«ءدىن اتىن جامىلعان جات يدەولوگياعا ءوتىپ كەتكەندەردىڭ كوپشىلىگى تۇرمەنىڭ ارجاعىندا وتىرعاندا وكىنىپ جاتادى. جازاسىن وتەپ وتىرعان 1992 جىلى تۋعان اتىراۋلىق جاس جىگىتتىڭ تاعدىرىمەن جاقسى تانىسپىن. جىلدار بويى تۇراقتى جۇرگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە، ول جىگىت ءقازىر ءداستۇرلى ءمازھابقا ورالدى» دەگەن «شاپاعات» دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمداردان جاپا شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ تەولوگى، ءدىنتانۋ ماگيسترى سەرىكجان ەنشىباي ۇلى اداسقان تاعدىر جونىندە كەڭىنەن ايتىپ بەردى.

– باستاپقى كەزدە ول جىگىت ءدىني ساۋاتىن مەشىتتەن اشادى.  كەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەر ار-قىلى ءتۇرلى ءدىني توپتارعا قوسىلىپ، ۋاعىزداردى تىڭداي باستايدى.

ءسويتىپ جۇرگەن كەزدە ول ايەلىن، بالاسىن الىپ، رەسەي ارقىلى سيريا شەكاراسىنا ءوتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدايدى. جىگىتپەن ارادا بىرنەشە رەت جەكەلەگەن سۇحباتتار قۇرۋ ناتيجەسىندە، ونىڭ ءدىني ءبىلىمىنىڭ تومەن ەكەندىگى انىقتالدى. دەسە دە، كەيىپكەرىمىز كەزىندە اتىراۋ قالاسىنا قاراستى گەولوگ ەلدى مەكەنىندەگى وزگەشە ويلايتىن توپتىڭ ىشىندەگى ليدەرلەردىڭ قاتارىندا بولعان. ءتۇرلى ۋاعىزدارعا ابدەن ۋلانعان ولار ۋاقىت وتە كەلە مەشىتكە كەلۋدى دە دوعارادى. سەبەبى، ولار مەشىت يمامدارى بيدعاتشى، ياعني، دىنگە جاڭالىق ەنگىزۋشىلەر دەگەن پىكىردە بولعان. وسىلايشا، ۇيدى-ۇيگە جينالىپ، ءوزارا ديالوگ قۇرۋ كەزىندە بۇل جىگىت بىرنەشە ادامدى سيرياعا كەتۋگە ۇگىتتەگەن. بازاردىڭ توڭىرەگىندە ءجۇرىپ، ءبىراز اقشا جيناعان جىگىت سيرياعا اتتانىپ بارا جاتقان جەرىنەن ۇستالدى. تەرروريزمدى ناسيحاتتاعانى ءۇشىن التى جىلعا باس   بوستاندىعىنان ايىرىلدى. ەندى ول دەر كەزىندە تەولوگتاردى تىڭداماعانىنا وكىنەدى. «بار ارمانىمىز سيرياعا اتتانۋ بولدى. ول كەزدە بالانى دا، اكە-شەشەنى دە، وتباسىمىزدى دا ويلاعان جوقپىز. سوندىقتان، سايد بۋرياتسكيي، دارىن مۋباروۆ سياقتى جالعان ۇستازداردى تىڭداماۋعا شاقىرامىن» دەيدى جىگىتتىڭ ءوزى. سول جىگىت كوپ ۇزاماي بوستاندىققا شىعادى. قازىرگى كەزدە ايەل-بالاسى ونى كۇتىپ وتىر. كەزىندە راديكالدى باعىتتا بولعان جۇبايى دا بۇگىندە ءداستۇرلى ءمازھابقا ورالدى.

– بۇل ءسىز ءبولىسىپ وتىرعان ءبىر وقيعا عانا. جالپى، ۋاحابيلىك، سالافيلىك اعىمداردىڭ باستى قاتەلىگى نەدە؟

– ءدىن اتىن جامىلعان ۋاحابيزم 18 عاسىردا پايدا بولعان تۇسىنىك. ابدۋل ۋاحابتان تاراعان يدەيانىڭ ەرەكشەلىگى سول، بۇل اعىم پىكىرلەردى، كوزقاراستاردى سالىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ابدۋل ۋاحابتىڭ تۇسىندا ول بەرگەن جالعان ءپاۋتا مۇسىلمانداردىڭ قانىن دا توكتى. قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن ساۋد ارابياسىندا ابدۋل ۋاحابتىڭ ۇرپاعىنان تاراعاندار عانا ءمۇفتي بولا الادى. ساۋد اۋلەتىنەن تاراعاندار عانا كورول بولا الادى. ال، سالافيلىك اعىمنىڭ جەتەگىندە جۇرگەن ءبىزدىڭ جاستارىمىز ساياسي ويىننىڭ قۇربانى ەكەندەرىن دە تۇسىنبەيدى. ايتالىق، سالافيلەر ناماز وقىماعاننىڭ بارلىعىن كاپىر دەيدى. سويتەدى دە، اتا-اناسىن كاپىرگە شىعارىپ، ولارمەن اراداعى تۋىس-تىق بايلانىسىن تۇپكىلىكتى ۇزەدى. بۇل ارينە شاريعات تىيىم سالعان امال. ءوزىڭىز سالىستىرىپ كورىڭىزشى، ادامزاتتىڭ اسىلى پايعامبارىمىز (س.ع.س) اعاسى ءابۋتالىپ ءدىندى قابىلداماسا دا، ونى اكە رەتىندە سىيلادى. ونىڭ ۇستىنە، اللا ەلشىسى (س.ع.س) اكەسىنەن جاستاي جەتىم قالعان كەزدە، ونى اعاسى تاربيەلەپ وسىرگەن بولاتىن. مىنە، ءبىز وسىنداي جاعدايلاردى ناقتى مىسالمەن كەلتىرە وتىرىپ، وڭالتۋدان ءوتىپ جات-قان باۋىرلارىمىزعا سالىستىرۋ، ويلانۋ مۇمكىندىگىن بەرەمىز.

– جات اعىمدا جۇرگەندەرمەن جۇمىستى ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋدىڭ جولىمەن بولىسسەڭىز…

– سالافي اعىمىنا ەرگەندەردىڭ ءوزى ءتورت ساناتقا بولىنەدى. ماسەلەن، راديكالدار «دجيھاد»، «تاكفير» اعىمىن بەرىك ۇستانادى. ولاردىڭ ويىنشا، مەملەكەت – شيرك. بايسالدى سالافيلەر مەملەكەتتى مويىندايدى، يمامعا قارسى كەلمەيدى. ءبىراق، وزدەرىنىڭ يدەولوگياسىن جاسىرىن تاراتا بەرەدى. اتى-راۋدا ءقازىر وسىنداي راديكالدى باعىتتاعى ءۇش-تورت توپ بار. ونىڭ ءارقايسىسىنا شامامەن جيىرما ادامنان مۇشە.  سوندا ءبىز ولاردى شارتتى تۇردە ءجۇز ادام دەپ الىپ قاراستىراتىن بولساق، وڭالتۋ پروسەسىندە نەگىزگى كۇشتى ولاردىڭ ليدەرلە-رىنە ارناعانىمىز ءتيىمدى.  «شاپاعات» ورتالىعى ولاردىڭ بارلىعىمەن دە جۇمىس جاساۋدا. جات يدەولوگياعا ءوتىپ كەتكەندەردىڭ اراسىندا قازاقتىڭ سالت-داستۇرلەرىن مويىنداي باستاعاندارى دا بار.

دەرەككوز: atr.kz