاست بيۋدجەتا. نو پري ەتوم پەرەد پراۆيتەلستۆوم ستاۆيتسيا نەپروستايا، نو كونكرەتنايا زاداچا - وبەسپەچيت ۆسە سوسيالنىە وبيازاتەلستۆا ۆ پولنوم وبومە.

ۆ ۋسلوۆياح كريزيسا، كاك پوكازىۆاەت ميروۆوي وپىت، پرويسحوديت پەرەوريەنتاسيا ەكونوميچەسكوي پوليتيكي. پوددەرجكۋ دولجنى پولۋچيت تە وتراسلي، كوتورىە سوزدايۋت نايبولشيي مۋلتيپليكاتيۆنىي ەففەكت نا روست ەكونوميكي ي زانياتوستي. تاكوي وپىت ۋ ناس ۋجە بىل. دوستاتوچنو ۆسپومنيت ناشي ۋسپەشنىە انتيكريزيسنىە مەرى ۆ 2007-2009 گوداح. كاك ۆيديتە، جيزن ۆنوسيت كوررەكتيۆى ۆ ناشي پلانى. ي مى دولجنى دوپولنيت پلاتفورمۋ پارتيي نوۆىم سودەرجانيەم، يسحوديا يز سەگودنياشنيح رەاليي.

پو موەمۋ پورۋچەنيۋ پراۆيتەلستۆو زاۆەرشيلو رازرابوتكۋ نوۆوي ماسشتابنوي پروگراممى رازۆيتيا. سەگودنيا، وتۆەچايا نا ۆىزوۆى، كوتورىە ستويات پەرەد نامي، يا وبياۆليايۋ و نوۆوي ەكونوميچەسكوي پوليتيكە كازاحستانا «نۇرلى جول». ەتومۋ يا پوسۆياششايۋ نوۆوە پوسلانيە نارودۋ نا 2015 گود. ونا بۋدەت يمەت كونترسيكليچنىي حاراكتەر ي بۋدەت ناپراۆلەنا نا پرودولجەنيە سترۋكتۋرنىح رەفورم ۆ ناشەي ەكونوميكە. چتو ەتو وزناچاەت؟

ۆ گودى، كوگدا سيتۋاسيا نا ۆنەشنيح رىنكاح بلاگوپرياتستۆوۆالا، ا سەنى نا نەفت ي ناشۋ ەكسپورتنۋيۋ پرودۋكسيۋ بىلي نا دوستاتوچنو ۆىسوكوم ۋروۆنە، مى ناپراۆليالي دوحودى وت ەكسپورتا سىريا ۆ ناسيونالنىي فوند. ودنوي يز وسنوۆنىح زاداچ ناسفوندا ياۆلياەتسيا پوۆىشەنيە ۋستويچيۆوستي ناشەي ەكونوميكي پەرەد ۆنەشنيمي شوكامي، ۆ توم چيسلە ي پري سنيجەنيي سەن نا پريرودنىە رەسۋرسى.

ۆسە ەتي گودى دوحودى وت دوبىچي سىريا ي ەگو پروداجي مى وتكلادىۆالي ۆ ەتوت فوند. 10 ميللياردوۆ دوللاروۆ مى ناپراۆيلي نا بوربۋ س كريزيسوم 2007-2009-ح گودوۆ. وستالنىە دەنگي مى نە پروەلي ي نە پوتراتيلي، ا سوحرانيلي ي پرەۋمنوجيلي. سەيچاس ناستۋپاەت توت سامىي پەريود، كوگدا مى دولجنى يسپولزوۆات ەتي رەزەرۆى. وني پوموگۋت پرەودولەت نەپروستىە ۆرەمەنا ي ستيمۋليروۆات روست ناشەي ەكونوميكي. ەتي رەسۋرسى پرەدنازناچەنى نە دليا كراتكوسروچنىح مەر. وني بۋدۋت ناپراۆلەنى نا دالنەيشەە پرەوبرازوۆانيە ەكونوميكي. ا يمەننو - نا رازۆيتيە ترانسپورتنوي، ەنەرگەتيچەسكوي، يندۋستريالنوي ي سوسيالنوي ينفراسترۋكتۋرى، مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا.

ۆ فيەۆرالە بىلو پرينياتو رەشەنيە و ۆىدەلەنيي ودنوگو تريلليونا تەنگە يز ناسفوندا دليا پوددەرجكي ەكونوميچەسكوگو روستا ي زانياتوستي ۆ 2014-2015 گودى، دۆۋميا ترانشامي پو 500 ميللياردوۆ تەنگە. دليا زاۆەرشەنيا ناچاتىح پروەكتوۆ ي رەشەنيا نايبولەە وسترىح ۆوپروسوۆ پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ ناپراۆيت ۆتوروي ترانش سرەدستۆ يز ناسفوندا ۆ رازمەرە 500 ميللياردوۆ تەنگە نا سلەدۋيۋششيە سەلي.

پەرۆوە. نەوبحوديمو دوپولنيتەلنو ۆىدەليت 100 ميللياردوۆ تەنگە نا لگوتنوە كرەديتوۆانيە مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا، ا تاكجە كرۋپنوگو پرەدپرينيماتەلستۆا. ەتو وبەسپەچيت رەاليزاسيۋ پروەكتوۆ ۆ پيششيەۆوي ي حيميچەسكوي پرومىشلەننوستي، ماشينوستروەنيي، ا تاكجە ۆ سفەرە ۋسلۋگ.

ۆتوروە. دليا وزدوروۆلەنيا بانكوۆسكوگو سەكتورا ي ۆىكۋپا «پلوحيح» كرەديتوۆ پورۋچايۋ وبەسپەچيت ۆ 2015 گودۋ دوپولنيتەلنۋيۋ كاپيتاليزاسيۋ فوندا پروبلەمنىح كرەديتوۆ ۆ رازمەرە 250 ميللياردوۆ تەنگە.

ترەتە. دليا پريۆلەچەنيا نوۆىح ينۆەستيسيي نەوبحوديمو ۋلۋچشيت سووتۆەتستۆۋيۋششيە ۋسلوۆيا. س ەتوي سەليۋ پورۋچايۋ ناپراۆيت 81 ميلليارد تەنگە ۆ 2015 گودۋ نا زاۆەرشەنيە سترويتەلستۆا پەرۆوگو كومپلەكسا «سۋحوگو پورتا»، ينفراسترۋكتۋرى سپەسيالنىح ەكونوميچەسكيح زون «حورگوس - ۆوستوچنىە ۆوروتا» ي «ناسيونالنىي يندۋستريالنىي نەفتەحيميچەسكيي تەحنوپارك» ۆ اتىراۋ ي تارازە.

چەتۆورتوە. نا پرودولجەنيە سترويتەلستۆا كومپلەكسا ەكسپو-2017 پورۋچايۋ ۆىدەليت دليا كرەديتوۆانيا 40 ميللياردوۆ تەنگە ۆ 2015 گودۋ، دوپولنيتەلنو ك ۋجە ناپراۆلەننىم 25 ميللياردام.

پياتوە. ۆ پرەددۆەريي ەكسپو-2017 نام نۋجنو پوزابوتيتسيا و رازۆيتيي ترانسپورتنوي ينفراسترۋكتۋرى استانى. ستوليچنىي اەروپورت ۋجە ۆ ەتوم گودۋ دوستيگنەت سۆوەي ماكسيمالنوي پروپۋسكنوي سپوسوبنوستي - 3،5 ميلليونا چەلوۆەك. پوەتومۋ دليا ۋۆەليچەنيا ەگو پوتەنسيالا پورۋچايۋ ۆىدەليت ۆ 2015 گودۋ 29 ميللياردوۆ تەنگە نا سترويتەلستۆو نوۆوگو تەرمينالا ي رەكونسترۋكسيۋ ۆزلەتنو-پوسادوچنوي پولوسى. ەتو پوزۆوليت ۋۆەليچيت پروپۋسكنۋيۋ سپوسوبنوست ك 2017 گودۋ دو 7،1 ميلليونا پاسساجيروۆ ۆ گود.

ۋۆاجاەمىە كازاحستانسى!

س ءۋچوتوم نوۆىح ۆنەشنيح ريسكوۆ دليا رازۆيتيا ەكونوميكي نام نۋجنى نوۆىە ينيسياتيۆى دليا ستيمۋليروۆانيا دەلوۆوي اكتيۆنوستي ي زانياتوستي. ستەرجنەم نوۆوي ەكونوميچەسكوي پوليتيكي ستانەت پلان ينفراسترۋكتۋرنوگو رازۆيتيا، كوتورىي يا سەگودنيا حوچۋ وبنارودوۆات. ون راسسچيتان نا 5 لەت ي سوۆپاداەت سو ۆتوروي پياتيلەتكوي رەاليزاسيي پفيير، گدە نامەرەنى ۋچاستۆوۆات بولەە 100 زارۋبەجنىح كومپانيي. وبششيي ينۆەستيسيوننىي پورتفەل سوستاۆلياەت 6 تريلليونوۆ تەنگە، دوليا گوسۋدارستۆا - 15 پروسەنتوۆ.

***

قازاقستان - ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن ۇلانعايىر اۋماقتىڭ يeci. سوندىقتان، اتالعان جوسپار وراسان قاراجات پەن ەڭبەكتى، اسا اۋقىمدى جۇمىستى قاجەت ەتەدى. «ەلدىڭ وركەنىن بىلگىڭ كەلسە، جولىنا قارا» دەگەن قاعيدا قالىپتاسقان. بارىس-كەلىس پەن الىس-بەرىستە جول قاتىناسى ايرىقشا ماڭىزعا يە. كونە زامانداردا ءىرى قالالارىمىزدىڭ كوبى ۇلى جىبەك جولىن جاعالاي قونىس تەپكەن.

ءقازىر دە قايناعان تىرشىلىك كۇرە جولداردىڭ بويىندا. جول - شىن مانىندە ءومىردىڭ وزەگى، باقۋاتتى تىرلىكتىڭ قاينار كوزى. بارلىق ايماقتار تەمىر جولمەن، تاس جولمەن، اۋە جولىمەن ءوزارا تىعىز بايلانىسۋى كەرەك. استانادا توعىسقان توعىز جولدىڭ تورابى ەلوردانىڭ جاسامپازدىق رۋحىن تاراتاتىن ءومىر-تامىرعا اينالۋى ءتيىس. ايماقتاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن جاقسارتۋ ەلدىڭ ىشكى الەۋەتىن ارتتىرادى. وبلىستاردىڭ بip-بipiمeن ساۋدا-ساتتىعىن، ەكونوميكالىق بايلانىستارىن نىعايتادى. ەل ىشىنەن تىڭ نارىقتار اشادى. وسىلاي، الىستى جاقىن ەتۋ - بۇگىنگى جولداۋدىڭ ەڭ باستى ءتۇيىنى بولماق.

***

پەرۆوە. رازۆيتيە ترانسپورتنو-­لوگيستيچەسكوي ينفراسترۋكتۋرى. ونو بۋدەت وسۋششەستۆلياتسيا ۆ رامكاح فورميروۆانيا ماكرورەگيونوۆ پو پرينسيپۋ حابوۆ. پري ەتوم ينفراسترۋكتۋرنىي كاركاس سۆياجەت س استانوي ي مەجدۋ سوبوي ماكرورەگيونى ماگيسترالنىمي اۆتوموبيلنىمي، جەلەزنودوروجنىمي ي اۆيالينيامي پو لۋچيەۆومۋ پرينسيپۋ. پرەجدە ۆسەگو، نۋجنو رەاليزوۆات وسنوۆنىە اۆتودوروجنىە پروەكتى. ەتو زاپادنىي كيتاي - زاپادنايا ەۆروپا؛ استانا-الماتى؛ استانا-ۋست-كامەنوگورسك؛ استانا-اكتوبە-اتىراۋ؛ الماتى - ۋست-كامەنوگورسك؛ كاراگاندا - جەزكازگان - كىزىلوردا؛ اتىراۋ-استراحان.

تاكجە نەوبحوديمو پرودولجيت سوزدانيە لوگيستيچەسكوگو حابا نا ۆوستوكە ي مورسكوي ينفراسترۋكتۋرى نا زاپادە سترانى. پوۆىشەنيۋ ەكسپورتنوگو پوتەنسيالا ۆ زاپادنوم ناپراۆلەنيي چەرەز پورتى نا كاسپيي بۋدۋت سپوسوبستۆوۆات ماسشتابنايا پارومنايا پەرەپراۆا يز پورتا كۋرىك ي جەلەزنودوروجنايا لينيا بورجاكتى - ەرساي. پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ پرورابوتات ۆوپروس سترويتەلستۆا يلي ارەندى تەرمينالنىح موششنوستەي ۆ «سۋحيح» ي مورسكيح پورتاح كيتايا، يرانا، روسسيي ي ستراناح ەس.

ۆتوروە. رازۆيتيە يندۋستريالنوي ينفراسترۋكتۋرى. رەاليزاسيا ينفراسترۋكتۋرنىح پروەكتوۆ ۆىزوۆەت بولشوي سپروس نا سترويماتەريالى، پرودۋكسيۋ ي ۋسلۋگي دليا ترانسپورتنو-كوممۋنيكاسيوننوي، ەنەرگەتيچەسكوي ي جيليششنو-كوممۋنالنوي سفەر.

ۆ ەتوي سۆيازي، ۆو-پەرۆىح، نادو زاكونچيت رابوتۋ پو فورميروۆانيۋ ينفراسترۋكتۋرى ۆ سۋششەستۆۋيۋششيح سپەسيالنىح ەكونوميچەسكيح زوناح. پراۆيتەلستۆۋ ي اكيمام نەوبحوديمو وپەراتيۆنو پرينيات مەرى پو يح ناپولنەنيۋ رەالنىمي پروەكتامي. ۆو-ۆتورىح، سلەدۋەت پرورابوتات ۆوپروس سترويتەلستۆا ۆ رەگيوناح نوۆىح يندۋستريالنىح زون، ناسەلەننىح نا رازۆيتيە پرويزۆودستۆ مسب ي پريۆلەچەنيە دوپولنيتەلنىح ينۆەستيسيي. وتدەلنوە ناپراۆلەنيە - ينفراسترۋكتۋرا دليا تۋريزما. گلاۆنىم ەو پرەيمۋششەستۆوم ياۆلياەتسيا ۆوزموجنوست سوزدانيا بولشەگو چيسلا رابوچيح مەست. زدەس سوزدانيە ودنوگو رابوچەگو مەستا وبحوديتسيا ۆ 10 راز دەشيەۆلە، چەم ۆ پرومىشلەننوستي.

ترەتە. رازۆيتيە ەنەرگەتيچەسكوي ينفراسترۋكتۋرى. ۆ ەنەرگەتيكە زا پروشەدشيە 5 لەت ۆ رامكاح پروگراممى يندۋسترياليزاسيي پروۆەدەنا بولشايا رابوتا. تەم نە مەنەە، وگرانيچەننوست ماگيسترالنىح سەتەي ۆىزىۆاەت دەفيسيت ەلەكتروەنەرگيي ۆ يۋجنىح رەگيوناح سترانى، پريرودنوگو گازا - ۆ سەنترالنىح ي ۆوستوچنىح وبلاستياح. نادو سوسرەدوتوچيتسيا نا دۆۋح پروەكتاح. پوسترويت ۆىسوكوۆولتنىە لينيي ۆ ناپراۆلەنياح «ەكيباستۋز-سەمەي-ۋست-كامەنوگورسك» ي «سەمەي-اكتوگاي-تالدىكورگان-الماتى». ەتو پوزۆوليت سوزدات سبالانسيروۆاننوە ەنەرگووبەسپەچەنيە كازاحستانسكيمي ەلەكتروستانسيامي ۆسەح رەگيونوۆ سترانى.

چەتۆەرتوە. مودەرنيزاسيا ينفراسترۋكتۋرى جكح ي سەتەي ۆودو- ي تەپلوسنابجەنيا. وبششايا پوترەبنوست ۆ ينۆەستيسياح سوستاۆلياەت نە مەنەە 2 تريلليونوۆ تەنگە س ەجەگودنىم ۆىدەلەنيەم دو 2020 گودا يز ۆسەح يستوچنيكوۆ فينانسيروۆانيا نە مەنەە 200 ميللياردوۆ تەنگە.

سەگودنيا بولشوي ينتەرەس ك ينۆەستيسيام ۆ مودەرنيزاسيۋ جكح پروياۆليايۋت ەۆروپەيسكيي بانك رەكونسترۋكسيي ي رازۆيتيا، ازياتسكيي بانك رازۆيتيا، يسلامسكيي بانك رازۆيتيا، ا تاكجە چاستنىە ينۆەستورى. نۋجنو وبەسپەچيت يح ماكسيمالنوە پريۆلەچەنيە چەرەز پرەدوستاۆلەنيە دولگوسروچنىح ينۆەستيسيوننىح تاريفوۆ. چتوبى نە دوپۋستيت زناچيتەلنوگو ۋۆەليچەنيا تاريفوۆ، نەوبحوديمو سوفينانسيروۆانيە گوسۋدارستۆوم تاكيح پروەكتوۆ. ۆ ەتوي سۆيازي نا ۋسكورەنيە تەمپوۆ مودەرنيزاسيي سيستەم تەپلو- ي ۆودوسنابجەنيا دوپولنيتەلنو ك ۋجە پرەدۋسموترەننىم ۆ بيۋدجەتە سرەدستۆام سەلەسووبرازنو ناپراۆليات دو 100 ميللياردوۆ تەنگە ەجەگودنو.

پياتوە. ۋكرەپلەنيە جيليششنوي ينفراسترۋكتۋرى. فورميروۆانيە اگلومەراسيي سوپروۆوجداەتسيا زناچيتەلنىم پەرەتوكوم ناسەلەنيا. ەتو ءسوزداوت داۆلەنيە نا رىنوك ترۋدا ي ينفراسترۋكتۋرۋ گورودوۆ، ۆ توم چيسلە ي نا جيليششنىي فوند. پوەتومۋ سلەدۋەت پەرەسموترەت پودحودى ك سترويتەلستۆۋ ارەندنوگو جيليا. گوسۋدارستۆو بۋدەت سترويت سوسيالنوە ارەندنوە جيلە ي پرەدستاۆليات ەگو ناسەلەنيۋ ۆ دولگوسروچنۋيۋ ارەندۋ س پراۆوم ۆىكۋپا. پرەدوستاۆلەنيە جيليا ناپريامۋيۋ، بەز پوسرەدنيكوۆ ي پود ماكسيمالنو نيزكيە پروسەنتى زا كرەديت، پوزۆوليت سنيزيت ستويموست ەگو پريوبرەتەنيا. وتسۋتستۆيە پەرۆوناچالنوگو ۆزنوسا ي نيزكيە پروسەنتى زا يپوتەكۋ سدەلايۋت جيلە بولەە دوستۋپنىم دليا شيروكيح سلويەۆ كازاحستانسيەۆ. پوەتومۋ دوپولنيتەلنو ۋۆەليچيم فينانسيروۆانيە سترويتەلستۆا ارەندنوگو جيليا نا سۋممۋ 180 ميللياردوۆ تەنگە ۆ تەچەنيە 2015-2016 گودوۆ.

شەستوە. رازۆيتيە سوسيالنوي ينفراسترۋكتۋرى. پرەجدە ۆسەگو، ەتو رەشەنيە پروبلەم اۆاريينىح شكول ي تروحسمەننوگو وبۋچەنيا. ەتو ودين يز وسنوۆنىح ينديكاتوروۆ ناشەي پرەدۆىبورنوي پلاتفورمى. پرەدۋسموترەننىە ۆ ترەحلەتنەم بيۋدجەتە سرەدستۆا نە پوزۆوليايۋت رەشيت ەتۋ پروبلەمۋ دو 2017 گودا. پوەتومۋ پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ دوپولنيتەلنو ناپراۆيت 70 ميللياردوۆ تەنگە. درۋگوي ۆوپروس - نەحۆاتكا دەتسكيح سادوۆ. پورۋچايۋ دليا كاردينالنوگو سوكراششەنيا دەفيسيتا مەست ۆ دوشكولنىح ورگانيزاسياح ۆ تەچەنيە 3 لەت دوپولنيتەلنو ناپراۆيت 20 ميللياردوۆ تەنگە. اكيمى دولجنى ماكسيمالنو زانياتسيا ەتوي رابوتوي ي پريۆلەچەنيەم چاستنوگو سەكتورا.

ۆ رامكاح پروگراممى يندۋسترياليزاسيي وپرەدەلەنى 10 ۆۋزوۆ، نا بازە كوتورىح بۋدەت وبەسپەچيۆاتسيا سۆياز ناۋكي س وتراسليامي ەكونوميكي ي پودگوتوۆكا كادروۆ. پورۋچايۋ سفورميروۆات ماتەريالنو-تەحنيچەسكۋيۋ بازۋ ەتيح ۋچەبنىح زاۆەدەنيي، ناپراۆيۆ نا ەتي سەلي دو 10 ميللياردوۆ تەنگە دو 2017 گودا.

سەدموە. نەوبحوديمو پرودولجيت رابوتۋ پو پوددەرجكە مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا ي دەلوۆوي اكتيۆنوستي. نا سەگودنيا پولنوستيۋ وسۆوەنى 100 ميللياردوۆ تەنگە يز ناسفوندا، ناپراۆلەننىە نا پوددەرجكۋ ي كرەديتوۆانيە مسب. ەتو پوزۆوليلو سوزدات 4،5 تىسياچي رابوچيح مەست. سپروس نا ەتي سرەدستۆا پريەۆىسيل پرەدلوجەنيە نا 23 ميللياردا تەنگە. سوزدانى بەسپرەسەدەنتنىە ۋسلوۆيا كرەديتوۆانيا بيزنەسا ۆسەگو پود 6 پروسەنتوۆ نا 10 لەت. تاكيح ۋسلوۆيي ۋ ناس ۆ سترانە رانەە نە بىلو. سلەدۋەت پرودولجيت رابوتۋ پو رازۆيتيۋ مسب كاك درايۆەرا ەكونوميچەسكوگو روستا ي ۋۆەليچەنيۋ ەگو دولي دو 50 پروسەنتوۆ ۆۆپ ك 2050 گودۋ. پوەتومۋ نەوبحوديمو ەففەكتيۆنو يسپولزوۆات كرەديتنىە لينيي دليا مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا زا سچەت ابر، ەبرر، ۆسەميرنوگو بانكا نا وبششۋيۋ سۋممۋ 155 ميللياردوۆ تەنگە ۆ 2015-2017 گوداح.

ۋۆاجاەمىە كازاحستانسى!

سيتۋاسيا ۆ ميروۆوي ەكونوميكە تاكوۆا، چتو ۆ كريزيسنىح ۋسلوۆياح دوستيچ پوستاۆلەننوي سەلي بەز دوپولنيتەلنىح فينانسوۆىح رەسۋرسوۆ دوستاتوچنو سلوجنو.

***

كەزىندە ۇلتتىق قوردىڭ نە ءۇشىن قۇرىلعانىن قاپەرلەرىڭىزگە سالعىم كەلەدى. ونىڭ باستى مىندەتى - تۇراقتى الەۋمەتتىك - ەكونوميكالىق دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ جانە ەكونوميكانى سىرتقى جايسىز جاعدايلاردان قورعاۋ. ءدال ءقازىر ءبىزدىڭ وسى قورىمىزدى قاجەتكە جاراتاتىن كەز كەلدى. قازاقستان وزگە ەلدەردىڭ قاتەلىكتەرىن قايتالاماي، ەكونوميكالىق ءوسىم ءۇشىن ىشكى قورىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋى ءتيىس.

***

يا پرينيال رەشەنيە و دوپولنيتەلنوم ۆىدەلەنيي يز ناسيونالنوگو فوندا دو 3 ميللياردوۆ دوللاروۆ ەجەگودنو نا پەريود س 2015 پو 2017 گودى. پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ ۆ نەدەلنىي سروك پودگوتوۆيت سووتۆەتستۆۋيۋششيە رەشەنيا دليا ۆىدەلەنيا سرەدستۆ يز ناسفوندا ي ۋچەست نەوبحوديمىە سرەدستۆا ۆ پروەكتە رەسپۋبليكانسكوگو بيۋدجەتا نا 2015 گود. تاكجە پراۆيتەلستۆۋ نەوبحوديمو پرينيات مەرى ي وبەسپەچيت ەففەكتيۆنوە ي راسيونالنوە يسپولزوۆانيە ەتيح سرەدستۆ.

سوزداننايا منويۋ كوميسسيا بۋدەت ستروگو سلەديت زا ەففەكتيۆنىم راسحودوۆانيەم سرەدستۆ ي دوكلادىۆات منە ليچنو. سپروس بۋدەت ستروگيم زا كاجدىي تەنگە. وسوبايا وتۆەتستۆەننوست ۆوزلاگاەتسيا نا ۆسەح اكيموۆ. «نۋر وتانۋ» نادو اكتيۆنو پودكليۋچيتسيا ك ەتوي رابوتە ي ۋستانوۆيت جوستكيي پارتيينىي كونترول نا ۆسەح ۋروۆنياح.

ۇكىمەتكە ۇلتتىق قوردان بولىنگەن قارجىنىڭ ءتيىستى باعىتتار بويىنشا ءتيىمدى جانە ورىندى جۇمسالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى جۇكتەيمىن. ءاربىر تەڭگەنىڭ قاتاڭ سۇراۋى بولادى. «نۇر وتان» بۇل جۇمىسقا بەلسەنە اتسالىسىپ، پارتيالىق ءجىتى باقىلاۋ ورناتۋى قاجەت.

***

ينۆەستيسيي يز ناسفوندا دولجنى سوپروۆوجداتسيا وبيازاتەلنىم پروۆەدەنيەم سترۋكتۋرنىح رەفورم ۆ سووتۆەتستۆۋيۋششيح سفەراح ەكونوميكي. دليا ەتوگو نەوبحوديمو وبەسپەچيت سوۆمەستنۋيۋ رەاليزاسيۋ پروەكتوۆ س مەجدۋنارودنىمي فينانسوۆىمي ورگانيزاسيامي. ناپريمەر، ۆسەميرنىي بانك، ازياتسكيي بانك رازۆيتيا، ەبرر ي يبر ۋجە گوتوۆى ۆىدەليت سۋممۋ پوريادكا 9 ميللياردوۆ دوللاروۆ ۆ 90 پريوريتەتنىح پروەكتوۆ. ۆىدەلەننىە سرەدستۆا ناسەلەنى پوددەرجات ينۆەستيسيوننۋيۋ اكتيۆنوست، پرەدوتۆراتيت سنيجەنيە دوحودوۆ ناسەلەنيا ي ستيمۋليروۆات سوزدانيە نوۆىح رابوچيح مەست. ۆ رەزۋلتاتە بۋدەت وبەسپەچەن ۋستويچيۆىي روست ەكونوميكي ۆ كراتكوسروچنوي ي سرەدنەسروچنوي پەرسپەكتيۆە.

ناشي پروگراممى رازۆيتيا وبرازوۆانيا، زدراۆووحرانەنيا، سەلسكوگو حوزيايستۆا بۋدۋت پرودولجەنى. وب ەتوم بۋدەم ۆەستي پرەدمەتنىي رازگوۆور نا پەرۆوم راسشيرەننوم زاسەدانيي پراۆيتەلستۆا ۆ سلەدۋيۋششەم گودۋ. نوۆايا ەكونوميچەسكايا پوليتيكا «نۇرلى جول» - ناش گلوبالنىي شاگ نا پۋتي ۆ چيسلو 30 سامىح رازۆيتىح ستران ميرا.

سەگودنيا سوزدانى ۆسە نەوبحوديمىە ۋسلوۆيا دليا ۋسپەشنوي رابوتى. پروۆەدەنا ادمينيستراتيۆنايا رەفورما، رابوتاەت نوۆايا سترۋكتۋرا پراۆيتەلستۆا ي يسپولنيتەلنوي ۆلاستي. كاجدىي مينيستر زناەت، چتو دەلات. مى ۋسترانيلي دۋبليروۆانيە ي نەنۋجنىە زۆەنيا ۆ ۋپراۆلەنيي. اكيمى نادەلەنى نەوبحوديمىم ءوبوموم پولنوموچيي. ۆ رەگيوناح ەست ءۆسو - پروگراممى، رەسۋرسى، فينانسوۆىە سرەدستۆا. كاجدىي وتۆەچاەت زا سۆوي ۋچاستوك رابوتى. نادو تولكو زاسۋچيت رۋكاۆا ي پرينياتسيا زا دەلو.

نوۆايا ەكونوميچەسكايا پوليتيكا «نۇرلى جول» ستانەت دۆيگاتەلەم روستا ناشەي ەكونوميكي نا بليجايشيە گودى. تولكو زا ءسچوت سترويتەلستۆا دوروگ بۋدۋت سوزدانى نوۆىە 200 تىسياچ رابوچيح مەست. ا ەتو وزناچاەت زانياتوست ي روست دوحودوۆ ناسەلەنيا. «نۇرلى جول» پرويزۆەدوت مۋلتيپليكاتيۆنىي ەففەكت ي نا درۋگيە وتراسلي ەكونوميكي: پرويزۆودستۆو سەمەنتا، مەتاللا، تەحنيكي، بيتۋما، وبورۋدوۆانيا ي سوپۋتستۆۋيۋششيح ۋسلۋگ. دوروگي - ەتو لينيي جيزني دليا كازاحستانا. ۆ ناشيح نەوبياتنىح پروستوراح ۆوكرۋگ دوروگ ۆسەگدا ۆوزنيكالا ي رازۆيۆالاس جيزن. مى وبيازانى سوزدات تاكۋيۋ ترانسپورتنۋيۋ سەت، چتوبى وت استانى ۆو ۆسە ستورونى راسحوديليس اۆتوموبيلنىە، جەلەزنودوروجنىە ي اۆياسيوننىە ماگيسترالي. كاك وت سەردسا - ارتەريي. كاك وت سولنسا - لۋچي.

نوۆىە ماگيسترالي، كوتورىە پوسترويات كازاحستانسى، وبنوۆيات ناشۋ ەكونوميكۋ ي وبششەستۆو. وني ناكرەپكو سۆياجۋت ۆسە ۋگولكي ناشەي سترانى س سەنتروم. ۋسكورياتسيا ي ۋۆەليچاتسيا گرۋزوپوتوكي. ۆوزراستۋت ءوبومى ترانزيتا چەرەز سترانۋ. ناشي گراجدانە بۋدۋت ەزديت پو سوۆرەمەننىم ي كاچەستۆەننىم اۆتوماگيستراليام، سموگۋت بەزوپاسنو ي بىسترو دوبيراتسيا ۆ ليۋبوي رەگيون. ۋلۋچشيتسيا سوسيالنايا ينفراسترۋكتۋرا، نوۆىە ي سوۆرەمەننىە شكولى ي بولنيسى بۋدۋت وكازىۆات ۆىسوكوكاچەستۆەننىە ۋسلۋگي. ۆ يتوگە ەتو وترازيتسيا نا بلاگوسوستويانيي ي كاچەستۆە جيزني كاجدوگو كازاحستانسا. ا ساموە گلاۆنوە - ءۆسو ەتو وستانەتسيا نا ناشەي زەملە كاك بوگاتستۆو ناشيح بۋدۋششيح پوكولەنيي.

ۋۆاجاەمىە كازاحستانسى!

ۆپەرەدي – بولشايا ي وتۆەتستۆەننايا رابوتا. چتوبى پرويتي گلوبالنىي ەكزامەن نا زرەلوست، مى دولجنى بىت سپلوچەننىمي. مى دولجنى كرەپيت دوۆەريە مەجدۋ ۆسەمي كازاحستانسامي! بىت تولەرانتنىمي درۋگ ك درۋگۋ! ەتو كليۋچي ك بۋدۋششەمۋ كازاحستانا. مەجەتنيچەسكوە سوگلاسيە - ەتو جيۆيتەلنىي كيسلورود. مى نە زامەچاەم ەگو، كوگدا دىشيم، دەلاەم ەتو اۆتوماتيچەسكي - مى پروستو ءجيۆوم. مى دولجنى سامي بەرەچ ناشە ەدينستۆو ي مەجەتنيچەسكوە سوگلاسيە. يزۆنە، نيكتو ي نيكوگدا نە پريدەت دەلات ەتو زا ناس. ناشا مولودەج ءراستوت ۆ نوۆوي، نەزاۆيسيموي سترانە. نىنەشنەە پوكولەنيە نە ۆيدەلو مەجەتنيچەسكيح ۆوين ي كونفليكتوۆ، رازرۋحي 90-ح گودوۆ. ي منوگيە ۆوسپرينيمايۋت ستابيلنوست ي كومفورتنۋيۋ جيزن ۆ كازاحستانە كاك نەچتو پولوجەننوە وت روجدەنيا.

ۆەد چتو تاكوە ستابيلنوست ي سوگلاسيە؟ ەتو سەمەينوە بلاگوپولۋچيە، بەزوپاسنوست، كرىشا ناد گولوۆوي. مير - ەتو رادوست وتسوۆستۆا ي ماتەرينستۆا، زدوروۆە روديتەلەي ي سچاستە ناشيح دەتەي. مير - ەتو ستابيلنايا رابوتا، زارپلاتا ي ۋۆەرەننوست ۆ زاۆتراشنەم دنە. مير ي ستابيلنوست - ەتو وبششەنارودنوە دوستويانيە، كوتوروە نۋجنو كاجدودنيەۆنىم ترۋدوم زاششيششات ي ۋكرەپليات. يا ۆسەگدا گوۆوريۋ: مولودەج - وپورا ناشەگو بۋدۋششەگو. گوسۋدارستۆو وتكرىلو پەرەد نوۆىم پوكولەنيەم ۆسە دۆەري ي ۆسە پۋتي! «نۇرلى جول» - ۆوت گدە موجنو پريلوجيت ۋسيليا، رازۆەرنۋتسيا ناشەي كرەاتيۆنوي ديناميچنوي مولودەجي!

ۆ سلەدۋيۋششەم گودۋ مى تورجەستۆەننو وتمەتيم 20-لەتيە پرينياتيا كونستيتۋسيي ي سوزدانيا اسسامبلەي نارودا كازاحستانا. وتمەچايا ەتي داتى، نام ۆاجنو سدەلات كازاحستانسيەۆ ەششو بولەە سيلنىمي ۆ دۋحوۆنوم پلانە، ەدينىمي ي ەششو بولەە تولەرانتنىمي. يا ۋبەجدون، چتو نا نوۆوم وتۆەتستۆەننوم ۆيتكە يستوريي وبرەتوت نوۆوە زۆۋچانيە ي بولەە گلۋبوكيي سمىسل ناش گلاۆنىي پرينسيپ - كازاحستان، تولكو ۆپەرود! جەلايۋ ۆسەم ۋسپەحوۆ ي دوستيجەنيا نوۆىح ۆەرشين، كوتورىە پودنيمۋت نا ەششە بولشۋيۋ ۆىسوتۋ ناشۋ رودينۋ!

ءقادىرلى حالقىم!

ءبىز جالپىۇلتتىق يدەيامىز - ماڭگىلىك ەلدى باستى باعدار ەتىپ، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ دامۋ داڭعىلىن نۇرلى جولعا اينالدىردىق. قاجىرلى ەڭبەكتى قاجەت ەتەتىن، كەلەشەگى كەمەل نۇرلى جولدا بىرلىگىمىزدى بەكەمدەپ، ايانباي تەر توگۋىمىز كەرەك. Mاڭگىلىك ەل - ەلدىڭ بىرىكتىرۋشى كۇشى، ەشقاشان تاۋسىلماس قۋات كوزى. ول «قازاقستان 2050» ستراتەگياسىنىڭ عانا ەمەس، XXI عاسىرداعى قازاقستان مەملەكەتىنىڭ مىزعىماس يدەيالىق تۇعىرى! جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم دەگەنىمىزدىڭ ءوزى - ماڭگىلىك ەل! ول - بارشا قازاقستان قوعامىنىڭ وسىنداي ۇلى قۇندىلىعى.

وتكەن تاريحىمىزعا تاعزىم دا، بۇگىنگى باقىتىمىزعا ماقتانىش تا، گۇلدەنگەن كەلەشەككە سەنىم دە «ماڭگىلىك ەل» دەگەن قۇدىرەتتى ۇعىمعا سىيىپ تۇر. وتاندى ءسۇيۋ - بابالاردان ميراس بولعان ۇلى مۇرانى قادىرلەۋ، ونى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ، ءوز ۇلەسىڭدى قوسىپ، دامىتۋ جانە كەيىنگى ۇرپاققا امانات ەتىپ، تابىستاۋ دەگەن ءسوز. بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ جۇمىسىنىڭ تۇپكى ءمانى - وسى!

«ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ باستاۋى تىم تەرەڭدە جاتىر. وسىدان 13 عاسىر بۇرىن تونىكوك ابىز «Tۇركى جۇرتىنىڭ مۇراتى - ماڭگىلىك ەل» دەپ وسيەت قالدىرعان. بۇل ءبىزدىڭ جالپىۇلتتىق يدەيامىز مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تامىرى سياقتى كونە تاريحتان باستاۋ الاتىنىن كورسەتەدى. جالپىۇلتتىق يدەيانى ومىرشەڭ ەتەتىن - ەلدىڭ بىرلىگى. اۋىزبىرشىلىك قاشقان، الاۋىزدىق تاسقان جەردە ەشقاشان دا جالپىۇلتتىق يدەيالار جۇزەگە اسقان ەمەس. قازاقستاننىڭ شىققان شىڭى مەن باعىندىرعان بيىكتەرىنىڭ ەڭ باستى سەبەبى - بىرلىك، بەرەكەسى.

ءبىز تۇراقتىلىقتى باعالاي بىلگەنىمىزدىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى تابىستارعا جەتتىك. ەشكىمدى كەمسىتپەي، ەشكىمنىڭ ءتىلى مەن ءدىلىن مانسۇقتاماي، بارلىق ازاماتتارعا تەڭ مۇمكىندىك بەرۋ ارقىلى تۇراقتىلىقتى نىعايتىپ كەلەمىز. ءبىزدىڭ كەيىنگى ۇرپاققا اماناتتار ەڭ باستى بايلىعىمىز - ەل بىرلىگى بولۋى كەرەك. وسىناۋ جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتى ءبىز ءاربىر جاستىڭ بويىنا سىڭىرە بىلۋگە ءتيىسپىز.

2015 جىل - ۇلتتىق تاريحىمىزدى ۇلىقتاۋ جانە بۇگىنگى بيىكتەرىمىزدى باعالاۋ تۇرعىسىنان مەرەيلى بەلەستەر جىلى. قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن، قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن كونستيتۋسيامىزدىڭ 20 جىلدىعىن، ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. وسىناۋ تاريحي بەلەستەر جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى ۇرپاق جادىنا سىڭىرۋدە ايرىقشا رولگە يە. ءبىز 2015 جىلدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلى دەپ جاريالادىق. ەلدىڭ تۇتاستىعى مەن بىرلىگى، تاتۋلىعى مەن تىنىشتىعى ەڭ باستى نازاردا.

ەل بىرلىگى – ءبىزدىڭ بارشا تابىستارىمىزدىڭ كىلتى. تۇراقتى دامۋدىڭ قازاقستاندىق مودەلى بۇگىندە بۇكىل الەمگە ۇلگى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىن جانە حالىقارالىق EXPO-2017 كورمەسىن تابىستى وتكىزىپ، ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن الەمگە پاش ەتەمىز. ۇلى جولداعى ساپارىمىز ءساتتى، بولاشاعىمىز جارقىن بولسىن! بارشاڭىزعا «نۇرلى جول» جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋدا تابىس تىلەيمىن!

استانا، 11 نويابريا 2014 گودا

يستوچنيك: http://www.akorda.kz

قاتىستى ماقالالار