"قازاق حاندىعىنا 550 جىل" شىعارماشىلىق بايگەسىنە
كەشەگى كۇن - تاريح، ەرتەڭگى كۇن - قۇپيا، بۇگىنگى كۇن-سىيلىق
عاسىرلار بويى اتا-بابالارىمىزدىڭ اڭساعان ارمانى، تاۋەلسىز «قازاق ەلى» بولۋ ەدى. اۋزىن اشسا جۇرەگى كورىنەتىن، ەر جۇرەك باتىرلارىمىز، دانىشپان بيلەرىمىز، قاسقىر جۇرەكتى جىراۋلارىمىز مول مۇرالارى مەن، «سۇڭقارى ۇشسا قاناتى تالاتىن، تۇلپارى جۇرسە تۇياعى سىناتىن» ۇلان عايىر جازيرا دالانى، بولاشاق ۇرپاققا اماناتتاپ قالدىرىپ كەتتى.
ەر ارمانى - ەل بولۋ. كەرەي مەن جانىبەكتەن باستاۋ الىپ، سوناۋ حV عاسىردا قۇرىلعان قازاق حاندىعى، ءوز الدىنا قالىپتاسقان مەملەكەت بولىپ، تاريحتا اتى ويىلىپ جازىلدى. كەرەي مەن جانىبەك حانداردان كەيىن بيلىك تىزگىنىن بۇرىندىق حان الدى. بۇرىندىقتىڭ ەل بيلەۋ ىسىندەگى كەيبىر كەلەڭسىز وقيعالارعا جانىبەك حاننىڭ بالالارى ات ءۇستى قاراپ قويماي، بيلىككە ارالاسقان، ءبىراق بۇرىندىققا قارسى شىققان ەمەس. جانىبەك حاننىڭ سايدىڭ تاسىنداي تىزىلگەن، «سەن تۇر مەن اتايىن»- دەپ تۇرعان بالالارى، ەلدىڭ ساياساتى مەن حالىق بيلەۋ ىسىندە ەرەن ەڭبەكتەرىمەن قالدى.
قاسىم جاستايىنان ەل اۋزىندا ءجۇرىپ، كوزگە تۇسكەن باتىر ۇلدىڭ ءبىرى بولدى. تاريحتان بەلگىلى، «قاسىم حاننىڭ قاسقا جولى» اتتى قالىڭ بۇقاراعا ارنالعان زاڭدار جيناعىن شىعاردى. قاسىم حان ءوز بيلىگىن كەڭ-بايتاق قازاق دالاسىنىڭ باسىم بولىگىنە ورناتتى. مىنە، وسى اۋماق كولەمىندە تۇتاس ءبىر حالىقتىڭ مەملەكەتكە بىرىگۋى قارقىندى ءجۇردى، حالىق سانى 1 ملن-نان اسىپ، اتتى اسكەرى 300 مىڭعا دەيىن جەتتى.
قاسىم حاننىڭ ءفاني دۇنيەدەن وتكەنى جانە اتقارعان قىزمەتتەرى جونىندە قادىرعالي بي: جانىبەك حاننىڭ ۇلدارىنىڭ اراسىندا اسا بەلگىلى بولعانى قاسىم حان ەدى. ول جاعان بيكەدەن تۋعان ەدى. ۇزاق ۋاقىت اتاسىنىڭ ۇلىسىندا پاتشالىق ەتتى. توڭىرەگىندەگى ءۋالاياتتاردى وزىنە قاراتتى... اقىرى سارايشىقتا ءولىم تاپتى. بۇگىن ونىڭ ءقابىرى سارايشىقتا. ونىڭ ۇلى حاقنازار حان حانىق سۇلتان-حانىمنان تۋعان، ال حاننىڭ باۋىرى قانبار سۇلتان قاسىم حاننىڭ اسكەرىنىڭ قولباسشىسى بولدى. ونىڭ ۇرپاعىنا پاتشالىق تيمەدى، — دەپ جازىپ كەتكەن.
كەرەي مەن جانىبەك حانداردان باستاۋ الىپ، قازاق حاندىعىنىڭ سوڭعى حانى كەنەسارى قاسىمۇلىنا دەيىن، الداسپان قىلىشتارىن جارقىلداتىپ، بۇكىل قازاق دالاسىن بيلەگەن، حاندارىمىز بولعانى تاريحتان ايان. ات تۇياعىن تاي باسار. قازاق حاندارى ءبىرىنىڭ ءىزىن ءبىرى جالعاستىرىپ، مەملەكەت بولۋدا كوشتى العا باستاپ، تۇعىرىن بيىك ۇستادى.
قازاق حاندىعىنىڭ سوڭعى حانى كەنەسارى قاسىم ۇلى – مەملەكەت قايراتكەرى، اسكەري قولباسشى، قازاق حالقىنىڭ ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ كوسەمى. كەنەسارى مەملەكەتتى باسقارۋدا شاريعاتتىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىن ەنگىزدى، سونىمەن بىرگە، بيلەر سوتىن قالپىنا كەلتىردى. مەملەكەت پەن ونىڭ اسكەرىن نىعايتۋ جولدارىن جەتىك بىلەتىن حان مۇسىلماندىق قۇقىق ەرەجەلەرىن بەكىتتى. سالىق ساياساتى دا ونى ءتيىمدى جولمەن جيناۋعا باعىتتادى. كەنە حان شىعارعان اسكەري جازا «شىق» - دەپ اتالعان. اسكەرىن جابدىقتاۋىنا بايلانىستى سالىق سالعىزعان. مال سالىعى «زەكەت»، ەگىن سالىعى «ءۇشىر» دەپ اتالعان. زەكەت سالىعىن قىرىق مال باسىنان باستاپ ءجۇز باسى ءىرى قاراسى بارلارعا ارناپ شىعارعان. ال ءۇشىر سالىعىن، ءبىر جىلداعى ەگىننىڭ وننان ءبىرىن حاندىقتىڭ قويماسىنا العىزىپ وتىرعان.
كەنەسارى توقماق ماڭىنداعى ەكى جاقتىڭ كۇشى تەڭ ەمەس شايقاستا قازا بولدى. كەنەسارىنىڭ سىڭىرگەن تاريحي ەڭبەگى — قازاق حالقىنىڭ ءسالت-داستۇرىن ساقتاي وتىرىپ، بوستاندىق پەن تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇرەسكە جۇمىلدىردى. ورىستار مەن قىرعىزداردىڭ قىسپاعىنا تۇسكەن كەنە حان مايتوبە تاۋىندا اجال قۇشادى. امال قانشا حاننىڭ وسى اجداھانىڭ ارانىنا تۇسكەن كەزىنەن باستاپ، تۋعان جەرىنىڭ توپىراعى بۇيىرماي كەتكەن باسىنىڭ قايتارىلماعانىنا، جۇرەگىمىز قان جىلايدى.
مىنە، بۇل اتاقتى حاندارىمىزدى ءاربىر قازاق بالاسى بىلۋگە ءتيىستى. سونىمەن قاتار، ەرەن ەڭبەكتەرىمەن قالعان جىرشى، بيلەرمەن بىرگە باتىر بابالارىمىزدا تاريحتا قالدى.
باس- باسىنا بي بولىپ، كەنە حاننان كەيىن، حالىق تاعى ءبولىنىپ شاشىرادى. كەشەگى ۇلت ازاتتىق كوتەرىلىسىندە دە قايران قازاق قىرىلدى. سولاقاي ساياسات ۇستانعان رەسەي پاتشالىعىنىڭ قولدان جاسالعان اشارشىلىعى دا اياۋسىزدان – اياۋسىز حالىقتى تاعى قىردى. «ەلىم»- دەپ تۋعان الاش ارىستارى قازاقتى وياتام دەپ ءجۇرىپ قۋعىن – سۇرگىنگە ۇشىرادى. پاتشا ۇكىمەتىنىڭ وزبىرلىعىنا قارسى شىعىپ، حالقى ءۇشىن كەۋدەسىن وققا توستى. احاڭدارمەن بىرگە، الاش وردا ۇكىمەتىنىڭ قۇرىلۋى دا ۇلكەن مانگە يە بولدى. ءاليحان بوكەيحانوۆ، احمەت بايتۇرسىنوۆ، ءمىرجاقىپ دۋلاتوۆ ەل-جۇرتى تارىققاندا جول سىلتەيتىن كوسەم، حالىق تاعدىرى تالكەككە تۇسكەندە كومەكەيلەرى بۇلكىلدەگەن شەشەن، تار زاماندا تاۋەكەلگە بەل بايلايتىن پەرزەنتتەر ەكەندىگىن قالىڭ قازاق ايتقىزباي-اق ۇعادى. التى ميلليون قازاقتى سوڭدارىنان ەرتە الاتىندىقتارىنا كامىل سەندى. الاش قوزعالىسىن ەلباسى ن.ءا. نازاربايەۆ: «ۇلت مۇراتىن كوزدەگەن ساياسي ءمان-ماڭىزى زور پاتريوتتىق قوزعالىس»، - دەپ اسا جوعارى تۇجىرىمدادى.
دانا ءارى دانىشپان يماندى اتا- بابالارىمىزدىڭ الدىندا بۇگىنگى تولقىن بىزدەر، جانە كەيىنگى ۇرپاقتارىمىزدىڭ پارىزدىق، قۇرمەتتى وتەۋى، جۇرەگىمىزدە قازاق دەگەن ۇلتتىق رۋحتىڭ سايراپ تۇرۋىندا جاتىر.
بۇگىن تويلانايىن دەپ جاتقان قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن تەك رەسمي مەملەكەت رەتىندە قۇرىلعانى دەپ ايتا الامىز. ال قازاقتىڭ تاريحى ىقىلىم زاماننان كەلە جاتقانى بارشامىزعا ايان. وعان دالەل ۇلان عايىر جەردى مەكەندەگەن حالىقتىڭ تاريحىن جىلقى جاساعانىندا. ولاي دەيتىنىمىز جىلقىنىڭ ارقاسىندا سوعىسىپ، جاۋعا قارسى شاۋىپ، كۇن- ءتۇن دەمەي جاز جايلاۋدا، قىس قىستاۋدا كوشىپ- قونىپ جۇرگەنىمىز. قازاقتىڭ ءتورت تۇلىكپەن ەتەنە بايلانىسى، سالت- ءداستۇر مەن مادەنيەتىمىزگە ايرىقشا سەپتىگىن تيگىزدى. جىلقىنىڭ ەڭ العاش ءتۇرى بىزدە پايدا بولعان، ول تۋرالى ەتنوگراف، عالىم جاعدا بابالىق ۇلى «بiزدە كەرiقۇلان دەگەن حايۋان بار. ول قازiر حايۋاناتتار باعىندا تۇر. جىلقىنىڭ ەكiنشi ءتۇرi – تارپى. جىلقىنىڭ وسى ەكi ءتۇرi ونىڭ ارعى تەگi بولىپ سانالادى. ول ەكەۋi دە قازاق دالاسىنىڭ توپىراعىندا پايدا بولعان. بiراق قازاق جىلقىلارىنىڭ iشiندە تارپىنىڭ ۇرپاقتارى اندا-ساندا كەزدەسiپ قالادى. بiرiنەن-بiرi اۋىسىپ ءجۇر عوي. ال نەگiزi قازاقتىڭ جىلقىسى كەرiقۇلان» دەپ ايتقان. ياعني، قازاق جەرىندەگى بۇل جىلقىنىڭ پايدا بولعانىنا قاراپ- اق، ءبىزدىڭ اتا- بابالارىمىزدىڭ ەرتە داۋىرلەردەن كەلە جاتقانىن اڭعارامىز. جىلقى ءوز قۇلىندارىمەن ەشقاشان شاتىس كەلمەگەن. قازاقتىڭ جەتى اتادان اسىرىپ قىز الماۋى سەكىلدى، تەكتىلىكتى جىلقى مەن قازاققا بەرگەن. تەكتىلىكپەن جاراتىلعان وسى ءبىر جانۋار، تەكتى حالىق قازاقتاردىڭ دا جىلقى مىنەزدى قاسيەتىنە اينالۋىندا. ولاي دەيتىنىمىز قىمىزىن ءىشىپ، قازىسىن جەپ جۇرگەندىكتەن. حالقىمىزدىڭ دۇنيەتانىمىندا، ءدىلى مەن تىلىندە جىلقىعا قاتىستى وزگەشە فيلوسوفيالىق جانە مادەني جۇيە قالىپتاسقان. ەرجىگىتتىڭ ازامات قاتارىنا قوسىلۋىنىڭ ءوزىن «ات جالىن تارتىپ ءمىندى»- دەپ بەينەلەيدى. جاس بالانىڭ العاش اتقا وتىرعانىن اتاپ ءوتۋ ءراسىمى «توقىم قاعار» تويىنان باستاپ، ادامنىڭ بۇل ومىردەن وتكەنىنىڭ بەلگىسى «ات تۇلداۋعا» دەيىنگى بۇكىل فانيلىك تىرشىلىكتى جىلقىمەن بايلانىستىرعان. سىيلى قوناققا ات مىنگىزۋ، كۇيەۋ جىگىتتىڭ قالىڭدىق الۋىنا العاش بارعاندا «ات بايلاۋى»، ۇرىس كەزىندە جاۋ قورشاۋىندا قالعان قولباسشىعا «ات سۇيەك» بەرىپ قۇتقارۋ، ت.ب. داستۇرلەر جىلقىنىڭ قازاق حالقىنىڭ شارۋاشىلىعىندا عانا ەمەس، الەۋمەتتىك ومىرىندە دە ۇلكەن مانگە يە بولعانىن بىلدىرەدى. پايعامبارىمىز مۇحاممەد (س.ا.ۋ) «..جىلقىدا اقىرەت كۇنىنە دەيىن جاقسىلىق بار» دەگەن، قازاقتا «اقىر زامان اتتان ايىرىلعان جەردە» دەگەن ماقالدا بار. سونىمەن قاتار «جىلقىلاردى، قاشىرلاردى، ەسەكتەردى مىنۋلەرىڭ ءارى زەينەت(ءسان، ادەمىلىك) ءۇشىن جاراتتى » (ناحىل سۇرەسى، 8- ايات). جىلقىنىڭ ءسۇتىن ءىشۋ، ەتىن جەۋ دە حالال. سەبەبى، جىلقى شوشقا جايىلىپ وتكەن جەردەن جايىلماعان، جانە سۋدى دا تاڭداپ، اعىن سۋعا قارسى ءجۇرىپ ىشكەن. تازا ءجۇرۋ، تازا كيىنۋ، حالال اس ءىشۋ مۇسىلماننىڭ نەگىزگى شارتى. قازاق پەن جىلقىنىڭ مىنەزىن ۇشتاستىرۋ تازالىق پەن تەكتىلىكتە جاتىر.
بۇگىندە نەمىستەر قىمىزدى: «ءبىزدىڭ سۋسىن»- دەپ وزدەرىنەن شىققانداي ەتىپ مەنشىكتەپ الدى. ال، بۇل قىمىزدىڭ ءبىزدىڭ ءتول اس- سۋسىنىمىز ەكەنى تۋرالى جاعدا بابالىق ۇلى «نەمiس حالقى ەرتە ەس جيعان حالىق قوي. ولار كەرiقۇلاننىڭ ۇرپاعىن ەلiمiزدەن كەزiندە الىپ كەتكەن ەكەن. قازiر بۇكiل الەم بويىنشا تەك گەرمانيادا عانا وسى كەرiقۇلاندى ءوسiرiپ وتىر. كەيiن ولار بارلىق ەلگە ساتىپ، كەرiقۇلاندى ساۋدا تاۋارىنا اينالدىرىپ جiبەردi. سوعان وراي، قازiر كەرiقۇلان كوپتەگەن ەلدەردە بار...»- دەگەن، سونىمەن بىرگە «قىمىزدى بiزدiڭ سۋسىن دەپ نەمiستەر يۋنەسكو-دان وتكiزiپ، ءوزiنە مەنشiكتەپ الدى. اتالارىمىز سوناۋ كەزدەن قىمىزدى جاساپ كەلگەن. ەندi بابالارى قىمىزدى كورمەگەن ەل «بiزدiكi»- دەپ، كەۋدەسiن كەرەدi. ابىلاي حاننىڭ ورداسىنىڭ اينالاسىندا ون مىڭ اتتى بيە جەلiگە بايلانعان ەكەن. ون مىڭ بوز بيەنiڭ ءسۇتiن تەك اق سۇيەكتەر عانا iشەدi. نەمiستiڭ قاي ارعى اتاسى ون مىڭ بوز بيە ساۋىپ كورiپتi. بۇل – بiزدiڭ اتالارىمىزدىڭ عانا بايلىعى، داۋلەتi، ارتىقشىلىعى. سونى دا بiز وسى كۇنگە دەيiن تانىتا الماي وتىرمىز عوي».- دەپ ەتنوگراف عالىمىمىز ايتىپ كەتتى.
قازاق توپىراعىندا جاراتىلعان ەڭ العاشقى اسىل تۇقىمدى جىلقى «ابسەنت». ول ارابتىڭ ايعىرى مەن قازاقى بيە باققارادان الىنعان. ابسەنت ريمدە بولعان حVII جازعى وليمپيادا ويىندارىندا التىن مەدال العانى بارشاعا ايان. «ابسەنتتەن تاراعان تۇقىم جەتپىستەن اسادى ونىڭ بارلىعى ۇستاعاننىڭ قولىندا، تىستەگەننىڭ اۋزىندا كەتتى»- دەيدى مولداش ءامiرەيەۆ جاس الاش گەزەتىنە بەرگەن ءبىر سۇحباتىندا. ابسەنت تۇقىمىنىڭ بىتىراپ كەتۋىنىڭ سەبەبى، كسرو قۇرامىندا بولعان لۋگوۆوي اتزاۋىتى، رەسەيدىڭ باسشىلىعىندا بولعاندىقتان. ول كىسى ابسەنتتى قۇلىن كەزىنەن باعىپ قاققانى جانە ءوز قولىمەن جەرلەگەنىنە دەيىن ايتىلادى. بۇگىنگى كۇندە وليمپيادا ويىندارىنا ەشقانداي جىلقىنى شىعارا الماي وتىرمىز. «اتا- بابالارىمىز اتتىڭ قۇلاعىندا ويناعان»- دەپ اۋزىمىزدى تولتىرىپ ايتامىز. «نەگە ءبىز ءالى بىردە ءبىر اسىل تۇقىمدى جىلقى شىعارمايمىز» - دەپ ءوزىمىزدى ءوزىمىز جەگىدەي جەيمىز. ءبىز مۇنداي قىسىر اڭگىمەمەن كوپكە بارمايمىز. ءبىز ات سپورتىن جانداندىرۋىمىز كەرەك. ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ويىندارىمىزدى، ياعني كوكپار، ەشكىمدە جوق دەپ جۇرگەن الامان بايگىمىزدى، وليمپيادا ويىندارىنا قوسساق، الەم حالىقتارىنا قازاق دەگەن تەكتى ۇلتتى تانىتا الامىز. ءبىزدىڭ ۇزاق شاقىرىمعا جارىساتىن الامان بايگەگە جانە كوكپارعا تەك قازاقى قازاناتتار توزە الادى. سوندا عانا قولدان سۇرىپتالعان(سەلكسيا) توقسان جىلقىنىڭ قانى بار دەپ جۇرگەن اعىلشىن، اراب اتتارىن شاڭ قاپتىرىپ كەتە الامىز.
ءبىزدىڭ دامىعان، بەدەلدى ەل بولۋىمىزدىڭ العى شارتى، سالت- داستۇرمەن يسلام ءدىننىڭ ساباقتاستىعى ارقىلى، ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى برەندتكە اينالدىرۋدا جاتىر. ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ۋاقىت كوشىنەن قالدىرماي، دامىتىپ، قولدانىسقا ەنگىزىپ دارىپتەپ، ءوز بوياماسىن جوعالتپاساق قانا ءبىز الەمدەگى جەتەكشى ەلدەردىڭ قاتارىندا بولامىز.
بۇگىندە قويدىڭ تەرىسى دەگەنىڭ كوك تيىن. دالادا جاتقان تاۋارىمىزدى دامىتا الماي كەلەمىز. ەلتىرى بىلعارى مەن ەشكىنىڭ تەرىسىنە يلەنگەن قايىستاردى بۇگىنگى تەحنولوگياعا ساي جابدىقتاساڭ، شەتەلدەن كەلگەن «كوجالارىڭ» جولدا قالار ەدى. بىزگە ۇلتتىق ونەركاسىپتىك ورىندارىن اشۋ كەرەك. «EXPO- 2017» حالىقارالىق كورمە بىزگە قونايىن دەپ تۇرعان ب ا ق. وسى كورمەدە ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى باسا نازاردا ۇستاساق، الەمنىڭ بارلىق ەلدەرىنە ءبىزدىڭ ەشكىمدە جوق سالت- داستۇرلەرىمىزبەن مادەنيەتىمىزدى تانىستىرساق، قىزىقتىرارى ءسوزسىز. EXPO- دان كەيىن دە ءبىزدىڭ بارلىق قازاق ەلىنىڭ ەلدىمەكەندەرى مەن قالالارىندا، قوعامدىق ورىنداردا، كوشەلەر مەن ساياباقتاردا قازاق ءتىلدى اتاۋ مەن ويۋ ورنەكتى نىشاندارىمىز، جالعاسىن تاۋىپ جاتسا عانا، نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى. قازاق ەلىندە جۇرگەن ءار ازامات، انا تىلىندە سويلەسە عانا، نان تاۋىپ جەي الاتىنداي قاجەتتىلىك جاساۋىمىز كەرەك. ءوزىمىزدىڭ اتا- بابالارىمىزدىڭ مول مۇرالارى مەن قازىنا بايلىقتارىن، انامىزدىڭ سۇتىمەن كەلگەن ءتىلىن جوعارعى دەڭگەيدە الىپ جۇرگەندە عانا مىقتى زايىرلى قۋاتتى، اقىرەت كۇنىنە دەيىنگى ەل بولا الامىز.
«انا ءتىلىڭ ارىڭ بۇل، ۇياتىڭ بوپ تۇر بەتتە، وزگە ءتىلدىڭ ءبارىن ءبىل، ءوز ءتىلىڭدى قۇرمەتتە»-دەپ، ءوز ءتىلىمىزدى ءبىلىپ قانا وزگە ءتىلدى ۇيرەنۋ ابزالىراق ەكەنىن قادىر اقىن ءدوپ باسىپ ايتقان. سەبەبى، باسقا ۇلتتى دا، باسقا ۇلتتىڭ ءتىلىن دە جاراتقان اللا. باسقا تىلگە قارسى شىعۋىمىز بۇل اللاعا قارسى شىعۋىمىز. ءبىز ءبىر اللانىڭ عانا قۇلدارىمىز، سول سەبەپتى دە وزگە ەلدىڭ ءتىلىن دە، وزىندە سىيلاۋىمىز دۇرىسىراق.
« قاي ەلدىڭ ءباسپاسوزى مىقتى بولسا سول ەلدىڭ وزىدە مىقتى »- دەپ ءمىرجاقىپ دۋلاتوۆ ايتقانىنداي، ەلدىڭ ءباسپاسوزى مىقتى بولۋى ءۇشىن، حالقىنىڭ ساۋاتتىلىعى مىقتى بولۋى كەرەك. حالىق ساۋاتتى بولسا بيلىك تە ساۋاتتى قىزمەت جاسايدى، سوندا عانا تاۋەلسىز باق- دا مىقتى بولادى. «باسپا ءسوز حالىقتىڭ كوزى، قۇلاعى ءھام ءتىلى» ەكەنى دە وسىعان سايادى ەمەس پە. ءجۋرناليستىڭ قارۋى قالام بولسا، الداسپانداي جارقىلداتىپ تاۋەلسىز باسپا ءسوز بەتتەرىنە بيلىكتىڭ بارىن –بار، جوعىن- جوق حالىقتىڭ مۇڭ مۇقتاجىمەن، قۋانىشىن بۇكپەسىز ايتا الاتىنداعىسى. مىنە، بۇل ءتورتىنشى بيلىكتىڭ ءوز ۇستەمدىگىن جۇرگىزىپ، حالىقتىڭ ايناسىنا اينالۋى . «بىلەككە سەنەر زاماندا ەشكىمگە ەسە بەرمەدىك، بىلىمگە سەنەر زاماندا قاپى قالىپ جۇرمەدىك» جاھاندانۋ زامانىندا قىزمەت ەتۋ، بابالار جولىمەن ءجۇرىپ زاماننىڭ كوشىنىڭ الدىندا بولۋ باستى ماقسات. تۇلپارى ءوزعان ەلدىڭ تايى دا وزادى. كەشەگىمىز تۇلپار، بولاشاق تايلارىمىز بابى كەلىستى بولسا، قانداي زامان كوشى بولسا دا قالمايدى. بابالار جۇرگەن تۇياقتى ىزدەردى باسار، رۋحتى قازاق ازاماتتارىنىڭ قاتارى كوبەيگەي.
دارىن قۇرمانقۇل – ءال- فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى 3- كۋرس ستۋدەنتى.
