– ارمان مىرزا، قازاق بالاسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى حالىقارالىق شارالارعا جەتەكشىلىك ەتىپ، باسى-قاسىندا جۇرگەنى كوڭىلگە ماقتانىش ۇيالاتادى.
ارمان قۋىپ، الىسقا كەتىپ، ءتۇركيادا تۇرىپ جاتقانىڭىزعا بىرنەشە جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. ءاتى-جونىڭىزگە سىرتتاي قانىق بولعانىمىزبەن، جاقىنىراق سويلەسۋدىڭ رەتى ەندى كەءلىپ وتىر. سوندىقتان اڭگىمەمىزدىڭ ءالقيسساسىن وزىڭىزبەن تانىسۋدان باستاساق...
– مەن بۇرىنعى كەڭەس وداعىندا تاۋ-كەن ورىندارى، ترانسفورماتور جانە ەكسكاۆاتور زاۋىتىمەن ايگىلى بولعان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ كەنتاۋ قالاسىندا دارىگەرلەر وتباسىندا دۇنيەگە كەلدىم. اكەم نۇرماحان جاقاي – جوعارى ساناتتى دارىگەر-ۋرولوگ. تاجىكستاندا تۋعانىنا قاراماستان، وڭتۇستىكتىڭ ناعىز قازاقى ادامى. كەنتاۋ قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى، قازاق ءتىلى قوعامىنىڭ ءتوراعاسى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى جانە كەنتاۋ قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى. بولمىسى وتە قاتال، ونىڭ قاس-قاباعىنا قاراپ-اق كوڭىل كۇيىنىڭ قانداي ەكەنىن بىردەن اڭعارامىز. بالالارىنا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن اشىق كورسەتپەسە دە، ءبارىبىر بىزگە دەگەن ماحابباتى مەن مەيىرىمىن جۇرەكپەن سەزىنەمىز. انام قىمباتكۇل جاقايەۆا دا دارىگەر، انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ. ۇيدەگى بالا تاربيەسىمەن اينالىسقان، بىزبەن بىرگە مەكتەپكە بارىپ، ءبارىمىزدى وقىتقان، ودان قالسا بي، مۋزىكا ۇيىرمەلەرىنە، سپورت مەكتەپتەرىنە جەتەكتەپ، تىنىم تاپپاي تاسىعان كىسى. سول ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا مەن ءىرىلى-ۇساقتى جەتى ءتۇرلى وقۋ ورنىندا وقىپ، جوعارى كاسىبي ءبىلىم الدىم. وزىمنەن كەيىن اباي، ابىلاي ەسىمءدى ەگىز ەكى باۋىرىم بار. ولاردىڭ دا ءوز قولدارى ءوز اۋىزدارىنا جەتكەن، جوعارى ءبىلىمدى ماماندار. اباي مۇناي كومپانياسىندا قاۋىپسىزدىك مەنەدجەرى بولىپ جۇمىس ىستەيدى ءارى شەتەلدىك ارىپتەستەرىمەن بىرگە قازاقستاندىق جۇمىسكەرلەرگە ترەنينگ وتكىزەدى. ابىلاي – زاڭگەر، ءۇيدىڭ ەڭ كىشىسى دەۋگە بولادى. ەكى ءىنىم دە اعىلشىن، تۇرىك ءتىلىن بىلەدى. ولار دا قازاق-تۇرىك ليسەيىن ءبىتىردى. ەكەۋى دە ۇيلەنگەن، ءتاتتى 4 قۇلىنشاق ءوسىپ كەلەءدى. بالاپانداردى سونداي قاتتى جاقسى كورەمىن.
وزىمە كەلسەم، اكە-شەشەمنىڭ تۇلا بويى تۇڭعىشىمىن ءارى ەڭ ەركە بالاسىمىن. سەبەبى ەكى جاقتىڭ دا العاشقى نەمەرەسى بولعاندىقتان، اتام مەن اجەمءنىڭ قولىندا ءوستىم. ءالى كۇنگە دەيىن اتا-انام مەنى ەركەلەتەدى، مەن ولار ءۇشىن ءالى دە كىشكەنتاي بالا سياقتىمىن. ءبىر جاعىنان، مەنىڭ ۇزاق ۋاقىتتان بەرى ىستىق ۇيامنان جانە وتانىمنان الىس ءجۇرگەندىگىمنەن شىعار...
– بىرنەشە وقۋ ورنىن بىتىرگەنىڭىزگە قاراعاندا، باستاپقىدا قاي سالانى تاڭدارىڭىزدى بىلمەي، ءبىراز ويلانعان سياقتىسىز. الدە ءاۋ باستا كوزدەگەن ماقساتىڭىزعا جەتۋ ءۇشىن جان-جاقتى ءبىلىم ىزدەدىڭىز بە؟ كەسكىندەمەشى-ديزاينەر ماماندىعىنان باستالعان جولىڭىز بي الەمىمەن قالاي ءتۇيىستى؟
– جو-جوق، ولاي ەمەس. العاشقىدا اكەم ءبىزدىڭ بيمەن اينالىسقانىمىزعا قارسىلىق تانىتتى. «ەر ادامنىڭ بي ونەرىندە نە شارۋاسى بار؟» دەپ مەنى ەكى ىنىممەن بىرگە مۋزىكا مەكتەبىنىڭ دومبىرا سىنىبىنا جازدىردى. وزىمە لايىق، شاعىن دومبىرام دا بولدى. الايدا ۇيىرمەگە جىلاپ بارىپ، جىلاپ قايتاتىندىقتان، ءمۇعالىم «بالانى ءوز ىنتاسى بولماسا، قيناپ، زورلاپ ۇيرەتۋگە بولمايدى. ودان دا قالاعانىن وقىسىن» دەپ مەنى جاقسى ءتۇسىنىپ، قولداۋ كورسەتتى. سودان مۋزىكا مەكتەبىن تاستاپ، بي مەكتەبىنە بارا باستادىم. قازاق حالىق ءبيىن ۇيرەنىپ، كەيىننەن بالل بيىمەن اينالىستىم. وقۋشى كەزىمدە، ستۋدەنتتىك جىلدارىمدا دا قول ۇزگەن جوقپىن. سونىمەن بىرگە جىل وتكەن سايىن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمدى دامىتتىم. مەكتەپتە، ۋنيۆەرسيتەتتە ستاروستا، ستۋدەنتتەر ۇيىمىنىڭ ءتوراعاسى بو-لىپ، ۇلكەن ىستەردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرءدىم. ءوزىم ەكونوميكا فاكۋلتەتىندە وقىسام دا، تەاتر جانە ونەر فاكۋلتەءتىنىڭ ساباقتارىنا دا قاتىستىم. بوس ۋاقىتىمنىڭ بارلىعىندا مادەنيەت سارايىنان شىقپايتىنمىن. رەپەتيسيالاردان قالماي، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۇلكەن ماسشتابتى كونسەرتتەرىنە شىقتىم. بۇدان بولەك، بەينەلەۋ ونەرى مەكتەبىنە بارىپ، كەسكىندەمە-ديزاين سىنىبىن 5 جىل وقىپ بىتىرگەنمىن. سۋرەت سالۋدى كىشكەنتايىمنان جاقسى كورەمىن. ءۇيدەگى بارلىق قابىرعالارعا سۋرەت سالىپ تاستاعاندى ۇناتاتىنمىن. جاسىراتىن نەسى بار، اتا-اناما مەن سياقتى مازاسىز، ارنارسەگە ءبىر تالپىنعان، «گيپەراكءتيۆتى» بالانىڭ بارلىق ەركەلىكتەرىن كوتەرىپ، توزە ءبىلۋ وتە قيىن بولدى. ءاسىرەسە، اناما كوپ اۋىرتپالىق ءتۇستى. سوعان قاراماستان، كوڭىلىم قۇمارتقان ۇيىرمەگە جىبەرىپ، ارنايى مەكتەپتەردىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ، قالاعان كىتاپتارىمدى اپەرىپ، ادام قاتارىنا قوستى. اسىرەسە، ويىنشىقتاردى كوپ الدىرتاتىنمىن. ءسوزدىڭ قىسقاسى، اتا مەن اجەنىڭ بالاسى بولعاندىقتان، اكە-شەشەم مەنىڭ ايتقانىمدى بۇلجىتپاي ورىنداپ وتىردى.
– ۇلتتىق مۇرالارىمىزبەن قاتار، كلاسسيكالىق بيلەردى بيلەپ ءجۇرىپ، قازاق-تۇرىك ليسەيىنە اۋىسىپ كەتكەنىڭىز وسى ەركەلىكتىڭ كورىنىسى مە؟
– مەنىڭ قازاق-تۇرىك ليسەيىنە قادام باسۋىما دا انام سەبەپ بولدى. بي مەن بەينەلەۋ ونەرىنەن بولەك، سپورت سالاسىندا دا شىمىرلىعىمدى بايقاپ كوردى. ءبىلىم قابىلەتىمدى دە نازاردان تىس قالدىرعان جوق. مەكتەپارالىق، قالاارالىق بايقاۋلارعا، ءبىلىم سايىستارىنا قاتىسقانىمدى جاقسى كورەتىن. ماعان ءارقاشاندا قولداۋ كورسەتىپ وتىراتىن. بىردە «قازاق-تۇرىك ليسەيىنىڭ قابىلداۋ ەمتيحانىن تاپسىرىپ كورەيىك» دەگەن ۇسىنىس تاستادى. ناتيجەسىندە، كەنتاۋداعى دارىندى بالالار ءتاربيەلەيتىن قازاق-تۇرىك ليسەيىنە قابىلداندىم. مۇندا وقىعان بالالار بىلىمدەرىمەن ەلدى تاڭعالدىرىپ، حالىقارالىق بايقاۋلاردان ەلىمىزگە جەڭىس تۋىن كوتەرىپ كەلەتىن. بۇل جەتىستىكتەر كىشكەنتاي قالانىڭ ءوسىپ، دامۋىنا ءۇلكەن سەپتىگىن تيگىزدى. كەنتاۋدىڭ ماقتانىشى دا، سۇيەنىشى دە وسى – كەنتاۋ قازاق-تۇرىك ليسەيى بولدى. ال حالىق ءبيى مەنىڭ ليسەيدە ءبىلىم الۋىما كەدەرگى بولعان جوق. قىز بالالار مەن ەر بالالار بىرگە وقىدىق. قازاقستان بويىنشا ەڭ العاشقى ليسەي بولاتىن. سودان كەيىنگى ءبىلىم مەكەمەلەرى ەكىگە ءبولىندى. ءبىزدىڭ ليسەيدە ارالاس وقىعاندىقتان، بارلىق ونەر سالاسىنداعى ءىس-شارالار بىرگە اتقارىلاتىن. مۇندا دا مەن بەلسەندى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى بولدىم ءارى قىزىل اتتەستاتپەن ءبىتىرىپ شىقتىم.
– سودان كەيىن تۇركىستان ۋنيۆەرسيتەتىندە حالىقارالىق ەكونوميكالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپ، انكاراداعى گازي ۋنيۆەرسيتەتىندە عىلىمي دارەجەگە قول جەتكىزىپسىز. كەيىن ماگيسترلىك، دوكتورلىق ديسسەرتاسيا قورعاپ شىعىپسىز. ۇستازدىق قىزمەتپەن اينالىسىپ، ەكونوميكا-لىق جانە مەنەدجمەنت-باسقارۋ فاكۋلتەتتەرىندە ءدارىس بەرگەن ۋاقىتتارىڭىز دا بولىپتى. عىلىم جولىنا نەگە تۇسپەدىڭىز؟
– حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىنىڭ حالىقارالىق ەكونوميكالىق قاتىناستار ءبولىمى مەن تۇركيا ۋنيۆەرسيتەتىنە قاتار ءتۇستىم. الايدا ۇيگە جاقىن بولعاندىقتان، تۇركىستاندى تاڭدادىم. تۇرىك ءتىلىن جاقسى مەڭگەرگەندىكتەن جانە ماتەماتيكا سالاسىن جەتىك ءبىلگەندىكتەن، ءبىرىنشى كۋرستى اۆتوماتتى تۇردە ءبىتىردىم. شىندىعىن ايتقاندا، ساباققا بارعان دا جوقپىن. بۇل جىلىمدى كوبىنە ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالارعا جانە ونەر سالاسىنا ارنادىم. ۋنيۆەرسيتەتتى قىزىل ديپلوممەن ءبىتىرىپ، اسپيرانتۋراعا قۇجات تاپسى-رىپ، سول جىلى گازي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەنەدجمەنت سالاسى بويىنشا ماگيستراتۋراسىنا ءتۇسىپ، ەكى وقۋىمدى دا ءۇزدىك ءبىتىردىم.
اعىلشان تىلىندە ديسسەرتاسيا جازىپ، قورعاعان ەكونوميكا فاكۋلتەتىء-نىڭ العاشقى تۇلەگى مەن بولدىم. انام مەنى تەك ونەر سالاسىندا عانا ەمەس، ءپاندىك قوسىمشالارعا دا اپارىپ، مۇعاءلىمدەر جالدادى. مەنىڭ جان-جاقتى جەتىلگەن قازاق بالاسى بولۋىما سەپتىگىن تيگىزدى. ابدەن ءپىسىرىپ، ءارتۇرلى قىرىمدى دامىتتى. قۇددى ءبىر وسى جيعان-تەرگەن ءبىلىمىم مەنىڭ ءومىر جولىمدا، كاسىبي ىزدەنىستەرىمدە پايداعا اساتىنىن الدىن الا سەزگەن سياقتى.
ماگيستراتۋرا جانە اسپيرانتۋرادا وقىپ ءجۇرىپ، 1998–2002 جىل ارالىعىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكونوميكا سالاسىندا وقىتۋشى بولىپ، سونىمەن قاتار اعىلشىن جانە تۇرىك تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەندىكتەن، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق تەرميندەر سوزدىكتەرىن دايىنداۋ كوميسسياسىندا دا قىزمەت اتقاردىم. انكاراداعى حاجەتتەپە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەنەدجمەنت بولىمىندە دوكتورلىق ديسسەرتاسيامدى قورعادىم. تۇركيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا اكادەميالىق قىزمەتىمدى اتقاردىم. الايدا 2009 جىلدان بەرى تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمىندا ۇيىمداستىرۋشى، ۇيلەسءتىرۋشى جانە قويۋشى بالەتمەيستەر بولىپ جۇمىس ىستەي باستادىم. حالىقارالىق جوبالاردىڭ كوپتىگىنە بايلانىستى، عىلىمي اكادەميالىق كارەرام ەكىنءشى ورىندا قالدى. دەگەنمەن عىلىمي ماقالالار مەن كىتاپتار جازىپ، عىلىمي حالىقارالىق كونفەرەنسيالارعا دا قاتىسىپ تۇرامىن.
ەگەر بايقاعان بولساڭىز، مەنىڭ بويىمداعى بۇلقىنعان قابىلەتتىڭ ارقاسى ما، الدە قايناعان جۇمىس پروسەسىن جاقسى كورگەندىكتەن بە، ەكى-ۇش جۇمىستى قاتار اتقارىپ، بارلىق كۇش-قۋاتىمدى يگىلىكتى ىستەرگە جۇمساعاندى جاقسى كورەمىن.
– كوپتەگەن حالىقارالىق جوبالاردىڭ، كينو-فيلم كوستيۋمدەرىنىڭ، ءسان اپتالىقتارىنىڭ ديزاينەر-ستيءليسى رەتىندە دە ءبىرقاتار ەڭبەك ءسىڭىر-گەن كورىنەسىز. كەيىن وسىنداي ءىرى جوبالاردىڭ ۇيلەستىرۋشىسى، قويۋشى رەجيسسەرى بولىپ، تاعى ءبىر قىرىڭىزدى ىسكە قوسىپسىز...
– بەينەلەۋ ونەرى مەكتەبىندەگى العان ءبىلىمىم مەن ديزاينەرلىك قابىلەتىم ونەر سالاسىندا كوپ كومەكتەستى. مىسالى، سۋرەتشىلىك ونەرىمنىڭ ارقاسىندا ءوزىم بيلەگەن جانە ءوزىم قويعان بي قويىلىمدارىندا قولدانىلاتىن كوستيۋمدەردى ءوزىم سالۋعا تىرىستىم. وسىلايشا ءوزىمنىڭ ءسان سالاسىنداعى ستيليستىك جانە ديزاينەرلىك قولتاڭبامدى قالىپتاستىردىم. تۇركيادا دوكتورانتۋرادا وقىپ ءجۇرىپ تە بي جانە سۋرەت ونەرىن تاستامادىم. سونىڭ ارقاسىندا ستۋدەنت كەزىمدە اقشا تاپتىم دەپ تە ايتا الامىن. كوپتەگەن قىسقامەتراج-دى فيلمدەردە، ءسان دەفيلەلەرىندە، كونسەرتتەردە، باسقا دا جوبالاردا ءوز ونەرىمدى كورسەتتىم. ءبىر جەردە توقتاپ قالماي، ۇنەمى العا ۇمتىلدىم. بۇل مەنىڭ كىشكەنتايىمنان كەلە جاتقان ادەتىم بولار، مۇمكىن، ءاردايىم بيىككە شىققىم كەلەتىن تالپىنىسىم شىعار، بىلمەيمىن. بىلەتىنىم، ءوزىمدى ءبىر ورىندا توقتاپ قالماۋعا تاربيەلەپ، ءارى قاراي دامىتۋعا ۇزدىكسىز قامشىلاپ جۇرەمىن.
– تۇركسوي ۇيىمىندا جۇمىس ءىستەگەلى قازاق، جۇڭگو، وزبەك، تۇرىك، باشقۇرت، قىرعىز، ۇيعىر، تاتار، ءازiربايجان، تۋۆا، تۇرىكمەن، قىرىم تاتارلارى حالىق بيلەرىن ساحنالاپ، بي انسامبلدەرىنە جەتەكشىلىك ەتىپ، وسى ەلدەردىڭ بالەت ونەرىندە دە جاڭالىقتار اشىپسىز. ءار ۇلتتىڭ وزىندىك ناقىشىن ايشىقتاپ، قيمىل-قوزعالىسىن، ءسالت-داستۇرىن كورسەتۋ ءۇشىن سول ەلدىڭ ءمادەنيەتىن جەتىك ءبىلۋ كەرەك. بي سپەكتاكلدەرىن قويۋ بارىسىندا قانداي قيىندىقتارعا كەزىكتىڭىز؟
– دۇرىس ايتاسىز. تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ بي قويىلىمىن جاساماس بۇرىن، الدىن الا تانىسىپ، ءبىلىم الۋ كەرەك، ءارى سول ەلدىڭ بي قيمىلدارىنىڭ ماعىناسىن جەتىك ءبىلۋ مىندەت. سول ۇلتتىڭ بي قيمىلدارىنىڭ استارىن جانە ادەت-عۇرىپتارىن ءتۇسىنۋ قاجەت. مۇنداي ءمۇمكىنشىلىكتەردى يگەرۋىمە انكاراداعى ستۋدەنت كەزىمدە تۇركيانىڭ بۇرىنعى مادەنيەت ءمينيسترى نامىك كەمال زەيبەك كومەكتەستى. بۇل كىسى مەنىڭ ءتۇر-كيادا وقۋىما دا ءوز سەپتىگىن تيگىزگەن. ەكىنشى ادام – ءوزىم ۇستازىم سانايتىن، ۇلتجاندى ازامات دۇيسەن قاسەيىنوۆ. مەنى تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمى-نا جۇمىسقا قابىلداعان، تۇركىتىلدەس ەلدەردەگى ءىس-شارالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسۋىما مۇرىندىق بولعان اعام. ءتىپتى ەكىنشى اكەم سياقتى. دۇيسەن اعا مەن سياقتى جاستارعا، ونەر ادامدارىنا ءارقاشاندا جول اشىپ، العا قاراي ۇمتىلۋىنا كومەكتەسىپ جۇرەدى. ءسىز ايتىپ وتكەن ەلدەردەگى ۇلكەن ءىس-شارالاردىڭ تىزگىنىن ۇستاۋعا مۇمكىندىك بەردى. سوندىقتان دا مۇنداي جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەندە مۇقيات بولۋعا جانە سەنىمدى اقتاۋعا تىرىساسىڭ. وسى كىسىلەردىڭ ارقاسىندا ءارتۇرلى تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ مادەنيەتىمەن، ولاردىڭ بي ونەرىمەن، مەملەكەتتىك بي انسامبلدەرىمەن جانە تەاترلارىمەن تانىستىم. بۇل ءتاجىريبەم مەنىڭ بي ونەرىندەگى قويىلىمدارىما ۇلكەن ۇلەس قوستى. بي قويىلىمدارىندا مەن ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – مۋزىكا. سەبەبى اۋەن-ساز ءبيدىڭ قيمىلىن، ماعىناسىن، سيۋجەتىن، ويىن، كوستيۋمىن قالىپتاستىرادى. مەنىڭ شىعارماشىلىق ىشكى دۇنيەمدى تۇرتكىلەيتىن دە مۋزىكا دەر ەدىم.
– قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي استانا قالاسىندا قويۋشى بالەتمەيستەر رەتىندە قازاق بيلەرىن 4 مىڭ ارتيسكە ءبىر مەزەتتە ورىنداتتىڭىز. بۇل تارتۋىڭىزدى ءسىزءدىڭ وتانىڭىزعا دەگەن شەكسىز قۇرمەتىڭىز بەن شىنايى سۇيىسپەنشىءلىگىڭىزدىڭ جەمىسى دەپ قابىلدادىق. مۇنداي ۇلكەن جوبانى باسقا ەلدە وتكىزىپ پە ەدىڭىز؟
– قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا وراي استانا قالاسىندا وتكەن تەاترالدى كورىنىستىڭ قويۋشى بالەتمەيستەرى بولعانىم راس. مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى مىرزانىڭ شاقىرۋىمەن كەلدىم. مينيسترمەن كوپتەگەن حالىقارالىق جانە ۇكىمەتتىك گالا-كونسەرتتەر مەن جوبالاردا بىرگە جۇمىس ىستەدىك. ونىڭ ينيسياتيۆاسى جانە جاڭاشىل شىعارماشىلىق يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋ العاشقىدا مۇمكىن ەمەس سياقتى، الايدا مۇقيات تىڭداپ، ويىن تۇسىنسەڭىز، ونەر ءۇشىن، اسىرەسە، قازاقستان ءۇشىن وتە قىزىق جانە تابىستى يدەيالار ەكەنىنە كوز جەتكىزەسىز. مينيستر مىرزا دا وسىنداي ءىس-شارالاردا «جاستار جۇمىس ىستەسىن، ولار تاجىريبە السىن» دەپ ءارقاشان مەن سەكىلدى جاس مامانداردى تارتادى. استانادا شەتەلدەن شاقىرىلعان انگليا، امەريكا جانە يتاليا رەجيسسەرلىك توبىمەن بىرگە جۇمىس اتقاردىم. بۇل ءىس-شارادا قازاقستاننىڭ وتە تاجىريبەلى رەجيسسەرلەرى، بالەتمەيستەرلەر مەن ونەر ادامدارى اتسالىستى. ولارمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن ءتاجىريبە. 4 مىڭنان استام ارتيستەردى يگەرۋ، ارينە، قيىنعا سوقتى. الايدا ءبىر ايلىق قىسقا مەرزىم ىشىندە مۇنداي ۇلكەن جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋىندا تەك رەجيسسەرلىك توپتىڭ جەتىستىگى عانا ەمەس، سول جوبادا ءوزى ونەرىمەن حالىقتى تامساندىرعان اكتەرلەر مەن اكتريسالار، بالەت ارتيستەرىنىڭ ۇلكەن ۇلەسى جاتىر. كۇنى-تۇنى تىنباي جۇمىس ىستە-گەن قازاقستاننىڭ ونەر ادامدارىنا ۇلكەن راقمەتىمدى ايتار ەدىم. وسى جوبادا حالىق ءارتيسى ءاسانالى ءاشىموۆپەن جولىمىز ءتۇيىستى. ايتۋلى اعامىزدى كىشكەنتايىمنان تانيمىن. مەنىڭ انامنىڭ اعاسى – تانىمال رەجيسسەر قادىر جەتپىسبايەۆ. سول ناعاشى اعامنىڭ ونەرىن ارى قاراي جالعاستىرۋ مەن ءۇشىن باقىت.
وسى كۇنگە دەيىن ءوزىمنىڭ رەجيسسەرلىك قورجىنىمدا جيناعان ءتاجىريبەلەرىمدى ودان ءارى دامىتتىم. قازاقستاننان بولەك، تۇركيادا وتكەن كوپتەگەن ۇلكەن اۋقىمدى ستاديوندىق ءىس-شارالار مەن جوبالاردا جۇمىس ىستەدىم. باشقۇرتستان رەسپۋبليكاسىندا وتكەن شىە جانە بريكس ەلدەرىنىڭ باسشىلارىنىڭ سامميتىنە وراي وتكەن كونسەرتتە قىزمەت اتقاردىم. تاتارستاننىڭ استاناسى قازان مەن تۇركيانىڭ ەسكىشاھار كالاسىنىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ گالا-كونسەرتتەرىندە قويۋشى بالەتمەيستەر بولىپ تاجىريبەمدى ۇلعايتتىم. سونىمەن قاتار، تۇركسوي ۇيىمىنا مۇشە 14 ەلدە، اقش، فرانسيا، گەرمانيا، ۇلىبريتانيا جانە اۆستريادا وتكەن ناۋرىز مەيرامىنىڭ كونسەرتتەرىنىڭ باس رەجيسسەرى بولىپ قىزمەت اتقاردىم.
– جالپى، استانادا ءوتىپ جۇرگەن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالاردىڭ بارلىعىنىڭ تىزگىنى ءوز قولىڭىزدا. بيىل "تۇركى الەمىنىڭ وپەرا جۇلدىزدارى" اتتى جوبانى ىسكە اسىردىڭىز. شاراعا تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەردەن قوناقتار كەلىپ، كلاسسيكالىق ونەر فەستيۆالى جوعارى دەڭگەيدە تابىستى ءوتتى. وسىنداي ەڭبەكتەرىڭىز ەكى ەل تاراپىنان قانشالىقتى باعالانىپ ءجۇر؟
– ءيا، بيىل تۇركيانىڭ كوپتەگەن قالالارىندا جانە سولتۇستىك كيپردە وتكەن «تۇركى الەمىنىڭ وپەرا جانە بالەت جۇلدىزدارى» اتتى جوباسىن ىسكە اسىردىق. بيىل ءبىرىنشى رەت حالىقارالىق اسپەندوس وپەرا جانە بالەت فەستيۆاءلىنىڭ جابىلۋى ءبىزدىڭ تۇركىتىلدەس ەلدەردەن كەلگەن وپەرا جانە بالەت جۇلدىزدارىنىڭ كونسەرتىمەن ءوتتى. قازاقستان مەن تۇركيادا وسىنداي ءىس-شارالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسامىن. ال «وسىنداي حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جوبالار ءۇشىن قاندايدا ءبىر ونەر سالاسىندا اتاق الدىڭىز با؟» دەپ سۇراساڭىز، جاۋابىم – «جوق»!
بارلىق ەڭبەگىمدى الدىمەن قازاق بولعاندىقتان، قازاق حالقى ءۇشىن شىن جۇرەكتەن تارتۋ ەتتىم. ەكىنشى جاعىنان تۇركى الەمى ءۇشىن دە قىزمەت ەتەمىن دەسەم، ارتىق ايتپاعان بولارمىن. ال جوعارىدا وتىرعان ازاماتتار ۋاقىتى كەلگەندە باعالايدى دەپ سەنەمىن.
مەن ۇزاق ۋاقىتتان بەرى شەتەلدە ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىن. ءوز ەلىمە، وتانىما دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىمدى، ساعىنىشىمدى، شەكسىز ماحابباتىمدى ونەر تىلىمەن حالىققا جەتكىزۋگە تىرىسىپ ءجۇرمىن. قازاقتىڭ حالىق ءبيىن شەتەلدىكتەرگە پاش ەتىپ، ۇلتتىق ءبيىءمىزدىڭ قازىرگى ساپاسىن، ءستيلىن جانە ءۇلگىسىن كورسەتىپ، ناسيحاتتاپ جانە ۇيرەتۋ ءۇشىن ەشقانداي ماراپات دامەتپەيمىن.
– ەلگە ورالۋ تۋرالى ويلاناسىز با؟
– تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ۇيىمداستىرعان ونەر سالاسىنداعى ءىس-شارالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسۋعا ايانبايمىن. سەبەبى بۇل – مەنىڭ جۇمىسىم. جاڭا ادامدارمەن، جاڭا ەلدەر مەن ۇلتتاردىڭ ونەرىمەن، مادەنيەتىمەن، سالت-داستۇرىمەن تانىسۋ مەن ءۇشىن جاڭا كوزقاراستارعا، جاڭا ىزدەنىستەرگە جول اشادى. انكارادا تۇرىپ جاتقانىما 15 جىلدان استى. ەگەر جاقسى ءبىر ۇسىنىس تۇسسە، نەگە كەلمەسكە؟!
– قازىرگى جوسپارلارىڭىز قانداي؟
– باستى جوسپارلارىمنىڭ ءبىرى، بويداق بولعاندىقتان، ەڭ الدىمەن ءۇيلەنىپ، شاڭىراق كوتەرۋ. بالالى-شاعالى بولىپ، ۇرپاق ءوسىرۋ. ءوزىم سياقتى ءقابىلەتتى، بەلسەندى، ەشنارسەدەن شارشامايتىن قازاق بالالارىن دۇنيەگە الىپ كەلۋ. اتا-انامنان كورگەن تاربيەمدى، ءتاجىريبەمدى بالالارىما اماناتتاۋ.
شۇكىر، قىزمەتتىك جەتىستىكتەرگە وسى كۇنگە دەيىن جەتتىم، الايدا ءبىر ورىندا قاراپ وتىرا المايتىن ادام بولعاندىقتان، ارى قاراي ءوزىمدى جەتىلدىرەمىن جانە قازاق دەگەن ۇلى حالىقتىڭ ءبىر بالاسى رەتىندە جەتىستىكتەرىمدى دۇنيەگە پاش ەتەمىن!
