الەمدىك قارجى داعدارىسى ۇدەگەن تۇستا كاسىپكەرلەردىڭ كەيبىرى داعدارىپ قالدى.
ءبىراق ءىلىمىن بىلگەن ءاردايىم ىلگەرى باسادى. اقتوبەدە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020»، «ءدامۋ-وندىرىس» باعدارلامالارىنا جۇگىنىپ، كاسىپتى كوركەيتۋگە مۇمكىندىك العان كاسىپكەرلەر قاتارى ارتتى. سولاردىڭ ءبىرقاتارىنا «دامۋ» قورىنىڭ اقتوبە وبلىستىق فيليالى پرەسس تۋر ۇيىمداستىردى. بۇل تۋرالى قامشى پورتالى ايقىنعا سىلتەمە جاساپ، حابارلايدى.
اقتوبەدە ءتۇرلى سۋسىنداردان قالعان پلاستيكالىق بوتەلكەلەردەن وندىرىسكە قاجەتتى لەنتا شىعارىلا باستادى. بۇل – باتىس قازاقستان اۋماعىندا تەڭدەسى جوق سەح. ادەتتەگى سۋسىننىڭ بوتەلكەلەرى ەندى ءوندىءرىسكە جارادى. بۋىپ-تۇيۋگە ارنالعان لەنتا پلاستيكالىق قالدىقتان جاسالادى. قازاندىقتا قايناپ، كەيىن سالقىن سۋ قۇيىلعان ىدىسقا تۇسەتىن پلاستيك لەنتانىڭ ءقازىر ءتاۋلىگىنە 280 مىڭ مەترى شىعارىلىپ جا-تىر. ال سەحتىڭ تاۋلىگىنە 600 مىڭ مەتر لەنتا شىعارۋعا مۇمكىندىگى بار. ءتوزىمدى پلاستيكالىق لەنتالار ءىرى كىرپىش، گازبلوكتارىن شىعاراتىن سەحقا قاجەت. «جاسىل ءتۇستى لەنتا «سپرايت»، اق ءتۇستىسى «تان»، ال اشىق ءتۇستى لەنتا مينەرالدى سۋ بوتەلكەسىنەن الىنعان. پلاستيكالىق قالدىقتى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر جەتكىزەدى. ءبىز دايىن ءونىم شىعارامىز. كاسىپورىندى اشۋعا «دامۋ» قورىنىڭ وبلىستىق فيليالى كومەكتەستى. ەندىگى ماقسات – رەسەيدىڭ شەكارالاس وبلىستارىنا شىعىپ، كورشى ەلدىڭ تاپسىرىسىن قابىلداۋ» دەيدى كاسىپكەر التاير لۇقمانوۆ.
«دامۋ» قورىنىڭ اقتوبە وبلىسى بويىنشا ايماقتىق فيليالىنىڭ باس مەنەدجەرى ءالىبي سابىردىڭ ايتۋىنشا، «بيزنەسءتىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلعان ساتتەن باستاپ وبلىستاعى 453 جوباعا 50 ميلليارد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولىنگەن. ال 103 جوبانى سۋبسيديالاۋعا
4،2 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. نەگىزىنەن، جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەر كوبىنە قىزمەت كورسەتۋ، وڭدەۋ سالاسىنا قاجەتتى كومەك الىپ كەلەدى. وڭىردە جول بويىنا كەمپينگ سالۋدى ماقسات ەتكەن كاسىپكەرلەر قاتارى دا ارتقان.
مەملەكەتتىك قولداۋعا جولاۋشىلار تاسىمالدايتىن پويىزداردىڭ توسەك-ورنىن جۋىپ، ۇتىكتەپ، ارنايى سەللوفانعا سالىپ بەرەتىن «يستوچنيك» ءجشس-ى دە يە بولدى. ءقازىر ءىرى وقۋ ورىندارى مەن اسكەري ءبولىمدەرگە دە قىزمەت كورسەتە باستادى.
جولاۋشىلاردىڭ جايلى توسەك-ورنىن قامتاماسىز ەتەتىن كاسىپورىن ون جىل بويى تەك كىر جۋۋمەن اينالىستى. بيىل قىزمەت كورسەتۋ اياسى كەڭىدى. ەندى «يستوچنيك» ءجشس-ى پويىزدىڭ توسەك-ورنىن جابدىقتايدى. «قىزمەت كورسەتۋ اۋقىمى كەڭەيگەن كەزدە «دامۋ» قورىنىڭ وبلىستىق فيليالىنا جۇگىندىك. مۇندا بىزگە ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەن العان نەسيەنى سۋبسيديالاۋعا ءمۇمكىندىك بەرىلدى. ءسويتىپ، 80 ميلليون تەڭگە سۋبسيديالانىپ، 14 پايىزدىڭ تەڭ جارتىسىن مەملەكەت تولەدى. نەسيەنى كەپىلدەندىرۋگە مەملەكەت تاعى 6،2 ميلليون تەڭگە بەردى» دەيءدى كاسىپورىن ديرەكتورى بولاتبەك بايجانوۆ. قارجىعا رەسەيدەن جىلى كورپە، قىتايدان جامىلعى الىندى. ال ماتراستى قازاقستاندىق كاسىپورىن جاساپ شىعارعان. «يستوچنيك» جشس-نىڭ ديرەكتورى بولاتبەك بايجانوۆتىڭ ايتۋىنشا، الداعى ۋاقىتتا توسەك-ورىن جابدىقتارى تۇگەل وسى جەردە شىعارىلادى. ول ءۇشىن تىگىن سەحىن اشۋ جوسپاردا بار.
كاسىپورىندا 90 ادام ەڭبەك ەتەدى. قىزمەت اياسىن كەڭەيتكەن كەزدە 25 ادامدى جۇمىسقا العان. 12 جىلدان بەرى توسەك-ورىن جۋىپ، ۇتىكتەپ، دايىنداپ كەلە جاتقان ءدامەلى جەكەيەۆانىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى جۇمىس جەڭىلدەدى. مۇنداعى كىر جۋاتىن ماشينالار گەرمانيا، چەحيا، رەسەيدەن شىعارىلعان. ءبىر مەزەتتە ءبىر كىر جۋۋ ماشيناسىنا 100 كەلى توسەك جابدىعى سالىنادى. كاسىپورىندا تاۋلىگىنە 5 توننا توسەك جابدىعى جۋىلادى. 2005 جىلدان بەرى مۇندا 17،5 ميلليون توسەك جابدىعى تازالاندى.
اقتوبەدە «ءدامۋ-وندىرىس» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا جۇگىنگەن كاسىپورىن دا بار. گاز بلوكتارىن شىعارىپ، جيھاز جاسايتىن كاسىپورىن مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا 12 ميلليون تەڭگەنى 6 پايىزدىق ۇستەمە اقىمەن الدى. قارجىعا قاجەتتى قۇرال-جابدىق پەن كولىك ساتىپ الىپ، ءوندىرىس ورنىنداعى جۇمىستى جانداندىردى. سونىمەن قاتار «ۋكرتورگستروي» جشس-ى وسى باعدارلاما بويىنشا مەملەكەتتىك كەپىلدىككە يە بولدى. «ءبىز بۇعان دەيىن تەك توسەگىش قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرۋمەن اينالىسىپ كەلدىك. كەيىن قۇرىلىس سالاسىنا ءتۇبەگەيلى بەت بۇرىپ، گاز بلوكتاردى شىعارۋدى قولعا الدىق. ناتيجەسى وڭدى. مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى ءوندىرىس ورنىنداعى جۇمىس ەسەلەنىپ، تاۋار ساتىلا باستادى. جەكە تۇلعالار تاپسىرىس بەرىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا ءىرى كاسىپورىنداردان تاپسىرىس الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز» دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى قادىر بايتوبەتوۆ. قازىرگى كۇنى كۇنىنە 18-20 تەكشە گازبلوك شىعارىلادى. العاشقى كەزدە وندىرىستە تەك 6 ادام جۇمىس ىستەپ ءجۇر. «باسەكەلەستىكتەن قورقىپ، بوس وتىرۋعا بولمايدى. كەز كەلگەن تاۋاردىڭ ءوز تۇتىنۋشىسى بار. ءسويتىپ، كاسىپورىن دا نارىقتا ءوز ورنىن تاباتىنىنا سەنىمدىمىز» دەيءدى ق.بايتوبەتوۆ.
نەگىزىنەن، «ءدامۋ-وندىرىس» – وڭدەۋشى ونەركاسىپ سالاسىنداعى جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن قولداۋ باعدارلاماسى. باعدارلاما ارقىلى تاماق، توقىما، سۋسىندار ءوندىرۋ، كيىم تىگۋ، جيھاز جاساۋ، حيميا ونەركاسىبى، نەگىزگى فارماسيەۆتيكالىق ونىمدەر مەن پرەپاراتتار ءوندىرۋ جانە تاعى دا باسقا سالانى دامىتۋعا بولادى. قارجىنى «ءبايتەرەك دەكەلومەنت» اق-ى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە سالدى. سول ارقىلى بيزنەستى قارجىلاندىرۋ، قايتا قارجىلاندىرۋعا ءمۇمكىندىك بەرىلگەن.