جولىم بولىپ قىتايدىڭ شىڭجاڭ ۇيعىر اۆتونوميالى ولكەسىنىڭ ءۇرىمجى قالاسىندا جەتى جىلدان بەرى ءداستۇرلى وتكىزىلىپ كەلە جاتقان «پەيىل چەمپيونتى» فۋتبول جارىسىن ۇيىمداستىرۋشى جاس كاسىپكەر، سپورت جانكۇيەرى مەدەت باعداتۇلىمەن كەزدەسىپ سوزگە تارتقان ەدىم.

-  قۇرمەتتى مەدەت باعدات ۇلى مىرزا ءسىزدىڭ ەسىمىڭىز بۇل كۇندەرى جۇڭگو قازاقتارىنىڭ فۋتبولىمەن قاتار اتالىپ ءجۇر بۇعان نە سەبەپ؟ - اسىرا سىلتەپ جىبەردىڭىز، مەن تەك قانا ءوزىمنىڭ سپورت سالاسىنا دەگەن ءبىر كىسىلىك ازاماتتىق مىندەتىمدى اتقارىپ جۇرگەن جايىم بار. مەن كىشكەنە كەزىمنەن سپورتقا ونىڭ ىشىندە، دوپ تۇرلەرىنە قاتتى قىزعاتىنمىن، مەكتەپتە جانە كەيىن ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جۇرگەندە باسكەتبول كومانداسىنىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى بولعام. الايدا بىزدە وسى ونەرىمىزدى ارى قاراي دامىتاتىن جاعداي بولمادى، سول سەبەپتى دە سپورتتى كاسىپ ەتە المادىم مەنىڭ قاتارلاستارىم دا سولاي بولدى، ەگەر سول كەزدەردە ەكونوميكالىق جاعداي جار بەرگەندە، قولداۋ بولعاندا بىزدەردەن تالاي سپورت جۇلدىزدارى شىعاتىن ەدى. Cول سەبەپتى دە ءوزىم سپورتشى بولۋ ارمانىما جەتە الماسام دا ارتىمداعى ءىنى-قارىنداستارىما جول اشۋ ويى كەلدى. تالاپتانعان ادام نىساناسىنا جەتەدى عوي، 2008 جىلى ۋنيۆەرسيتەت بىتىرە سالا ءوز ويىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ازىن-اۋلاق تيىننىڭ باسىن قۇراپ، سول تۇستا ەندى جاندانا باستاعان كومپيۋتەر سالاسىنداعى ساۋدا-ساتتىقپەن اينالىستىم. جولىم بولىپ جۇمىسىم جۇرگەن سوڭ كەلەسى جىلى، ياعني 2009 جىلى «پەيىل عىلىم-تەحنيكا شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىن» قۇرىپ سول جىلى اق ءبىرىنشى كەزەكتى پەيىل فۋتبول چەمپيوناتىن ۇيىمداستىردىم. مىنە سودان بەرى جەتى جىل ءوتتى، بيىل جەتىنشى رەت وتكىزىلمەك. جاڭاعى ءسىز ايتىپ وتىرعان مەنىڭ شىڭجاڭ فۋتبولىمەن اتىمنىڭ بايلانىستى بولۋ سودان بولۋ كەرەك. - جاڭا ءبىر سوزىڭىزدە كەزىندە ەكونوميكالىق جاعداي قولبايلاۋ بولدى دەدىڭىز سوندا ۇكىمەت فۋتبول سالاسىنا سەلقوس قاراي ما؟ - جۇڭگو ۇكىمەتىنىڭ ۇلكەن قارجى سالىپ وتىرعان سپورت سالاسىنىڭ ءبىر وسى فۋتبول سالاسى، سوندىقتان دا اۋدانداردان باستاپ رەسپۋبليكاعا دەيىن وتكىزىلەتىن فۋتبول جارىستارى وتە كوپ، الايدا ولار تەك مەملەكەتتىك مەكەمەلەر اتىنان وتەكىزىلەتىندىكتەن، تەك سول مەكەمەدەگى ادام عانا تەبۋ كەرەك بولادى دا، تالانىتتار جينالىپ جەكە قۇراما قۇرىپ ويناي الماي ورتا كوماندالىق دەڭگەيدە قالىپ، وزدەرىن كورسەتە المايتىن جاعداي كوپ. ال مەن جەكە كاسىپكەر رەتىندە ۇيىمداستىراتىندىعىمنان فۋتبولدى جاقسى تەبەتىن بالالاردىڭ بىرىگىپ ءوز كوماندالارىن قۇرىپ قاتىسۋىنا تاماشا وراي جاراتامىن. بۇل اسىرەسە ءوزىمىزدىڭ قازاق ۇلتىمىزدان شىققان جاستارعا كوبىرەك قاتىستى. ءبىز وتكىزىپ وتىرعان جارىسقا دا مەملەكەت ءوز تاراپىنان تۇرلىشە كومەكتەر كورسەتىپ وتىرادى. - سوندا سىزدەر ۇيىمداستىرىپ وتىرعان جارىستا ۇلتقا، كەلگەن جەرگە شەكتەمە جوق قوي ؟ - نەگىزى «پەيىل فۋتبول چەمپيوناتى» قازاق ۇلتىنا، قازاق جاستارىنا ارنالعان. الايدا ءبىز كوپ ۇلتتى مەملەكەت بولعاندىقتان وزگە ۇلتتاردان دا سپورتشىلاردى كومانداعا قوسامىز، دەگەنمەن جاساقتالعان فۋتبول كومانداسىنىڭ 90 پايىزى قازاق بولۋى شارت. ال جەر ماسەلەسىنە كەلگەندە بۇل جالپى جۇڭگو قازاقتارى مەن بىرگە قازاقستانناندا كوماندا كەلىپ قاتىسۋىنا بولادى. ءوزىڭىز بىلەسىز بۇنداعى قازاقتار ءۇش ايماقپەن بىرگە كورشىلەس باسقا ايماق وبلىستاردىڭ اۋداندارىنا دا ورنالاسقان، سول سەبەپتى كوماندالار كوبىنەسە اۋدان اتىنان قاتىناسادى. ءبىراق ءبىزدىڭ تالاپ بويىنشا كوماندالار جەردىڭ اتىمەن شىقپايدى، باسقا اتپەن شىعۋ كەرەك، مىسالى كۇنەس اۋدانىنىڭ كومانداسى «ساحارا»، ال التاي قالاسىنان «قىران» كومانداسى دەگەندەي. بۇل ءادىس ءوز كەزەگىندە ۇلتىمىزدىڭ ءبىر دەرتى جەرشىلدىكتى بولدىرماۋ ءۇشىن ويلاستىرىلعان. - جارىستىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن ناقتىلى ءتۇسىندىرىپ وتسەڭىز؟ - ەڭ العاش 2009 جىلى العاش رەت وتكىزىلگەندە تەك ءۇرىمجى قالاسىندا تۇراتىن قازاق جاستارى فۋتبول قۇرامالارىن جاساقتاپ ەكى ءۇش كوماندا قاتىستى. كەيىن بىرتىندەپ دامي كەلە 2013 جىلدان باستاپ ىلەدەن 2 كوماندا، تارباعاتايدان 2 كوماندا، التايدان 4-5 كوماندا، سانجى وبلىسىنان ءبىر كوماندا، ال ءۇرىمجى قالاسىنان 2-3 كوماندا قاتىسىپ كەلەدى. بيىل بۇراتالا وبلىسىناندا ءبىر كوماندا كەلمەكشى. ايتا كەتەرلىگى بۇل كوماندالار اۋەلى ءوزارا اۋدان ارالىق جارىستان ىركتەلىپ شىعادى. مىسالى بيىل بارىلىعى 16 كوماندا «پەيىل لوڭقاسىنا» تالاسۋ قۇقىعىنا يە بولادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. - پەيىل لوڭقاسىنا تالاساتىن كوماندالاردىڭ ءبارىن ءسىز قارجىلاندىراسىز با؟ - جوق، مەن تەك ۇيىمداستىرۋشىمىن. بۇل ماسەلەلەنى اتاپ ايتار بولساق كوماندالاردىڭ كەلىپ-كەتۋى، تۇرار جايى، تاماعى، كيىمى جانە جارىس وتكىزىلەتىن فۋتبول الاڭىنىڭ جالاقىسى، تورەشىلەردىڭ اقىسى دەگەندەي ت.ب. ءبارىن وسى جەردەگى قازاق ۇلتىنان شىققان سپورتسۇيەر جەكە كاسىپكەرلەر ورتاق قاراجات جيىپ ءوز مويىنىمىزعا الامىز. بۇلاردى ءبىز ۇيىمداستىرۋشىلار القاسى دەيمىز اتاپ ايتار بولسام، بۇل قاتاردا ۇلتىمىزدان شىققان ارىس، جەڭىس، ۋاليبەك، ەرنۇر، تاڭات سەكىلدى تاعى باسقا اتى اتالماعان اعالارىمىز بار. سونىمەن بىرگە بۇل كۇندەرى ۇستازدىق جولىنا تۇسكەن تالاپبەك قاسىمبەك ۇلى كەزىندە «پەيىل» كومانداسىن قۇرىپ ءبىراز جىلدار بويى شىڭجاڭ قازاعىنىڭ فۋتبولى ءۇشىن كوپ تەر توكتى. - ءسىزدىڭ ۇيىمداستىرىپ وتىرعان فۋتبول جارىسى تەك سپورت باسەكەسى عانا ەمەس، بىرلىكتىڭ ۇيىتقىسى دەسە بولاتىنداي ەكەن. - ارينە، ءار جىلى مامىر ايىندا بولاتىن «پەيىل فۋتبول لوڭقاسىنا» تالاسۋ جارىسى ءبىزدىڭ جۇڭگو قازاعىنىڭ ەڭ ۇلكەن كولەمدى سپورت مەرەكەسى دەسەم ارتىق بولماس. بۇل مەرەكە كەزىندە سپورتشىلار ءوزارا تاجىربيە الماستىرىپ، تانىسادى. اسىرەسە فۋتبولشى جاستارىمىزدىڭ بولاشاعىنا جول اشىپ، جۇلدىزداردىڭ جارىققا شىعۋىنا سەپ بولادى، مىسالى ءقازىر جۇڭگو مەملەكەتتىك جاستار فۋتبول قۇراماسىندا دوپ تەۋىپ جۇرگەن ەرجەت ءىنىمىز 2011 جىلعى جارىسقا قاتىسقان. بۇدان دا كەرەمەتى وسى جارىس كەزىندە ءبىز قىتايداعى قازاقتاردىڭ بەرەكەسىن كورسەتىپ قالاتىنىمىز بار. - سۇحباتىڭىزعا راقمەت مەدەت مىرزا! وسى ورايدا اتاجۇرتتاعى اعايىنعا ايتار سالەمىڭىز بارما؟ - ەڭ اۋەلى مەن بارشا الاش بالاسىن «قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق» مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايمىن! بارشا قازاق ازاماتتارىن، اسىرەسە كاسىپكەرلەرىمىزدى ۇلتىمىزدىڭ سپورتىنا جانكۇيەر بولىپ، جاستاردى قولداپ- قۋاتتاسا ەكەن دەيمىن. جانەدە بيلىعى جارىسقا مۇمكىن بولسا قازاقستانناندا فۋتبول قۇراماسى كەلىپ قاتىسسا ەكەن دەگەن تىلەگىم بار. بۇل ءبىز ءۇشىن نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.

سۇحباتتاسقان: الىبەك ىدىرىس