قىزىلوردا. قازاقپارات - الاش ارىسى، كورنەكتى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى مۇستافا شوقايدىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويى تۋعان جەرى قىزىلوردا وبلىسىندا كەڭ كولەمدە تويلانۋدا.
قايراتكەردىڭ ەسىمىن ۇلىقتاپ، تاۋەلسىزدىك جولىنداعى ەرەن ەڭبەگىن دارىپتەۋ ماقساتىندا «مۇستافا شوقاي - الاشتىڭ الىپ تۇلعاسى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنسيا ءوتتى. وعان تولەن ابدىك، قويشىعارا سالعارين، كوشىم ەسماعامبەتوۆ، امانتاي ءشارىپ، انەس ساراي، ءسۇلتانالى بالعابايەۆ سىندى زيالى قاۋىم وكىلدەرى، تاريحشىلار مەن ساياساتكەرلەر قاتىسىپ، تۇششىمدى ويلارىن ورتاعا سالدى.
زيالى قاۋىمنىڭ باسىن قوسقان ايتۋلى شارانى وبلىس اكىمى قىرىمبەك كوشەربايەۆ اشتى.
«مۇستافا شوقاي - كەز كەلگەن ءىرى تاريحي قۇبىلىس سەكىلدى ءبىرجاقتى سيپاتتاۋعا بولمايتىن، ۇيرەنشىكتى قالىپقا سالۋعا كەلمەيتىن تۇلعا. ول سول زامانداعى اسا كۇردەلى عالامدىق تاريحي پروسەستىڭ بەل ورتاسىندا، ەپيسەنترىندە ءجۇرىپ، سول پروسەستىڭ پەريفرياسىنداعى ءوز ۇلتىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا تىرىستى. سوندىقتان دا، مۇستافا شوقاي اق پەن قىزىلعا نەمەسە قوڭىرعا جاق، يا قارسى بولدى دەگەن قارابايىر تۇسىنىككە سىيمايدى. شوقايدىڭ بولشيۆيزم مەن فاشيزمگە ءىشى قاتار سۋىق بولعاندىعىن ءبىز جاقسى بىلەمىز. سونىمەن قاتار، ءوز ۇلتىنىڭ مۇددەسى، تۇركى حالىقتارىنىڭ ازاتتىعى مەن بىرلىگى، ءوزىنىڭ قانداستارى مەن باۋىرلارىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن كىممەن بولسا دا تارتىسۋعا دايار، جەكە كوزقاراسى، دارا ۇستانىمى بار تۇلعا بولعانى دا ايان»، - دەگەن ق.كوشەربايەۆ وكىنىشكە وراي، كەشەگى قوعامدا ونىڭ اتىن ايتۋعا تىيىم سالىنعان كەزەڭ بولعانىن ەسكە سالىپ ءوتتى.
تاۋەلسىزدىك ورناعاننان كەيىن ەلباسى تاريحي تۇلعالارىمىز تۋرالى دەرەكتەردى جيناۋعا تاپسىرما بەردى. وسى رەتتە م.شوقايدىڭ دا شەتەلدەگى مۇراعاتى ەلگە ورالدى. جارىنىڭ، ساياسي سەرىكتەرىنىڭ ەستەلىكتەرى جارىق كوردى. مۇستافا شوقاي ەسىمى تاريحي وقۋلىقتارعا ەنگىزىلدى، فيلمدەر ءتۇسىرىلدى. استانا، الماتى قالالارىندا كوشەلەرگە اتى بەرىلدى. وبلىس اكىمى وسى رەتتە شوقايدىڭ تۋعان جەرىندە وسىنداي يگى شارالار ىسكە اسىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.
جالپى كونفەرەنسياعا قاتىسۋشىلار شوقاي تۋرالى كوپتەگەن تىڭ دەرەكتەرگە قانىقتى. مىسالى، شوقايدىڭ «ياش تۇركىستان» جۋرنالىن شىعارعانى بەلگىلى بولعانىمەن، «تۇركىستان» اتتى جۋرنالدىڭ التى ءنومىرىن شىعارعانى بۇرىن بەلگىسىز بولىپ كەلگەن ەدى. سونداي-اق، نەمىس تۇتقىنىنان ورتاازيالىق ۇلتتار وكىلدەرىن بوساتۋ جۇمىستارىمەن قاتار، ولىمگە كەسىلگەن 80 گرۋزيندى اجالدان اراشالاپ قالعان. بۇل دەرەكتەردى ەستىگەن گرۋزين حالقىنىڭ زيالى قاۋىمى شوقاي تۇرعان ۇيگە ەستەلىك تاقتا ورناتىپتى. كونفەرەنسيادا ءسوز سويلەۋشىلەر تاراپىنان ءبىرقاتار ۇسىنىستار دا ايتىلدى. سولاردىڭ قاتارىندا قىزىلوردا قالاسىندا ەسكەرتكىش ورناتۋ، شوقاي ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ويلار بار.
سونداي-اق، وسى شارا اياسىندا قوعام قايراتكەرى مۇستافا شوقايدىڭ تۋىپ وسكەن جەرى شيەلى اۋدانى سۇلۋتوبە اۋىلىندا جاڭادان 240 ورىندىق مادەنيەت ءۇيى اشىلىپ، الدىنا قايراتكەردىڭ ءبيۋستى قويىلدى.
دەرەككوز: قازاقپارات