تاۋەلسىزدىك تويىنا «سىياقى» رەتىندە بەرىلدى مە، ايتەۋىر، «قازاگرو» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسشىلىعى زەينەتاقى قورىنان 115 ميلليارد تەڭگە العاندارىن جاريا ەتتى. قالعان 25 ميلليارد تەڭگەسىنە جىل سوڭىنا دەيىن قول جەتكىزەدى ەكەن. ءسويتىپ، ويى-قىرى نە كەرەك، 140 ميلليارد تەڭگە «قولدان» كەتتى.
باسقارما ءتوراعاسى نۇرلىبەك مالەلوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە، بۇل قاراجاتتىڭ قايدا جانە قالاي جۇمسالاتىنى «ينۆەستيسيالاۋ مەحانيزمىنە» بايلانىستى. ەگەر زەينەتاقى قورىنداعى اقشا اشىق نارىقتا ينۆەستيسيا رەتىندە پايدالانىلسا، ەكى جاققا دا تابىستى بولادى-مىس. «قازاگرو» بۇل قارجىنى الۋعا وزدەرىن لايىقتى ساناعاندىقتان سۇراپ الىپتى. سونداي-اق، «قازاگرو» اق-نا قاراستى ءتورت بىردەي قوسالقى كومپانيانىڭ جەكەشەلەندىرىلگەلى جاتقانى بەلگىلى بولدى. ولار «قازاگروفينانس»، «پرودكورپوراسيا»، «قازاگروماركەتينگ»، «قازاگروپرودۋكت». بۇل كومپانيالار ءوز ميسسياسىن ورىنداپ قويىپتى. ەندى ولاردىڭ باعىتى وزگەرتىلمەك ەكەن. ماسەلەن، «قازاگروفينانس» مامانداندىرىلعان ليزينگتىك كومپانياعا اينالۋى مۇمكىن. بۇل باعىتتا «قازاگرو» باسشىلىعى جەكەشەلەندىرۋگە جاتاتىن كومپانيالاردى باعالاۋ قۇنىن بەكىتەتىن بىلىكتى كەڭەسشىلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنبەكشى. ناقتى جوسپار تۇزىلمەگەن، ويداعى جوبانىڭ ءوزىن كۇزەيتىن تۇسى كوپ.
ءاۋ باستا اۋىل شارۋاشىلىعىن قولداۋ ماقساتىندا قۇرىلعان الىپ كومپانيانىڭ نەگىزگى جۇمىسى «قازاگروفينانس»، «پرودكورپوراسيا»، «قازاگروماركەتينگ»، «قازاگروپرودۋكت» ارقىلى اتقارىلدى. ولاردى جەكەشەلەندىرەتىندەي نە كۇن تۋدى ەكەن. اقىرى جەكە مەنشىككە بەرىلەتىن بولسا، زەينەتاقى قورىنان 140 ميلليارد تەڭگەنى نە ءۇشىن الدى؟ الگى جەردەگى «دوچكا» كومپانيالىرىنىڭ «جاساۋىنا» بەرەيىن دەپ پە؟ جەكە مەنشىككە «جەم» قىلۋ ءۇشىن بە؟ نە دەسەك تە «قازاگرودا» ەندى اقشا بار. «بيلەت قالتادا، پويىز قايدا بارادى» دەگەننىڭ كەرىن كەلتىرىپ، «اقشاڭ بولسا قالتاڭدا، تالتاڭدا دا، تالتاڭدانىڭ» كەبىن كيگىزىپ كەتپەسىن، ايتەۋىر. قىرۋار قارجىنى پايدالانىپ بولعان سوڭ، ەسەلەنىپ قايتارسا يگى. «قايتقان مال دا قايىر بار» دەر ەدىك.
حالىقتىڭ اقشاسىن اش قاسقىرداي اڭدىپ وتىرعاننىڭ ءبىرى «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى. ونداعىلارعا زەينەتاقى قورلارى مايلى قازان ىسپەتتى. «اتامەكەن» باسشىلارى كاسىپكەرلەردى قولداۋعا قارجى دامەتىپ، ۇكىمەتباسىن اينالشىقتاپ ءجۇر. جالپى، وسى ۇنەمى ۇكىمەتكە قاراپ «الاقان جاياتىن» دا جۇرەتىن بيزنەستەن پايدا بولماسا، زيانى دا تيمەسە ەكەن دەيمىز. اياعىنا نىق تۇرىپ بولمايتىن نە دەگەن «اقساق قۇلان» ءبىزدىڭ ەلدىڭ بيزنەسى دە، ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرى دە دەيسىڭ، كەيدە. اشكوزدىك شىعار، ءسىرا.
پرەزيدەنتتىڭ ءوزى ۇكىمەتكە دە، باسقالارعا دا زەينەتاقى قورلارىنداعى قارجىنى بيزنەستى نەسيەلەۋگە بەرمەۋ كەرەكتىگىن، اقشا ۇستىنە، اقشا قوسىپ، تابىستى ەتۋ قاجەتتىگىن، ولاي بولماعان كۇندە دە ول قاراجاتتىڭ بيۋدجەت تاپشىلىعىن وتەۋ ماقساتىندا عانا پايدالانىلۋى مۇمكىن ەكەنىن قاداپ ايتتى ەمەس پە؟
سوندا دا ەلباسىنىڭ ەسكەرتكەنىن ەلەمەي، اركىم «كورپەنى» وزىنە تارتىپ الەك. البەتتە، زەينەتاقى قورلارىنداعى 5،4 تريلليون تەڭگە حالىقتىڭ اقشاسى كىمگە بايەك قاقتىرماس. الدەن 140 ميلليارد تەڭگەسى كەتتى. پرەزيدەنت، سونداي-اق، ۇلتتىق بانكتىڭ زەينەتاقى كورىن قادالاعالاۋعا قاۋقارسىز ەكەنىن دە ايتقان-دى. وسىلايشا، حالىقتىڭ اقشاسىن قويارعا جەر تاپپاي، قولدان-قولعا وتكىزىپ جۇرگەندە، «حان تالاپايعا» تۇسپەسىن. ءبىزدىڭ ەلدە بيۋدجەتتىڭ دە اقشاسىن «ءۇپ» دەپ كەتكەندەر كوپ قوي. جالپى «قازاننان قاقپاق كەتسە، يتتەن ۇيات كەتەدى» دەسە دە، قازاننىڭ قۇلاعى حالىقتىڭ قولىندا ەكەنىن ۇمىتپاسا ەكەن، شىركىندەر.
ءمولدىر نۇرمان
