ورىسپەن «ورتاق» كوبەيدى. تاۋەلسىز نە قالار ەكەن؟

/uploads/thumbnail/20170708171955573_small.jpg

كەشە استانادا وتكەن ءۇش ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ ەاەو اياسىنداعى كەزدەسۋى بارىسىندا رف پرەزيدەنتى ۆلاديمەر پۋتين قازاقستان مەن بەلورۋسياعا ەۋرازيالىق وداق شەڭبەرىندە ورتاق ۆاليۋتالىق وداق قۇرۋدى ۇسىندى. اقورداداعى ءۇش جاقتى جيىننان سوڭ جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرگەن پرەزيدەنتتەر اتالمىش جيىننىڭ ماڭىزدىلىعى مەن جاھاندىق داعدارىس كەزەڭىندەگى ەاەو-نىڭ جۇمىسى، دۇنيەجۇزىندەگى مۇناي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى مەن باتىس ەلدەرى تاراپىنان رەسەيگە سالىنعان سانكسيالاردىڭ ەاەو-عا ىقپالى جايلى ءسوز ەتىلدى. اتالمىش جيىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين ەاەو اياسىندا ورتاق ۆاليۋتالىق وداق قۇرۋدى ۇسىنسا، بەلورۋس پرەزيدەنتى ا.لۋكاشەنكو وداق شەڭبەرىندە تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن كەدەرگىلەردى جويۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ال قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازاربايەۆ ءوز كەزەگىندە الەمدەگى بولىپ جاتقان سوڭعى وقيعالاردى اتاي كەلە، قازاقستان ۋكراينانىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىن قولدايتىنىن ەسكەرتتى. ن.ءا.نازاربايەۆ، ق ر پرەزيدەنتى: - قىرىمنىڭ رەسەي فەدەراسياسى قۇرامىنا قوسىلۋى مەن ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى جانجالدارعا رەسەيدىڭ ارالاسۋىنا نارازىلىق بىلدىرگەن ءبىرقاتار باتىس ەلدەرى سانكسيالار سالۋدا. سونىمەن قاتار، ءقازىر الەمدىك نارىقتاعى مۇناي باعاسىنىڭ كۇرت تومەندەۋى مەن جاھاندىق داعدارىس كەلە جاتىر. ەاەو ەلدەرىندە وندىرىلەتىن تاۋار باعاسىنىڭ ارزانداۋى مەن ءبىزدىڭ ەلدەردە وندىرىلەتىن ەنەرگيا رەسۋرستارىنىڭ، وداققا مۇشە ەلدەر اراسىنداعى ءوزارا تاۋار اينالىمىنىڭ كۇرت تومەندەۋى بار. مىسالى، بيىل رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 20 پايىزعا كەمىگەن. بۇلار ءوز كەزەگىندە ەۋرازيالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكاسىنا دا اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. ءبىز مۇنداي ءقاۋىپتىڭ بولاتىنىن بىلدىك. بۇل ەاەو-عا اۋىر سىناق بولدى. ەندى ءبىز وسى كەزەڭنەن بىرلەسىپ، يىق تىرەسىپ جۇمىس جاساعاندا عانا شىعا الامىز. بيىل "ۇلى وتان سوعىسىنىڭ " 70 جىلدىعى كەلە جاتىر. بۇل ءبىزدىڭ ەلدەر ءۇشىن ايتۋلى داتا بولماق. سونداي-اق، بيىل تاعى بىرنەشە كەزدەسۋلەر بولادى دەپ جوسپارلانۋدا. وسىعان وراي ماسكەۋدە ۇلكەن جيىن بولماق. ءبىز سول جيىنعا قاتىساتىن بولامىز. سونىمەن قاتار، قازاقستان تمد-دا ءتوراعالىق ەتەدى. ءبىز كۇزدە تمد ەلدەرى باسشىلارىن وسى استانادا كۇتەمىز. وسى جيىنداردا ءبىز ەاەو تۋرالى ءسوز ەتەمىز. ەندى وداققا قىرعىزستان قوسىلۋى مۇمكىن دەپ كۇتىلۋدە.

ۆ.ۆ.پۋتين، رف پرەزيدەنتى: - ءبىز وسى جيىن بارىسىندا ەاەو-جۇمىستارىن، الداعى ۋاقىتتا جوسپارلارىن تالقىلادىق. سونداي-اق، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ەكەۋىمىز جەكە كەزدەسۋلەر بارىسىندا قازاقستان - رەسەي قارىم-قاتىناستارىن، ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ينتەگراسيالاردىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن ءسوز ەتتىك. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوز سوزىندە اتاپ وتكەندەي بيىل ءبىزدىڭ ەلدەر ءۇشىن ايتۋلى مەركەلەر مەن جاڭالىقتارعا تولى جىل بولماق. بيىل "ءفاشيزمدى جەڭگەنىمىزگە" 70 جىل تولادى. ءبىزدىڭ ەلدەردى ەكونوميكالىق، تەحنيكالىق جانە يننوۆاسيالىق ورتاق جوبالار تىعىز بايلانىستىرىپ تۇرادى. ءبىزدىڭ ۇشتىكتىڭ ءجىو كورسەتكىشى تمد ەلدەرىنىڭ ءجىو-نىڭ 85 پايىزىن قۇرايدى. ءبىزدىڭ ەلدەر اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ بىلتىرعى جىلعى كورسەتكىشى 60 ملرد. دوللاردى قۇراعان. وسىنىڭ ءبارىن ەسكەرە كەلە، كەلەشتەگى ەۋرازيالىق وداق اياسىندا ورتاق ۆاليۋتالىق وداق قۇرۋ تۋرالى ءسوز قوزعايتىن ۋاقىت جەتتى دەپ ەسەپتەيمىن. وزدەرىڭىزگە ءمالىم، الەمدىك داعدارىستار مەن مۇناي باعاسىنىڭ قۇلىداۋىنا بايلانىستى ەاەو-نىڭ جۇمىسى ءبىراز تۇرالاپ تۇر ءقازىر. وسىنداي كەزەڭدە ورتاق ۆاليۋتانى اينالىمعا ەنگىزۋ وتە ءتيىمدى بولماق.

ا.گ.لۋكاشەنكو، بەلورۋسسيا پرەزيدەنتى: - بۇگىنگى كەزدەسۋلەر بارىسىندا ءبىز وتە ماڭىزدى شەشىمدەردى قابىلدادىق. ول ەاەو-نىڭ جاھاندىق داعدارىس كەزەڭىندەگى ەكونوميكالىق، رەسۋرستىق، ينتەگراسيالىق، يننوۆاسيالىق تۇراقتىلىعى. ەاەو ەلدەرى اراسىنداعى ءوزارا تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز. سونداي-اق، بۇگىن استانادا قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ جۇزەگە اسقانىن، ونىڭ قورتىندىسىن ءبىز 8 مامىر كۇنى ماسكەۋدە وتەتىن ەاەو جيىنىندا تالقىلايتىن بولامىز. وسىلايشا، وداقتاس مەملەكەتتىڭ باسشىسى پۋتين مىرزا استاناعا كەلىپ، ورتاق ۆاليۋتالىق وداق قۇرۋدى ۇسىنىپ كەتتى. وعان ءلام-ميم دەگەن نازاربايەۆ پەن لۋكاشەنكو جوق. ال استاناعا كەلىپ تۇرىپ، ورتاق ۆاليۋتانى قۇرۋدى ناقتىلاپ ەسكەرتىپ كەلكەن ءپۋتيننىڭ مالىمدەمەسىنەن كەيىن كوكەيىمىزگە كوپ سۇراقتىڭ ورالاتىنى انىق. ورتاق ۆاليۋتا، ورتاق شەكارا، ورتاق اۋە كەڭىستىگى، ورتاق اسكەر، ورتاق ەكونوميكا، ورتاق زەينەتاقى جۇيەسى، ورتاق پارلامەنت، ورتاق وقۋلىق، ورتاق ءتىل... تاۋەلسىز نە قالار ەكەن بىزگە؟

نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى

قاتىستى ماقالالار