بۇگىن ۇكىمەت وتىرىسىندا «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىنىڭ» جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى تالقىلاندى. ونىڭ ىشىندە ەڭ ماڭىزدىلارىنىڭ ءبىرى بيىلعى جىلدىڭ شىلدە ايىندا باستالعان «7–20–25» باعدارلاماسى بويىنشا ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى دانيار اقىشيەۆ ەسەپ بەردى. ءبىراق ول جالپىلاما باعدارلاما ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرۋ مەن قۇرعاق سيفرلاردى اتاۋدان باسقا ماردىمدى دا قۋانتارلىق ەشتەڭە ايتپادى.
«قازاقستاندىقتار بۇل باعدارلاما ارقىلى جىل سايىنعى مولشەرلەمەسى 7%، باستاپقى جارناسى 20% جانە 25 جىلدىق مەرزىمدە تەڭگەمەن نەسيە ەسەبىنەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الا الادى. ەڭ الدىمەن، باعدارلاما تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن تۇرعىن ءۇي تاڭدالۋ كەرەك. ەكىنشىدەن، باعدارلاماعا قاتىساتىن بانككە بارىپ نەسيە الۋ تۋرالى ءوتىنىش جازىلۋى ءتيىس. ۇشىنشىدەن، تابىس رەسمي تۇردە راستالىپ، جەكە مەنشىكتە تۇرعىن ءۇي بولماۋى ءتيىس. قازىرگى ۋاقىتتا جەتى بانك ءوتىنىش قابىلداپ جاتىر»، - دەپ د. اقىشيەۆ ءبارىمىز جاتقا بىلەتىن شارتتاردى اتاپ شىققان.
سونىمەن قاتار ول قازىرگى تاڭدا 28 ملرد تەڭگەگە 2352 ءوتىنىم ماقۇلدانعانىن ايتا كەلە استانا، الماتى شىمكەنت قالالارىنىڭ ماڭىنداعى ايماقتار تۇرعىن ءۇيدىڭ ماكسيمالدى قۇنى 25 ملن تەڭگە تۇراتىن وڭىرلەر رەتىندە سانالاتىنىن ايتتى. مەگاپوليس قالالاردا باسپانانىڭ قىمبات بولۋىنا بايلانىستى اتالعان سومامەن شەكتەۋ كەيبىر بانك كليەنتتەرى ءۇشىن ءتيىمدى مە؟
ال، ەندى قاراساڭىز جاز ورتاسىنان بەرى بۇكىل قازاقستان بويىنشا تەك 2352 ءوتىنىش قانا تۇسكەنى، البەتتە، وتە از ەكەنى تۇسىنىكتى. بۇل جەردە باستى گاپ كوممەرسيالىق بانكتەردىڭ بۇل باعدارلاماعا اسا قۇلىقتى بولماۋى. مەملەكەت تاراپىنان قارجى ءبولۋ كەرەك بولعاندا اۋىزدارىن ارانداي اشۋعا دايىن تۇراتىن بانكتەر نەگە وسىنداي حالىققا پايداسى بار جوبالارعا قولداۋ كورسەتە المايدى. ۇلتتىق بانك ولاردى اشسا الاقانىندا، جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاۋعا وكىلەتتىگى ابدەن جەتكىلىكتى بولعانمەن دە ونىڭ باسشىلىعى تاراپىنان دا مۇنداي ەرەكشە قۇلشىنىستى بايقامادىق.
اتاپ، ناقتىلاپ ايتساق، قازاقستاندا ۇيسىز-كۇيسىز جۇرگەن قانشا وتباسى بار ەكەن جانە ولاردىڭ قانشا پايىزىن وسى باعدارلاما اياسىندا قامتۋ كوزدەلگەندىگىن نەگە د.اقىشيەۆ مىرزا زەرتتەپ-زەردەلەمەگەن؟
ءاربىر وتىرىستا بانك تەرمينولوگياسىن پايدالانا وتىرىپ، «اڭقاۋ ەلگە – ارامزا مولدا» پرينسيپىمەن قالىڭ جۇرتقا تۇسىنىكسىز تىلدە اقپار بەرگەندى قويىپ، حالىققا ناقتى پايداسى تيەتىن جۇمىستاردى اتقارسا عانا ءبىزدىڭ اتقامىنەرلەرىمىزدىڭ ابىرويلارى ارتار ەدى. ونى نازارعا الىپ، ناتيجە شىعارۋدى وسى د.اقىشيەۆ مىرزاعا تاعى سەنىپ تاپسىرايىق.
سەرىكقازى كوكەناي