رەفەرەندۋم وتكىزۋ كەزەكتەن تىس سايلاۋدان الدە قايدا ءتيىمدى

/uploads/thumbnail/20170708165355936_small.jpg

"قامشى" - ەركىن اقپارات الاڭى. وي ورتاقتاسىپ، پىكىر جارىستىرۋ - وقىرماننىڭ ەنشىسىندە. حات قورجىنىمىزعا الىبەك ىدىرىس ەسىمدى اۆتوردىڭ "رەفەرەندۋم وتكىزۋ سايلاۋ وتكىزۋدەن الدەقايدا ءتيىمدى" اتتى ماقالاسى كەلىپ ءتۇستى.  وسى جازباعا بايلانىستى وزگەشە وي، باسقاشا ءۋاج ايتام دەگەن كەز كەلگەن اۆتورعا مىنبەرىمىز دايىن. 

qamshy.kz

جاقىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسى مۇشەلەرى قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. اسسامبەليا كەڭەس مۇشەلەرى بۇنداي بايلامعا كەلۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىن «نۇرلى جول - بولاشاققا باستار جول» باعدارلاماسىن جانە «قازاقستان-2050» ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىمىزدى بىرىكتىرۋ دەپ ءتۇسىندىردى. سونداي-اق، پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى مەرزىمىنەن بۇرىن وتكىزۋ ارقىلى ەكونوميكا ءوسىمىن نىعايتۋعا، جۇرگىزىلىپ وتىرعان ساياساتتىڭ ساباقتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋگە بولاتىن كورىنەدى.  تاعى ءبىر سەبەپ - 2016 جىلى پرەزيدەنتتىك جانە پارلامەنتتىك سايلاۋلار ءبىر مەزگىلگە سايكەس كەلەدى. كونستيتۋسيا نورمالارىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ ماقساتىندا ەكى سايلاۋدى ءارتۇرلى كەزەڭدەردە وتكىزگەن ءجون.

بۇل باستامانى قىزۋ تالقىلاعان الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن باسپا ءسوز بەتتەرىندەگى پىكىرلەرگە سۇيەنسەك، كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ قورتىندىسى بەلگىلى بولىپ تۇر. ياعني قازىرگى «ۇلتى كوشباسشىسىنىڭ» ماڭايىنا توپتاسۋ. مۇنى قاراپايىم جۇرت قانا ەمەس بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى دە ايتىپ وتىر. ياعني وسى پرەزيدەنت سايلاۋىنىڭ دا جەڭىمپازى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ بولارى ءسوزسىز. حالقىمىزدا  «وتكەلدە ات اۋىستىرما» دەگەن ءتامسىل بار. بۇل قازىرگىدەي الەمدى ەكونوميكالىق جانە ساياسي داعدارىس قىسىپ تۇرعان قىسىلتاياڭ ساتكە قاراتىلىپ ايتىلعان ءسوز.

وتكەندە پرەزيدەنت ەلدە قاتاڭ ۇنەمدەۋ رەجيمىنە كوشۋ قاجەت دەپ مالىمدەدى. ياعني 2015 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىگى 700 ميلليارد تەڭگەگە نەمەسە جالپى شىعىستىڭ 10 پايىز كولەمىندە ازايۋتۋدى، سونىمەن بىرگە بيۋدجەتتىڭ ءاربىر تيىنىنا دەيىن ەسەپتەۋ كەرەكتىگىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. سەنىمدى اقپارات كوزدەرىنە سۇيەنسەك، 2011 جىلعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى وتكىزۋگە ۇكىمەت قورىنان 4،7 ملرد. تەڭگە بولىنگەن. بۇل  2005 جىلعى سايلاۋعا جۇمسالعان قا­راجاتتان 1 ملرد. 697 ملن. تەڭگەگە ارتىق. ال سودان بەرگى ينفلياسيانى جانە تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋىن ەسكەرسەك، بۇل رەتكى كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ وداندا كوپ سومانى تالاپ ەتەتىنى انىق. ەكىنشىدەن، جۇرتتىڭ ءبارى سايلاۋ ناۋقانىنا كىرىسىپ كەتسە، جەر-جەردە جينالىستار كوبەيىپ جۇمىستىڭ جايىنا قالارى دا شىندىق. ال ونداي «الاشاپقىن» ەلباسىنىڭ ءوزى جۇمىلا جۇك كوتەرۋدى ۇندەپ وتىرعاندا ۋاقىت پەن ونىمدىلىكتى سىراپ ەتۋ بولىپ سانالادى.

سوندىقتان بارلىق قازاقستان حالقى ەلباسىنا سەنەتىنى جانە كەزەكتەن تىس سايلاۋدىڭ جەڭىمپازى «ۇلت كوشباسشىمىز» ەكەندىگى بەلگىلى بولىپ تۇرعاندا ەلباسى قۇزىرەتتىلگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋعا رەفەرەندۋم وتكىزۋ كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتكىزۋگە قاراعاندا ۋاقىت پەن قارجىدان ۇتاتىن ءتيىمدى جول. سوندىقتان باستاماشىل توپ قۇرىپ رەفەرەندۋم وتكىزۋدى قولداۋىمىز كەرەك.

alibek

الىبەك ىدىرىس

قاتىستى ماقالالار