«اكىم بول، حالقىڭا جاقىن بول» دەگەننىڭ ءجونى وسى ەكەن دەپ كورگەنسىزدىكتەرىن كورسەتىپ قويىپ جاتقان اكىمدەر بار، ءقازىر.

ەشقانداي دارى-دارمەك وياتا الماعان كالاچيلىكتەردىڭ ۇيقىسىن سەرگەي كۋلاگيننىڭ «شايپاۋ» مىنەزى شايداي اشتى-اۋ. الدىنا مۇڭ شاعىپ بارعان جۇرتقا وبلىستىڭ اكىمى سياقتى ەمەس، قۇددى ءبىر «رەكەتير» سىقىلدى ءتىل قاتقانى ەستەن كەتپەس. ساۋنادان شىققان شۋدى وسەكشىلەردىڭ «دالباساسى» دەسە دە، اكىم كۋلاگين زار يلەگەن حالىققا «زاپىران قۇسىپ» «ادەپتىلىكتىڭ» جاڭا ۇلگىسىن تانىتتى.

وسى كۇندە «اتقامىنەرلەردىڭ» ءبىرازى ارزان ۇپاي جيناپ، الەۋمەتتىك جەلىنىڭ «جۇلدىزىنا» اينالىپ جاتىر. ماسەلەن، پاۆلودار قالاسىنىڭ اكىمى جۇمىسقا ەل قاتارلى اۆتوبۋسپەن باراتىنىن «جىر» قىلىپ، ماقتانىپ ءجۇر. جاياۋ قاتىناسا، تىلگە تيەك ەتۋگە بولار ما ەدى. ودان دا جولدارىنىڭ «جىرتىعىن» جاماپ الماي ما؟! 

شىمكەنتتىڭ اكىمى «شىرشا تويعا» 80 ميلليون تەڭگەنى «شاشىپ» جىبەرە جازدادى. بۇل نە دەگەن «باتپان قۇيرىق» دەسەيشى. بۇعان دەيىن جاڭا جىلدىق بەزەندىرۋلەرگە 60 ميلليون تەڭگەدەن جۇمسالعان ەكەن. عابيدوللا ءابدىراحىموۆ ونىڭ ۇستىنە 20 ميلليون تەڭگە قوسىپ «شاشىلايىن» دەپ ەدى. سونشا اقشانى جەتىم-جەسىرلەرگە ۇلەستىرسىن دەپ ءجون سىلتەپ، رايىنان قايتاردىق. ناتيجەسىندە 5500 بالاعا جاڭا جىلدىق جاقسىلىق جاسالاتىن بولدى. بولاشاقتىق اكىمنىڭ باتىسقا دەگەن ەمەۋرىنى ەرەك بولسا كەرەك، شىمكەنتتى بىرەسە بارسەلونا، بىرەسە لاس-ۆەگاس قىلعىسى كەلەتىنىن ايتادى. «ارىق سويلەپ، سەمىز شىق» دەگەننىڭ ءجونىن ۇلكەن باستىعىنان ۇيرەنبەي مە. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت اتامقۇلوۆ ءبىر جيىندا ءوزىن جارنامالاپ، ماقتانعاندى مۇلدە ۇناتپايتىنىن ايتتى. اكىمدەر ءسوزدىڭ ەمەس، ءىستىڭ ادامى بولۋى كەرەك. شىمكەنتتىك شەنەۋنىكتەرگە «التىن سىرعا».

عابيدوللا ءابدىراحىموۆ تاۋەلسىزدىك كۇنىن قازىعۇرت تاۋىنىڭ شىڭىندا اتاپ ءوتتى. بايراق بۇركەنگەن فوتوسى الەۋمەتتىك جەلىنى كەزىپ ءجۇر. ايتپاقشى، عابيدوللا ءابدىراحىموۆ ەلىمىزدىڭ «ەڭ سۇلۋ اكىمى» اتانىپتى. ودان كەيىنگى ورىنعا الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك تۇر. بۇيتە بەرسە ءبىر كۇنى «اكىمدەر سىنى» بايقاۋىن وتكىزەتىن شىعارمىز.

اكىم باۋىرجان بايبەك جارادى. تاۋەلسىزدىك كۇنى جەلتوقسان قۇرباندارىنا تاعزىم ەتىپ، الماتىلىقتاردىڭ العىسىنا بولەندى. ال، احمەتجان ەسىموۆتى شاقىرىپ كەلتىرە الماعان ەدى، حالىق. الماتىنىڭ الاڭىندا ەسىموۆتىڭ «ۆەلوسيپەدىنىڭ» ءىزى عانا قالعان شىعار. ايتەۋىر، «ۆەلو-مارافون» وتكىزۋدەن قازاقستاندا «رەكورد» جاساعانى راس قوي.

ءبىراز جىل بۇرىن ءبىر ايماقتىڭ باسشىسىنا قارت كىسى «بالام» دەگەندە «مەن ءسىزدىڭ بالاڭىز ەمەسپىن! دۇرىستاپ سويلەڭىز، اتى-جونىممەن اتاڭىز!» - دەپ دۇرسە قويا بەرگەنى بار ەدى. ەلباسىنىڭ وزىنە «بالام» دەيتىن قاريالار كوپ. پرەزيدەنت تە وزىنەن جاسى كىشىلەرگە «بالالارىم، نەمەرەلەرىم» دەپ سويلەيدى.

ءقايسىبىر جىلى بەس مىڭ دوللاردى اقشاسىنباي، پارا بەرگەن ادامنىڭ باسىنا ءبىر قويعان اۋدان باسشىسى دا بولدى. دورەكىلىك كەي اكىمدەرگە ءتان بە، الدە ءسان بە؟  

جىلىندا ءبىر استاناعا جينالىسقا بارعان اكىمدەردىڭ اراسىندا «تاۋ قوپارىپ» تاستاعانداي قالعىپ-مۇلگىپ وتىراتىنى تاعى بار. ودان بولەك جەر-جەردەگى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ ورىنسىز سويلەپ كۇلەتىندەرى دە كوپ بوپ تۇر. قىسقاسى، «چيكي-چيكي» دەگىزبەي، جالپى «شەنەۋنىكتەرگە» ادەپ ساباعىن وقىتۋ كەرەك سياقتى.                                               

ءمولدىر نۇرمان