اسا مارتەبەلى، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى!

 ءبىرازدان بەرى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جاعىنان 2015 جىلى مەرزىمىنەن بۇرىن پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىس ءتۇسىپ جاتقانى بەلگىلى. ءقازىر بۇل ۇسىنىستى قوعامنىڭ ءار سالاسى، جەكەلەگەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى دۇرىس جاسالعان تاڭداۋ دەپ جوعارى باعالاۋدا، جارىسا ءۇن قوسۋدا.

مۇنداي تاريحي، ساياسي ءمانى زور ماسەلەنى، ارينە، اركىم ءوز كوزقاراسى، مۇددەسى تۇرعىسىنان زەردەلەيدى.

ءبىز شەتتەن كەلگەن جانە كەلۋگە قۇلشىنىپ وتىرعان قانداستارىڭىز ءۇشىن دە بۇل تاڭداۋدىڭ ورنى ءتىپتى بولەك.

قازاق كوشى، الىستا جۇرگەن اعايىندى اتاجۇرت قازاقستانعا شاقىرۋ – تاۋەلسىزدىكتىڭ تاڭى جاڭا اتقان سوناۋ العاشقى جىلدارى-اق ءسىز قولعا العان ۇلى باستاما.

ءسىزدىڭ قامقورلىعىڭىزدىڭ ارقاسىندا 2012-جىلعا دەيىن الىس-جاقىن شەتەلدەن ەلىمىزگە 952 882 ەتنيكالىق قازاق ورالىپتى.

وكىنىشكە وراي، 2007 جىلى ۇكىمەت باسىنا ك.ءماسىموۆ كەلگەن كۇننەن باستاپ، قازاق كوشىنىڭ باسىنا قارا بۇلت ۇيىرىلە باستادى. سوڭى 2013 جىلعى ءتورت جىلسىز ازاماتتىق بەرىلمەيتىن زاڭنىڭ قابىلدانۋىمەن اياقتادى...

ءسىز وسىناۋ ساياسي قاتەلىكتى بىردەن اڭعارىپ، حالقىڭىزدىڭ باعىنا تۋعان ۇل ەكەنىڭىزدى تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ، سۇڭعىلالىق كورسەتتىڭىز! قاشاننان بەرگى قالىپتاسقان كەمەڭگەرلىك بولمىسىڭىزدى ايگىلەپ، ۇلىلىق تانىتتىڭىز...

اراعا التى اي سالماي جاتىپ، اتالمىش زاڭ جوباسىنا وزگەرىس ەنگىزۋ تۋرالى بۇيرىق بەردىڭىز. «قانداستارىمىزعا جول اشۋىمىز كەرەك. قازاقتىڭ جەرى كەڭ. ورنالاسامىن دەگەن جەرىن ءوزى تاڭداسىن!»،- دەپ، ءبىر-اق كەستىڭىز!

سولتۇستىككە ورنالاسقان جەتى وبلىسقا كەلەتىن اعايىندارعا ەرەكشە قومقورلىق جاساۋ تۋرالى شەشىم قابىلداتتىڭىز!

مىنە، سونىڭ ارقاسىندا، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە حالىقتىڭ كوشى-قونى جانە جۇمىسپەن قامتىلۋى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسى ءقازىر ماجىلىستە تالقىلانۋدا.

ءبىز سوعان ءوز تاراپىمىزدان ۇسىنىستار بەرۋدەمىز. ق ر ۇكىمەتى جاعىنان شىعارىلعان №111 قاۋلىداعى ەكى كەدەرگى الىنىپ تاستالسا بولعانى، الىستان كەلەتىن اعايىنعا داڭعىل جول اشىلماق.

قازاق ەلىنىڭ اسپانىندا ازاتتىقتىڭ كوك تۋى جەلبىرەگەلى بيىل - 24 جىل.

ءبىز ءسىزدىڭ سول تاۋلسىزدىكتى جاريالاي سالىپ، جارتى اي وتپەي جاتىپ-اق: «قىمباتتى وتانداستار! ەجەلگى اتامەكەنىنەن جىراقتاپ قالعان سىزدەردى كەشەگى كۇنگە دەيىن اتا-بابا جەرىنە قايتىپ كەلە الامىز با دەگەن سۇراقتىڭ الاڭداتىپ كەلگەنىن مەن جاقسى بىلەمىن. تۋعان جەردىڭ ءتۇتىنى دە ىستىق دەيدى حالقىمىز. قانداس باۋىرلارىمىزدى بايىرعى اتا قونىسىنا تارتۋ ماقساتىندا ادام پراۆوسى تۋرالى ەلارالىق ەرەجەلەردى باسشىلىققا الا وتىرىپ، قازاقستان ۇكىمەتى «باسقا رەسپۋبليكالاردان جانە شەتەلدەردەن سەلولىق جەرلەردە جۇمىس ىستەۋگە تىلەك ءبىلدىرۋشى بايىرعى ۇلت ادامدارىن قازاقستاندا قونىستاندىرۋ ءتارتىبى مەن شارتتارى تۋرالى» ارنايى قاۋلى قابىلدادى. سوندىقتان اتا-مەكەنگە كەلەمىن دەۋشى اعايىندارعا جول اشىق. اتا-بابا ءارۋاعى الدارىڭىزدان جارىلقاسىن!» دەپ اعىڭىزدان جارىلعان «اق تىلەگىڭىزدى» ءومىر بويى اۋزىمىزدان تاستاماي، ايتىپ كەلەمىز. ءار جازعان ماقالامىزعا تۇزدىق ەتۋدەن جاڭىلعان كەزىمىز جوق. كۇن وتكەن سايىن، ونىڭ قۇنى ارتا تۇسكەندەي. قازاق كوشىنە كولەڭكە تۇسە باستاسا، بىردەن كوتەرىپ شىعامىز...

دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ 2002-جىلى تۇركىستان قالاسىندا اشىلعان ەكىنشى قۇرىلتايىندا ءسىزدىڭ ءبىر جارىم ساعات سويلەگەن جان تەبىرەنتەرلىك ءسوزىڭىز جازىلعان ۆيدەونى شاڭ باسقان ارحيۆتەن تاۋىپ، سىرگەجيار بولىگىن قايتا-قايتا جاڭعىرتۋىمىزدىڭ، ەل ەسىنە سالۋىمىزدىڭ دا باستى سەبەبى – سول سىزگە دەگەن تىلەۋلەستىكتىڭ بەلگىسى.

كورىپ وتىرمىز، حالىقتىڭ سىزگە دەگەن ىقىلاسىندا، سەنىمىندە شەك جوق. شەشەندەرىمىز بۇل جولى دا سىزگە تەڭ كەلەر، سىزبەن ورىن تالاسار ەشكىم جوق دەپ جاتىر. سولاي!

دەگەنمەن، ن.ءا.نازاربايەۆ وتىز جىل ەل تىزگىنىن ۇستاعاندا، ءبىر ءىزباسار تاربيەلەي الماپتى دەسە، بۇل دا جاقسىلىقتىڭ نىشانى ەمەس-اۋ. سوندا، بىرەۋ: «قازاقتىڭ التىن قۇرساق انالارى نە ءبىتىرىپ جۇرگەن؟!» دەسە، نە دەمەكپىز؟!

ارينە، قازاقتا اباي جالعىز، ماحامبەت دارا ەكەنى و باستان شىندىق!

قۇدايعا تاۋبە! وتىز جىلدا ءسىزدىڭ ءتالىمىڭىزدى الىپ، ۋاقىتتىڭ اۋىر سىندارىنان قايمىقپاي وتكەن، قيىن كەزەڭدەردە قاسىڭىزدان تابىلىپ كەلە جاتقان، پرەزيدەنتتىككە لايىق ازاماتتار جوق ەمەس، بار. بىرەۋ ەمەس، بىرنەشەۋ! دانا حالقىمىز "ات تۇياعىن تاي باسار" دەگەن. قۇداي جالعىزدىقتان ساقتاسىن!!!

قيۋى قاشىپ، قيسىنى كەتكەن سالانى بىردەن قالپىنا كەلتىرىپ، جايناتىپ جىبەرەتىن، تۋعان حالقىن تۋرا ءسىز سەكىلدى جان-جۇرەگىمەن سۇيەتىن يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارلىعىنا ءوزىڭىز ارقاسىنان قاعىپ، شىعارىپ سالعان، ديپلوماتيانىڭ جىلىگىن شاعىپ، مايىن ىشكەن، بەس تىلدە ەركىن سويلەيتىن قاسىم-جومارت توقايەۆ نەگە تۇرادى؟! «تىنىش جۇرسە» اكەجان مەن عالىمجان، ءتىرى بولسا التىنبەگىڭىز كىمنەن كەم ەدى؟! ودان بەرگى جاس تۇلپارلار ەرلان قارين، بەرىك ابدىعالييەۆ، باۋىرجان بايبەكتەر دە بولاشاق ەل تىزگىنىن ۇستايتىن جىگىتتەر.

قاي-قايسىسى دا ءسىزدىڭ زور ماقتانىشىڭىز، سەنىمدى سەرىگىڭىز دەپ بىلەمىز.

ءبىراق، ءبارى-بىر، تاڭداۋ مەن سالماق سىزگە ءتۇسىپ تۇر. نەگە؟

وتە-موتە، ۋكرايناداعى شيەلەنىستى شەشۋدە، تمد-داعى تىنىشتىقتى ساقتاۋدا ءسىزدىڭ ءرولىڭىزدىڭ زور ەكەنىنە تورتكۇل دۇنيەنىڭ كوزى ابدەن جەتتى. تۇلعالىق بولمىسىڭىز ءتىپتى اسقاقتاي ءتۇستى.

ءسىزدىڭ «قازاقستان حالقىنىڭ سانىن 2020-جىلعا قاراي 20 ميلليونعا جەتكىزەمىز!» دەگەن ۇلى ۇندەۋىڭىز بار.

قازاق كوشى، مىنە، پالە-جالادان ارىلىپ، قايتا جاڭعىرۋ الدىندا تۇر.

ءسىزدىڭ تىكەلەي باستاماڭىزبەن قۇرىلعان  ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق جۇمىسىن جاڭا باستادى.

باتىس سالعان سانكسيالاردان باس كوتەرە الماي قالعان رەسەيدىڭ ءبىزدىڭ ەكونوميكامىزعا اسەرى ايقىن كورىنە باستادى.

حالقىڭىز ءسىزدىڭ وسى ۇلى جوسپارلارىڭىزدى ويداعىداي ورىنداپ شىعىۋىڭىزعا مۇمكىندىك بەرۋدە، نۇرەكە. سونىمەن بىرگە، ەەو-عا بايلانىستى  تىعىرىقتان الىپ شىعۋدىڭ دا نىق سەنىمى تاعى سىزگە جۇكتەلىپ وتىر.

ونىڭ ار جاعىندا «ەكسپو-2017» جانە بار...

جاقىندا قازاقستانداعى بلوگەرلەر اليانسى ءسىزدىڭ پرەزيدەنتتىك وكiلەتتىگىڭىزدى 2022 جىلعا دەيiن سوزاتىن رەفەرەندۋم ۇيىمداستىرايىق دەگەن باستاما كوتەردi.

نەگىزى، وسى باستاما وتە ورىندى سەكىلدى.سەبەبى، جوعارىدا ايتىلعان ۇلى جوبالارىڭىزدى، اللا اماندىعىن بەرسە، ءسىزدىڭ كەڭ كوسىلىپ، ەركىن ەڭسەرۋىڭىزگە، سولتۇستىك ايماقتى قارا ورمان قانداسىڭىزعا تولتىرىپ ۇلگەرۋگە مول مۇمكىندىك تۋادى. بۇل – ءبىر.

ەكىنشى جاعىنان، تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتول تۋمالارى جەتىلىپ ۇلگەرەدى.

مىسالى، 1991-جىلى تۋعاندار 2022-جىلى وتىز جاسقا كەلە باستايدى. مەكتەپكە بارعاندار وتىزدى ەڭسەرىپ، قىرىققا تاياڭقىراپ قالادى. ال، ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەندەر قىرىقتىڭ قىرقاسىنا ءىلىنىپ ۇلگەرەدى... ولار ءبىز سەكىلدى ستالين، ما́و سزەدۋ́ن، چويبالسانداردىڭ شوقپارىن جەپ وسكەندەردەن ەمەس، تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتول پەرزەنتتەرى. تىزگىنىن ءسىز ۇستاعان ەگەمەن قازاق ەلىنىڭ بوداندىققا ساناسى ۋلانباعان، وتارشىلىققا جۇرەگى شايىلماعان ناعىز جاۋجۇرەكتەرى. كەۋدەسى اسقاق، رۋحى بيىك. جاتقا جالتاقتاۋدى بىلمەيدى! ءسىز جولعا قويعان «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى الەمنىڭ بارلىق ەلىنەن ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ ءنارىن جۇتقان، تاجىريبەدەن وتكەن. كەزەگى كەلگەندە، مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ قاندايى بولماسىن، شەتىنەن دوڭگەلەتىپ اكەتەدى. ءقازىر دە ولاردىڭ الدى ءوسىپ، مينيسترلىك دارەجەلى كرەسلولارعا وتىرا باستادى...

ەل ەسىندە بولسا، قازاقتىڭ اسا كورنەكتى جازۋشىسى قابدەش ءجۇمادىلوۆ 1993-جىلى جازعان  «بولاشاقتى بولجاعاندا» اتتى ماقالاسىندا «كونە تاريحقا كوز جىبەرسەك، حالقىمىزدىڭ وسىنداي داۋىرلەگەن، باسىنا ب ا ق قونعان كەزدەرى از بولماعان. سونداي جالاۋلى زامانداردان كەيىنگى ۇرپاققا: «قاسىم سالعان قاسقا جول»، «ەسىم سالعان ەسكى جول» دەگەن ەسكەرتكىشتەر قالىپتى. ءسوز جوق، ءبىزدىڭ حالقىمىز ءقازىر دە سونداي جاڭعىرۋ كەزەڭىندە تۇر. ەگەر پەرەزيدەنت نازاربايەۆ وسىنداي قيىن وتكەلدەن سۇرىنبەي ءوتىپ، «قازاقستان» اتتى كەمەنى قاقپا تاستاردىڭ ەشقايسىسىنا سوقتىرماي، امان الىپ شىعار بولسا، ول تاڭداعان تاۋەلسىزدىك جولى دا بولاشاقتا «نۇرسۇلتان سالعان نۇرلى جول» اتالارىندا كۇمان جوق! ءيلايىم، سولاي بولعاي! كەمەدەگىنىڭ جانى بىرگە» دەگەندەي، سول جولدىڭ نۇرلى دا، باياندى بولۋىنا ازاتتىق تاڭىن قاتار تۇرىپ قارسى العان ءبارىمىز دە مۇددەلىمىز» («قالىڭ ەلىم، قازاعىم...» كىتابى، قازاقستان باسپاسى، 56-، 57-بەتتەر) دەگەن ەدى.

قۇدايعا شۇكىر، قازاقستانىڭىزدى بۇگىنگە دەيىن قاناتتىعا قاقتىرماي، تۇمسىقتىعا شوقتىرماي امان الىپ كەلدىڭىز.

ءبىز ءقازىر سول «نۇرسۇلتان سالعان نۇرلى جولعا» ءىلىنۋدىڭ سوڭعى باسقىشتارىندا تۇرعاندايمىز.

الداعى كۇندەرگە اپاراتىن جوبا-جوسپار ءتاس-تۇيىن جاساۋلى!

دەمەك، ءسىز، قۇرمەتتى نۇرەكە، «قازاقستان» اتتى ۇلكەن كەمەنى وسى تاۋەلسىز ۇرپاقتىڭ قولىنا امان-ساۋ اماناتتاساڭىز ەكەن دەپ تىلەيمىن!

الىستا جۇرگەن اعايىننىڭ سىزگە، ءسىزدىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان دانا ساياساتىڭىزعا دەگەن قۇرمەتى بولەك. ولار قانداي قيىن-قىستاۋ جاعدايدى باسىنان وتكەرىپ جۇرسە دە، ءوزىڭىز ايتقانداي، حالقىمىزدىڭ اسىل ءقازىناسى-تول مادەنيەتىن جوعالتپاۋعا، ءتىلىن، ءدىنىن ساقتاعا بارىن سالىپ كەلەدى. قۇدايعا تاۋبە، ازىرگە دەيىن وزدەرى تۇرعان ەلدەردە ۇلت ارالىق قاتىناس پەن قوعامدىق تىنىشتىقتى قاتاڭ ساقتاعاندارىنىڭ ارقاسىندا، قازاقستاننىڭ، ونى باسقارىپ وتىرعان ءسىزدىڭ بەدەلىڭىزگە زارەدەي نۇقسان جەتكىزگەن ەمەس. قايتا بۇل جاعىنان بىزگە ۇلگى بولارلىق جاعدايدا.

مىنە، قازاق مەملەكەتتىگىنىڭ 550 جىلدىعى تويلانادى دەگەندى ەستىپ، جۇڭگو حالىق رەسپۋبليكاسىنان 2014-جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ۇلى جىبەك جولىن بويلاپ، تاراز قالاسىن بەتكە الىپ مادەنيەت كەرۋەنى جولعا شىعىپتى. كەرۋەندە 136 تۇيە، 10 ات اربا، 25 اۆتوكولىك جانە جۇزدەن اسا كەرۋەنشى بار كورىنەدى.

بۇل دا بولسا، سىزگە، وتانعا دەگەن زور قۇرمەتتىڭ، ساعىنىشتىڭ، قولداۋدىڭ بەلگىسى!

مەن ءوز باسىم شەتتەن ورالعان قانداسىڭىز رەتىندە دە، اقىن رەتىندە دە، قازاق كوشىنىڭ جاناشىرى تۇرعىسىنان دا بيىل مەرزىمىنەن بۇرىن پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋ تۋرالى ءتۇسىپ جاتقان ۇسىنىستى قولدايمىن.

ءارى ءسىزدىڭ جەڭىسكە جەتەتىنىڭىزگە كامىل سەنەمىن!

اللا ءسىزدى جامبىل اتاڭىزدىڭ جاسىنا جەتكىزسىن!!

جاراتقان يەم الەمدەگى بار قازاقتىڭ باسىن نەگىزىن ءسىز ءوز قولىمەن قالاعان تاۋەلسىز قازاق ەلىندە قوسۋعا ءناسىپ ەتسىن!!!

ىزگى نيەت،

زور ۇمىتپەن،

اقىن

اۋىت مۇقيبەك

 22-اقپان، 2015-جىل

استانا