ازاتتىقتىڭ اق تاڭى اتقالى 24 جىلدىڭ ءجۇزى بولدى. ءبىراق، وسى جىلدار ىشىندە ازاتتىقتى تولىق سەزىنىپ كەتپەدىك. وزگە ەمەس، ءتىلىمىز ءالى ازاتتىققا جەتە الماي كەلە جاتىر. «مەملەكەتتىك ءتىل» دەگەن اتقا يە بولسا دا، مەملەكەتتىك قىزمەتتەگىلەر تۇتاسىمەن وزگە مەملەكەتتىڭ مەملەكەتتىك تىلىندە سويلەيدى. ءوز قازاعىمىزدىڭ ءوز تىلىمىزگە قۇرمەتى بولماي تۇرعاندا، وزگە ۇلتتاردى قازاقشا سويلەتەمىز دەگەنىمىز جاي ارمان سياقتى كورىنەدى.

ءبارىمىز ءتىلىمىزدىڭ ءوز كەڭىستىگىندە ەركىن كوسىلە الماۋىن، ەڭ الدىمەن، بيلىكتىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتىنان كورەمىز. ارينە، مۇنىمىز قاتە ەمەس. بۇعان بىردەن ءبىر كىنالىلەر مەملەكەتتىڭ باسىندا وتىرعاندار ەكەنى ايدان انىق. ۇكىمەتتىڭ باسىندا قازاق تىلىندە ەكى اۋىز ءسوزدىڭ باسىن قۇراي بىلمەيتىندەر وتىرعاندا، قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك مارتەبەسى تۋرالى ءسوز قوزعاۋدىڭ ءوزى ارتىق. ءبىزدىڭ زاڭىمىزدا دا مەملەكەتتىك ءتىلىدى بىلمەيتىندەر، مەملەكەتتىك قىزمەتكە قابىلدانباسىن دەگەن تالاپ جوق. ەسەسىنە، ءتىلىمىزدى كەۋدەدەن كەرى يتەرىپ تۇرعان «اتا زاڭىمىزدىڭ» 7- بابىنىڭ 2- تارماعىندا: «مەملەكەتتiك ۇيىمداردا جانە جەرگiلiكتi ءوزiءن-وزi باسقارۋ ورگاندارىندا ورىس تiلi رەسمي تۇردە قازاق تiلiمەن تەڭ قولدانىلادى»،- دەگەن قازاق تىلىنە جاسالعان ۇلكەن قيانات تۇر. 

بيلىك جاعىنان جاسالىپ جاتقان تىلىمىزگە دەگەن قيانات تۋرالى باسپاسوزدە ايتىلىپ تا، جازىلىپ كەلە جاتىر. وزگەرىس جوقتىڭ قاسى. ءوز ەلىندە ءوز ءتىلىمىزدىڭ وگەيلىك كورۋىنە بيلىك پەن ءار ءبىر قازاق بالاسى دا جاۋاپتى. وزگەلەردى كورسەك، ءوز تىلىمىزدە ەمەس وزگە تىلدە سويلەسكەندى ءجون كورەمىز. ءبىراز لاۋازىمدى قىزمەتكە وتىرىپ قالعان قانداستارىمىزدىڭ الدىنا كىرسەڭ، ءوز تىلىڭدە جاۋاپ الۋىڭ قيىنعا سوعادى. مىنە، بۇنىڭ ءبارى ونىڭ ۇلتتىق نامىسىنىڭ جوقتىعىنىڭ بەلگىسى. سوندىقتان، بىزگە ۇلتتىق نامىس پەن رۋح كەرەك. ءوز ۇلتىن جانىمەن سۇيگەن ادامدا عانا ۇلتتىق رۋح پەن نامىس بولادى. سول جولدا ءار قازاق ءوز ۇلتىن تانىپ، ۇلتقا دەگەن ماحابباتىن قايتارۋى كەرەك.

ءبىز ۇلت الدىنداعى ءوز جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى سەزىنە الماي، ۇلتقا ەشقانداي جاقسىلىق تا ىستەي المايمىز. كوشەدە بولسىن، وقۋ ورىندارىندا بولسىن ءبىر -بىرىمەن وزگە تىلدە سويلەسۋدى ماقتان كورەتىن جاستارىمىزدى ايتپاعاندا، ءتىلى قازاقشا شىعىپ كەلە جاتقان نەمەرەسىنە ورىسشا سويلەيتىن اجەلەرىمىز بار. ۇلتتىق نامىس پەن رۋح ۇرپاقتان ۇرپاققا قانمەن تاراپ، انانىڭ اق سۇتىمەن كەلەرى انىق. انانىڭ اق سۇتىمەن بويعا بىرگە تاراپ، ءبىر جاسىندا شىققان بالا ءتىلى ەرتەڭ انا تىلىنە اينالادى. بالانىڭ دا ءتىلى الدىمەن «انا» دەگەن سوزدەن باستاپ شىعاتىن. ال، ءقازىر كوپساندى بالانىڭ ءتىلى «ماما» دەپ شىعادى. «تاربيە - تال بەسىكتەن»،- دەگەن اتالى سوزگە ساي، ۇلتتىق تاربيەنىڭ باستاۋى انانىڭ تال بەسىكتە وتىرىپ ايتقان بەسىك جىرىنان باستالارى انىق. بەسىك جىرىن تىڭداۋ بىلاي تۇرسىن، شەشەسىنەن «انا» دەگەن ءسوزدى ۇيرەنبەگەن بالا ەرتەڭ ءبىر اۋىز قازاقشا بىلمەيتىن بولىپ وسەدى. ەگەر قازاق بالاسى ءبىر اۋىز قازاقشا بىلمەي وسسە، وندا ونى تۋعان ايەل «انا» دەگەن اتقا لايىق پا؟ قوعامداعى بۇگىنگى جاعدايعا قارار بولساق – لايىق ەمەس، ارينە! ويتكەنى، ونىڭ شەشەسىنەن دارىعان تىل-وزگەنىڭ ءتىلى، بالاسى دا ونى انا دەپ اتامايدى، ول تەك «ماما» بولىپ قالا بەرەدى. وكىنىشكە وراي، ءبىزدىڭ ەلىمىزدە «مامالار» از ەمەس، ءتىپتى بالاسىنىڭ وزگە تىلدەگى جەتىستىگىن ايتىپ ماقتاناتىن «مامالار» بار. ءبىز ەندى سول ىندەتتەن ارىلۋىمىز كەرەك.  ءار قازاقتىڭ ۇل الدىنداعى بورىشىن سەزىنگەنى ءجون. انا ءتىلدىڭ ءقادىرىن ارتتىرۋ ءۇشىن - قازاق ايەلدەرى مىندەتتى تۇردە «انا» بولۋى كەرەك. اللا سول «مامالاردىڭ» جۇرەگىنە ۇلتقا دەگەن ماحاببات بەرسە ەكەن.

قۇرمەتتى، اعايىن! ءتىلىمىزدىڭ قازىرگى جاعدايىنا ءبارىمىزدىڭ ۇلەسىمىز بار. قازاق ءتىلىن قازاقتان باسقا ەشكىم قۇتقارمايدى. ءوزىڭدى-وزىڭ سيلاساڭ، جاۋ جانىنان تۇڭىلەر دەگەندەي انا ءتىلىمىزدى ءبىز سيلاساق، ءبىز قازاقشا سويلەسەك، وزگەدەر دە ۇيرەنەتىن، سويلەيتىن بولادى. ءبارى ءوز قولىمىزدا، ءار قازاق اقىن اعامىز قادىر مىرزا ءاليدىڭ:

«انا ءتىلىڭ ارىڭ بۇل،

ۇياتىڭ بوپ تۇر بەتتە.

وزگە ءتىلدىڭ ءبارىن ءبىل،

ءوز ءتىلىڭدى قۇرمەتتە.»،- دەگەنىن وزىنە ومىرلىك ۇستانىم ەتسە دەيمىن.

تۇردىبەك قۇرمەتحان

«قامشى» سىلتەيدى.