شاراعا سونداي-اق قازاقستان مەن رەسەي ۇكىمەتتەرىنىڭ مۇشەلەرى، وڭىرلەردىڭ باسشىلارى قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە ۆ.پۋتينگە شارانىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانى ءۇشىن العىس ايتىپ، قازاقستان تاراپى فورۋمعا زور ءمان بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل تۋرالى "قامشى" پورتالى اقوردا.كزكە سىلتەمە جاساي وتىرىپ حابارلايدى.
ەلدەرىمىز اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ نەگىزگى كولەمى وڭىرلەر ارقىلى ىسكە اسىرىلادى. بۇل ءداستۇردى اسىرەسە ءقازىر، الەمدىك داعدارىستىڭ اسەرىن سەزىنىپ وتىرعان كەزدە جالعاستىرۋ قاجەت. شارانىڭ بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن جۇمىس ىستەپ، پايدا اكەلەتىن، گيپەرجوباعا اينالعان سوچيدە ءوتۋىنىڭ سيمۆولدىق نىشانى بار، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى سونداي-اق الەمدەگى ەڭ تۇراقتى ۆاليۋتا ازىق-تۇلىك ەكەنىن اتاي وتىرىپ، فورۋم تاقىرىبىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.
بىزدەر اگرارلىق-ونەركاسىپتىك ەلدەرمىز، سايكەسىنشە وسى سالادا زور مۇمكىندىكتەرىمىز بار. بۇۇ دەرەكتەرى بويىنشا، 2050 جىلعا قاراي جەر بەتىندەگى حالىق سانى 9 ميلليارد ادامعا جەتەدى. سوندىقتان ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگى بۇدان ءارى قاراي جاھاندىق دامۋدىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالادى. قازاقستان مەن رەسەي باعا جەتپەس بايلىققا – جالپى اۋماعى 435 ميلليون گەكتار اۋقىمدى اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىنە، ىرگەلى اگرارلىق عىلىم تاجىريبەسىنە يە بولىپ وتىر. تابيعي-كليماتتىق ايماقتاردىڭ ءارالۋاندىلىعى، توپىراقتىڭ قۇنارلىلىعى بىزگە كوپتەگەن اگرارلىق سالا بويىنشا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستان مەن رەسەيدىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى بىرەگەي ەكسپورتتىق الەۋەتكە يە ەكەنىن ايتتى.
جۇڭگو، ءۇندىستان، كاسپيي ماڭى مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جيىنتىق يمپورتىنىڭ ءوزى عانا 170 ميلليارد اقش دوللارىنان اسادى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ الەمدىك ازىق-تۇلىك نارىعىندا جەتەكشى رولگە يە بولۋ ءۇشىن قاجەتتى الەۋەتى بار. رەسەي ءقازىردىڭ وزىندە استىق ەكسپورتى بويىنشا الەمدە ءۇشىنشى ورىن الادى. بۇگىندە ءبىزدىڭ ەل دە وسى نارىقتىڭ ءبىر بولىگى بولىپ سانالادى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى بۇگىندە اگرارلىق سالانىڭ مۇمكىندىكتەرى تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن دا ايتتى.
ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزگە ءسۇت ءوندىرىسىنىڭ تەك 6 پايىزى، سيىر ەتىنىڭ 3 پايىزى تيەسىلى. ەڭبەك ونىمدىلىگى كانادا مەن قىتايعا قاراعاندا 8-10 ەسە تومەن. ءقازىر جاعىمسىز ەكونوميكالىق ۇردىستەر ەلدەرىمىزدىڭ دامۋىنا كەرى اسەر ەتىپ وتىر. سونىمەن بىرگە بۇل جاعداي ءوسىمنىڭ، سونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءوسىمنىڭ ىشكى رەزەرۆتەرىن اشۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
وسىعان بايلانىستى قازاقستان پرەزيدەنتى ەلدەرىمىزدىڭ اگرارشىلارى مەن وڭدەۋشىلەرى اراسىنداعى وندىرىستىك كووپەراسيانى كەڭەيتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.
بۇگىندە ەلدەرىمىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتا بولسا دا، اگرارلىقتاردىڭ جۇمىسى ءارقيلى ەكەنىن بايقاپ وتىرمىز. رەسەي 1،5 ميلليون توننا ەت يمپورتتايدى، سونىڭ ىشىندەگى 600 مىڭ توننا سيىر ەتىن ءۇشىنشى ەلدەردەن اكەلەدى. قازاقستان ءقازىر وسى نارىقتى يگەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر، ويتكەنى بىزدە مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا زور الەۋەت بار. رەسپۋبليكامىز ءقازىر جىلىنا 4 مىڭ توننا سيىر ەتىن وندىرەدى. ءبىز بۇل كورسەتكىشتى ۇلعايتۋعا دايىنبىز. ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىنەن جەمىس-جيدەك پەن كوكونىس ونىمدەرىن رەسەي نارىعىنا جەتكىزۋ كولەمىن ۇلعايتۋعا قاجەتتى ايتارلىقتاي رەسۋرس بار جانە ءبىز تۇركيادان، پولشادان، قىتايدان كەلەتىن يمپورتتى الماستىرا الامىز، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازاربايەۆ تاعى ءبىر باسىمدىق رەتىندە ءونىمنىڭ قۇرامىن ناقتى ايقىنداۋ تۇرعىسىنان جاڭا ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىن ازىرلەۋ ماسەلەسىنە توقتالدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى اۋىل شارۋاشىلىعىندا يننوۆاسيالار ەنگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن دا اتاپ ءوتتى.
اگرارلىق سەكتور جاڭعىرتۋدى، وزىق تەحنولوگيالار ەنگىزۋدى قاجەت ەتەدى. ءيزرايلدى مىسالعا كەلتىرەيىن، بۇل ەلدىڭ ءىس جۇزىندە قۇنارلى جەرى جوق بولسا دا، الەمدىك نارىققا جەمىس-جيدەك جانە كوكونىس ونىمدەرىن شىعارادى. سوندىقتان ەلدەرىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرى بىرلەسكەن اگرويننوۆاسيا ورتالىقتارىن قۇرۋ ماسەلەسىن ويلاستىرعانى ءجون، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءوزارا ينۆەستيسيالار، ترانسشەكارالىق بىرلەسكەن كاسىپورىندار قۇرۋ، وندىرىستىك تىزبەكتەر ءتۇزۋ، ساپالى كولىك-لوگيستيكا ينفراقۇرىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.
قازاقستان رەسەي ارقىلى وتەتىن باتىس ەۋروپا – باتىس جۇڭگو ءدالىزى قۇرىلىسىن اياقتاۋعا تايادى. وسىنىڭ ارقاسىندا ءبىز ازىق-تۇلىك جەتكىزۋ مولشەرىن ۇلعايتۋ جونىندەگى ورتالىقتار قۇرا الار ەدىك. بۇل ءۇشىن ەۋرازيا دامۋ بانكىنىڭ رەسۋرستارىن پايدالانۋعا بولادى. ماسەلەن، بانكتىڭ بيىل قارجىلاندىرعان 12 جوباسىنىڭ 10-ى اۋىل شارۋاشىلىعىنا تيەسىلى، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتان ارتىقشىلىق الۋ جانە مۇشە ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق مۇددەلەرىن بىرلەسىپ قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى.
ءقازىر ەاەو كۇردەلى كەزدى باستان وتكەرۋدە، تاۋار اينالىمى 20-25 پايىزعا تومەندەپ كەتتى. ءبىراق ماسەلە ينتەگراسياعا ەمەس، سىرتقى ىقپالدارعا، سونىڭ ىشىندە الەمدىك نارىقتاعى تۇراقسىزدىققا بايلانىستى بولىپ وتىر. ءبىز قيىن كەزەڭدى ەڭسەرۋگە ءتيىسپىز. كەز كەلگەن داعدارىستان سوڭ ءوسىم بولادى، سوندىقتان تىڭ سەرپىلىسكە دايىندالۋىمىز كەرەك، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
