1986 jyly 18 shildede Qytaı halyq respýblıkasy, İle qazaq oblysyna qarasty Órtekestiń Aǵaıaz ańǵarynda dúnıege kelgen. 2006 jyly shildede Atamekenge oralyp, 2007-2011 jyldary L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazıa ulttyq ýnıversıtetiniń jaratylystaný ǵylymdary fakúltetinde hımıa mamandyǵy boıynsha bilim alǵan. Qazir Astana qalasydaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan «Zerde» mektebiniń hımıa páni muǵalimi. Óleńderi men maqalalary Qazaqstan jáne Qytaıdaǵy birqatar basylymdarda turaqty jarıalanyp keledi. Qalalyq, oblystyq músháıralardyń jáne aqyndar aıtysynyń jeńimpazy. 2010 jyly «Erkime kónshi, eı, ómir» atty jyr jınaǵy jaryq kórgen.

  TÁÝELSİZDİK ULY UǴYM   Boıymda bir ystyq qan, Jadymda uly jańǵyryq. Kózimde jasym qystyqqan, Óz jerimde ózge bop, Óz úıimde qańǵyryp.   Aıyryp uly ulttyqtan, Babamdy etken áńgúdik. Óz úıinde qul tutqan, Etekten alyp eser kep, Esimnen ketti tandyryp.   Tek ózderin dúr tutqan, Qarashyǵyn qan qylyp. Jamandyq izdep jyrtyqtan, Qoqysty kelip túrtpektep, Qorqaýlar jatty tańǵa ulyp.   Kimde bar dep ulttyq qan, Qanisherler qan jilik. Toıyp iship torsyqtan, Rýhymdy janshyp, usaqtap, Aıdaıtyndaı ań qylyp.   Bir Allany pir tutqan, Babamda bar ed qandylyq. Urpaǵyn demep qoltyqtan, Sybyrlap kelip til qatty, Bodan bolma máńgilik!   Qabaǵyn túıip qart ótti, Bodandyq esin jımastan. Naızaǵaıdaı jarq etti, Sáýle shashty tarıhqa, Alash bolyp túngi aspan.   Talaı ret qandy etti, Júzin jýyp aldy aspan. Tolarsaqtan qan keshti, Jasyn ǵumyr jarq etip, Jeltoqsan bolyp ún qatqan.   Táýelsiz búgin tań jetti, Qorqaýlarmen qoshtasqan. Rýhyn tiktep jandy etti, Jetpis jylǵa jekirip, Úsh ǵasyryn shań basqan.   Táýelsizdik uly uǵym, Tamyry tereń qazaqqa. Baıandy bolsyn uly kún, Shýaǵyn shashyp ultyma, Nálet aıtsyn azapqa.                            NAMYS Bir tań qalatyn dúnıem – qazaqtardyń orystar tarapynan talaı ezgige ushyraǵany tarıhtan belgili. Biraq, sonda da solardyń yǵyna jyǵylyp, báıek bolyp jatatyny. Nege qazaqtar oryssha sóıleıdi? Mine, maǵan osy jeri múldem túsiniksiz. Múmkin, ótken tarıhyn jaqsy bilmeı me eken degen oı qylań beredi. Eger orystardyń etnıkalyq qazaqqa kórsetken zorlyq-zombylyǵyn bilgende orys tilinde sóıleýden jıirkengen bolar edi.          Son En Hýn (Ońtústik Koreıa Hankýk ýnıversıtetiniń profesory)   Muń qaptady, Tunshyǵyp júregimniń kil qatpary. Namys dedi, Shala qazaq biraq ta til qatpady.   Tańǵy aspan, Bilinip tur súrkeıli tún yzǵary. Pań basqan, Saıasattyń qısaımaı «qundyz jaly».   Ana til, Taǵy bar, qamaýly tas qamalda. Dara tur, Qazaqstan qasqaıyp qasqa jolda.   Ulttyq rýh. Jórgekte jatyr áli tunshyǵyp qur. Bir tuǵyrlyq, Eki alyptyń qasynda qystyǵyp tur.   Qaıran qazaq, Til, rýh sanańda egiz qaıǵy. Saırandamaq, Sanańda sandyraq negiz qaldy.   Ana til, Ulttyq sana, qazaqı alyp taǵdyr. Din men dil, Bárin de baıqa, baıypta bir.   Teksizderge es bilmes, Ana til ardaq der edim. Daýysym meniń estilmes, Qazaqsha sóılep kelemin.            JAŃAÓZEN Jańaózen – jańa jeltoqsan, Qazaqqa qaıǵy, ortaq qan, Búlginshilik emes áste ol, Buzaqylyqpen jol tapqan.   Jańaózen – jańa shyndyq, Qazaqqa jany ashyrlyq, Atylǵan ár-bir oq, Jazylmas jara sumdyq.   Jańaózen – táýeldilik, Aqtalmaǵan áýelgi úmit, Ujdansyz uranshyldan, Týylǵan áýen kúdik.   Jańaózen – jaraly jolbarys, Sherlengen ulttyq tolǵanys, Halyqqa qarsy oq atý, Bılikke bıik qorǵanys.   Jańaózen – jaraly jolbarys, Tabanǵa taptalǵan ór namys. Ar úshin aıalsyz arpalys; Taq úshin aıaýsyz aldanysh.   Jańaózen – jasyldaı, Jaltaqoı emes, jat udaı, Jasyn ǵumyr jandary, Janatta bolsyn a, qudaı!         *** *** ***   Erkime kónshi, eı ómir, Kórsetpeı maǵan túz qylyq. Oılama áste beı kóńil, Kúnderdiń bári yzǵyryq.   Kesh batqanda qyzaryp, Tań atad dep kútemin. Bar kúniń de bir paryq, Tabarmyn bir kún kilt emin.   Salsań da qansha sarsańǵa, Boıymda jatar bir minez. Sharshama, janym, sharshama, Aıaqtar bir kún kúzgi lez.   Atady uzaq sartań da, Mezgilinen áste uzama. Órshil minez ár tańda, Jigerinen sýsamas.   Qaıtpas kóńil bir tilek Men dep keledi bilemin. Dúrsildegen bir júrek, Kón dep soǵar birer ún.   Janyńa balar bireý syn, Alystaıdy bilemin. Dushpan bolǵan bireýdiń, Ustattyń keı sát bilegin.   Údere kóship, eı ómir, Kárińdi tókpe bir maǵan. Mendegi asaý bir kóńil, Minezimdi áste urlaman.   Aryndy baıqa, eı ómir, Syılama ómir kúreńin. Qınasań da bir ómir, Selt etpeıdi júregim.                        Tóbe Áke, Sen jambastap aspanǵa qaraıtyn, Men aqsúıek oınaǵan talaı tún, Úı artyndaǵy domalaq tóbe, Týǵan el aýyl kórkine balaıtyn. Qymyz iship, áńgime shertip jatatyn, Ádemi kúndi kórip qyzaryp batatyn, Topan bala topyrlap oınap, odan soń, Torǵaılar shyqylyqtap ún qatatyn. Áke, Sol tóbe ıen qaldyma bul kún, Aýyldan aýǵan soń qazaqy jurtym, Áke eski kúnderdi eske salatyn, Baryp qaıtaıyq sol tóbege bir kún.   E-e, MENİŃ TÝǴAN JERİM...   E-e, meniń týǵan jerim Tulparlar kezgen meken eń, Balalyq shaǵym sende ótti. Qazaqpen qaısar etene eń, Ol kúnder qaıta kelmes-ti.   Qar basty qaısar Hantáńir, Besigimdi terbetti. Ulyń seni ańsap júr, Bozbalań búgin er jetti.   Kózimde ystyq kórýshi ed, Taýyńnyń ańsap bulaǵyn. Qalada júrsem kelýshi ed, Maısańa bir sát qulaǵym.   Amal qansha bul kúni, Jylylyq sende azaıǵan. Qazaqı qaısar tirligi, Qysyq kózden jaza alǵan.   Jerińdi týlaq etipti, Janar dep em juldyzyń. Bulaǵyńdy bylǵap ketipti, Sýsap kelgen sýmuryn.   Kókoraı shalǵyn bel qaıda, Kósilip kókpar tartatyn. Nar tulǵaly er qaıda, Elim senim artatyn.   Kókeıde óshpes saǵynysh, Ózgede otar qalǵan jer. Balańnan sálem alyp ush, Babam asyr salǵan jer.                   SAǴYNYSH Qyrat kezip men júrmin kóktem kelip, Kók shópti ıiskeımin ókpem keýip. Júr edi júregimde bir saǵynysh, Ǵashyqtyq dertinen de óktem kelip.   Aýyl ıisin sezem men qyrattardan, Sekildi balalyqtan syr aqtarǵan. Beınesi elesteıdi qyrat kezsem, Anamnyń men ketkende jylap qalǵan.   Saǵyndym qymyz isher aýylymdy, Kókke aýnap quratyn saýyǵymdy. Shalshyqtardy aınalyp kóp kezemin, Saǵynyp sirkiregen jaýynymdy.   Jeteginde jelpinip asyl arman, Talpynyp asyp kelem asýlardan. Kókpar tartyp, qozy qýyp, gúl teretin. Aýylymdy saǵyndym jasyl orman.   Qyrattardan tynysty keń alasyn, Samalymen kógaldyń demalatyn. Aýyldyń saǵynyshy elesteıdi, Qala halqy dem alýǵa kep alatyn.            OI – HOI KÓKTEM   Jap-jańa bir jaıqalǵan kóktem keldi, Jap-jasyl búrshik jaryp kók teregi. Balaýsalar kók maısa bókterdegi, Sibirdiń sýyǵynan seskenedi.   Kóktem – jarqyn, qýanysh kóp keledi, Shabytsyz jandardy bek jek kóredi. Aqqan seńder ashýmen jóńkiledi, Jylylyqqa bar sekildi ókpeleri.   Kóktem aıy mahabbattyń bal dám aıy, Bar tirshilik sekildi qamdanady. Uıqyda uzaq jatqan jas júrekter, Pák sulýlyq kórgendeı tańdanady.   Tańdanady, Sulýlyqqa sezimmen barmaǵany, Keı jandar keshigedi, atar dep tańdar áli. Baý-baqta qustar saırap ábigerde, Uıqyda bar ma jatqan degendeı jandar áli.   Qyratqa kóp boldy bir degendeı barmaǵaly, Kóp jandar kók qyratqa tańdanady. Eńbekshiler eńbegimen tynys almas, Eńbegimen tolatyn qambalary.   Oı-hoı kóktem, Bar tirshilik senimen bastalady, Qosylar ǵashyqtardyń(san márte)bastar áli, Aptabymen qyzdyrar qyzdarmenen, Kún túsken kúngeıdegi tastar áli.                      SHEKARA Bul bir sezim ǵajaıyp tań sezimi, Saǵynyshtan jaralǵan jan sezimi. Aıdaı jaryq kórindi aldyńǵy aýmaq, Neler alyp eljiretken sal-serini.   Sol kezde oıym qapty bir aýmaǵan, Týǵan jerde degendeı jylý maǵan. Shekaranyń sheti de sheshilmegen, Áz dalamda báz bireý urandaǵan.   Qarama artqa! Ol degen sýyq ólke, Ulylardyń ketken jeri kóbi erte. «Sońǵy ókimi» kesilip Qajyǵumarǵa, Bostandyqtan qıyldy san myń erke.   Tospasa eger arasyn shekara ǵyp, Jazyqsyz jazalanbas neler alyp. Bandy bolyp sońǵy han Ospan taýda, Bala-shaǵa shýlamas úıde qalyp.   Shekara bul at taqqan basqa qylyp, Ózdi-ózinen jibergen jasqandyryp. Otan úshin shyǵarǵan san myń kúres, Bandy bolyp shyǵarǵan joq basqa búlik.   Tańjaryqta tamsanyp taýdan asyp, Qazaq degen boıdaǵy qanǵa basyp. Qashqyn bolyp san márte qashpas edi, Ajal degen qaýippen aralasyp.   Sol shekara shyǵarǵan qylmysty etip, Talaılardy ishinen kúńkildetip. Talaılardyń aıtary ishte qalyp, Qan shyǵarmaı jibergen tilin kesip.   Kep turmyn, Shekaradan mende ótemin, Eshkimmen de demeımin sen desemin. Qazaqtyq qanym tasyp ótip kelem, Áıtpese tarylǵan joq keń tósegim.   Jına oıyńdy! Basqaly tursyń bir qadam, Bolǵaly tursyń, naǵyz qazaq bir adam. Qazaq jeri shabyttyń keń dalasy, Týady shabyt tolǵanyp deseń jyr jazam. Basyńdy kóter, alǵa qaraı bir qadam, Kútip tur seni atań shapqan qyr dalań...                                                MEN TÝǴAN JER... Men týǵan jer – Hantáńirdiń bókteri edi, Bir samal jel betimnen ópken edi. Taýǵa qarap ulıtyn taý ulymyn, Taý ıisi murnyma kóp keledi.   Men týǵan el – tekti el edi, Kindigimdi bir áje kesken edi. Taýyn bóri, dalasyn qulan kezgen, Baýraıy Hantáńirdiń bek keń edi.   Men týǵan jer – Tekestiń órgi ańǵary, Tóskeıinde tórt túlik tolǵan maly. Tósinde jyr tolǵaǵan qazaǵymnyń, Kódekteı kóp zańǵary.   Men týǵan jer – eki taýdyń arasy edi, Qazaqtyń qara ormandy dalasy edi. Áı, endi oınamaıdy-aý sol dalada, Qazaq bolyp qazaqtyń balasy endi.   Men týǵan jer – ózgeniń otary edi, Bolashaǵy qaýippen qatar edi. Qysyq kózder ıemdendi shatqalyńdy, Qytaılanyp amal ne jatar endi.   Esh kúnásiz keýde kerip dala jatyr, Ór tabıǵat óz óshin alady aqyr. Asty-ústi qoparylǵan qaıran dala, Bul kúnderi tarylyp bara jatyr.                                             KESHİR, ÁKE Áke,sen Ókpeleme mynaý jas elge, Tentegi bar ospadar. Qany bar qazaq osy elde, Dushpanǵa qatal, dosqa adal.   Sabyr et, áke báseńde, Sony kósh sonar bastalar. Týǵandy maǵan ákelde, Tirek bolsyn basqalar.   Armandap ketken tátemde, Ony oılasam jas tamar. Qytaıda qalǵan kókemde, Bolmaı tur áli asqaq ál.   Qazaq qyp urpaq ósirgen, Ár qazaqqa kósh mindet. Keshegi ǵasyr keshirgen, Búgingi dáýir keshirmes.   Jatpaıma áke kesh bilip, Ór zańǵarly esil el. Esin jıar es bilip, Qanatyda jetiler.   Maıdanda shapqan qas tulpar, Tuıaǵy talaı ketiler. Qazaq degen qas suńqar, Kóginde talaı kósiler.   Qarashańyraqqa áke barar em, Urpaqqa kerek turaqtaý. Ózińizdi alyp qalar em, Týǵan jer átteń jyraqtaý.   Keshir áke, Ekinshi áreń múshelim, Ulyńnyń oıy olaqtaý. Menende jasy kishi eldiń, Menende aqyly sholaqtaý.   ***** Áke, Qytaı taýǵada kirdi me? Tonadyma tobylǵy búrdi de? Tor tóbelmen kezetin top jyńǵyldyń, Topyraǵynan aıryp túbin túrdi me?   Áke meniń, Qozy baqqan dalam torlandy ma? Kóp adam kóre almaı júr sol mańdy da, Keń dala keńdigin sezdire almaı, Kenezesi kepkendeı qorlandy ma?   Tóskeıine tulpardyń tuıaǵy tıetin, Sıyrdyń erni kúnde súıetin, Hantáńirdiń baýraıy qan jylady aý, Qar jaýsa qatańsyp qabaǵyn túıetin.   Áke, kókeıiń kóp oı túıdi me? Júregiń jerdi, eldi súıdi me? Bastan sadaǵa basqa jerler, Kóshirip ákelshi bizdiń úıdi de.   *** Sherimdi qozǵa keńdala, Meniń muńym sen ǵana, Eńsemdi meniń kótershi, Esinep jatqan en dala. Dala senen qozdaıdy án, Adamnan áste ozbaıdy ań, Meniń dertimdeı tilmdep, Eósińdi tilip jol qazǵan. Sendegi tuńǵıyq ný orman, Mendegi aýmas qıaldan, Sende jynys shubalǵan, Taýsylmas mende bir arman. Gýildep soǵar sende jel, Ósek qumar mendede el, Bizde áýre pendeler, Qamyqpaıdy sende bel. Túrlenter ásem shóp-gúldi, Minezi asaý ótkir-di, Mendegi jastyq sekildi, Sende jańbyr ótkinshi. Shymshymdap sherdi qozǵasyn, Uqsamaıtyn sazǵa shyn, Móldiregen tańǵy shyq, Kórsetpeı jylar kóz jasym.   *** Jan aǵa, Jalǵyzsyrattyń nege sen, Kúılerdi keshem ne bóten, Alystap bizder baramyz, Ata júrtqa kelmeseń.   Janarǵa ystyq jas alam, Deı almaı saǵan qosh aman, Kúnkóriske aldanyp, Tur ǵoı qaıtem bosaǵań.   Kósh túze, elge jan aǵa, Kóz salyp týǵan balańa, Ultyńnan ketseń alystap, Basqany baqyt sanama.   *** Daladan tynysyń tarylǵan, Adamy qýǵan dańǵaza. Keńdikten ásem aıyrlǵan, Shýylǵa tolǵan beımaza,   Keńdigińdi sezbeı men júrmin, Kemdigim shyǵar bálkim bul, İshinde uzaq sendeldim, Tirshilik atty túrmeniń.   Kóshpendi urpaǵy bolsamada, Kósilip kókpar tartpadym, Aýylda týyp tolsamda, Kók shalǵynda jatpadym.   Tirlik edi bul netken, Teginen tekti jeringen, Jetimsirep kún keshken, Jersine almaı jerin keń.   *** Mańǵazdaý edi mań dala, Mahabbat syryn shertetin, Qoltyqtasyp boz bala, Qydyrýshy edik kelse tún,   E, balalyq bal minez, Eseıiýge asyqqan, Bókteretin boıdy ilez, Boıdan bóten tasyp qan.   Ákem qasyna ertetin, Áńgime aıtyp uzaq bir, Kóremiz dep el shetin, Ketetinbiz uzap bir.   Iisi búgin tym alys, Jýsany ham arshasy, Túsiniksiz bir jarys, Saǵym boldy barshasy.   Týǵan jer átteń saǵynysh, Júrekte qalǵan dert syndy, Aıap bir ketem árýys, Artjaqta qalǵan óskindi.           *** *** *** Bulaqtyń sýy móldir ed, Jaǵasy quraq jamylǵan. Júregim turad eljirep, Tátti kúı týsa aǵynnan.   Tulpardan týar ór tilek, Qazaqı qannan tabylǵan. Beıádep qylyq ersi dep, Ata-saltqa baǵynǵan.   Aýyldyń halqy aq edil, Shaıyn da syılar etin de. Jastyqtyń bir máni edi. Kóńilden kerýen kóshýde.   Ásem de, ásem taý qaıda, Atpenen júrip aralar. Tirlik dep júrip qalada, Rýhanı boldyq jaradar.   Qoǵamnan ketti jylylyq, Ultyma bolsyn Alla jar. Kúndizdiń ózi yzǵyryq, Túnmenen bolǵan barabar.   Buıyqsa boran qum ulyp, Qaıǵyryp jortar qaranar. Saǵyndym aqqý sulýlyq, Aq aıdynynda taranar.   OÝ, MENİŃ ANAM Erkelep ósken shat kúnder, Sekildenip balapan. Júrekte sol bir tátti únder, Aıaly appaq alaqan.   Bárine búgin qosh dedik, Alladan tilep qaıyryn. Ómirmen mynaý dos ta edik, Ajaldan qalmas aıyrym.   Oý, meniń anam! Tuǵyryma bıik qondyryp, Túleýimdi kórmediń. Saǵynysh bolǵan máńgilik, Meıirmińe shóldedim.   Amal ne, mynaý jalǵanǵa? Qanjardy erte qaıyrǵan. Qanatty sermep qalǵanda, Ózińnen meni aıyrǵan.   Alańdap áste qaıǵyrman, Art jaqta bizder qalsaq ta. Joldasyń bolyp bar ıman, Ornyń bolsyn jánnatta.                      ÁKEJAN Ákejan jyr arnaısyń sen de maǵan, Ul bol dep, maǵan emes elge balam. Ómirde adamdarmen taǵdyrlas bol, Deýshi ediń, dúnıeqor pende jaman.   Ákejan erkeleýshi em, elik edim, Ákelik meıirińe elip edim. Armanǵa alǵash qanat qaqqanymda, Jolyma aq batańdy berip ediń.   Bala dep tynym bermeı janǵa sirá, Tal ornatar tar bolsa da aýlasyna. Alystan arman izdep men ketkende, Jalǵyzsyrap qaradyń ba taý basynda?   Ákejan, Ortaq bol balańnyń baqytyna, Asqaq minez, nur júziń asyl tulǵa. Alysqa arman qýdym nege, sirá?! Áldebir baqytqa men asyqtym ba?!                                *** Qańtaryp mama aǵashta qarakerdi, Qaıteıin meniń rýhym qalada óldi, Ájesin elestetip murajaıdan, Atasyn álimsinbes sana keldi.   Qalada óldi, boıdaǵy arda kileń, Qanaǵat aıta almastan barǵa bilem, Tulpardyń túrin zerttep nemere júr, Minilmeı atadan soń arda kúreń.   Arnasynan adasqan tasqyn syndy, Topyraq dene nesine tasqa umtyldy, Atbeginiń urpaǵy adasyp júr, Tulpar dep tamsanyp tas músindi. * * * Áke meni aýylǵa shaqyrshy, Shýyldan ábden sharshadym, Qalada bári satýly, Qajytady barsha muń.   Tósekte jatsań dóńbekship, Tóbeńde turar bes qaryz. Asyǵyp ushyp eńbek qyp, Oryndalmas-aý bes paryz.   Úıde sút pen aıran joq, Qyzyń júr qury sý iship, Qaladan myna qaıran joq, Túk tatyrmas tyrysyp.   Shárshadym áke sharshadym, Júıkemde ketti juqaryp, Iisi qaıda arshanyń, Ákelshi áke jutalyq!      JELTOQSANDY JYRLAIMYN Qazaqqa syılaı alǵan azat kúnin, Alastap basyndaǵy azap muńyn. Bar qazaqqa syılaǵan tań araıyn, Jeltoqsandy jyrlaımyn azatty kún.   Bar qazaqtyń basqaǵa kegi ketken, Jeltoqsannyń yzǵary betin ópken. Qazaqtyń atqan búgin tańdary úshin, Jeltoqsandy jyrlaımyn dúbirletken.   Egemendik el bolýǵa ot jyr lep, Ádiletsizdik qıyp óter oq bir bólek. Táýelsizdik dabylyn qaǵyp ótken, Jeltoqsandy jyrlaımyn ótkir tilek.   Jastyq dúbir – jeltoqsan kók kúrkirep, Aıqasqan namys úshin kóp bir bilek. Ult namysy, qazaq dep aıqaılaǵan, Jeltoqsandy jyrlaımyn ótkir júrek.                                        MAHABBAT, OL –   Mahabbat, ol – Jalǵyzdyq pa, jabyǵý ma? Kim bilsin, Bireýge baqyt, al bireýge ol bir syn. Qara nardan keıde ras qaıratty, Keıde biraq qyldan názik búldirshin.   Mahabbat, ol – Aı ma, Kún be, Qos juldyz ba? Kim bilsin, Júregińde ǵashyqtyq atty ún júrsin. Jylytsa eger mahabbat jandy jylytyp, Áıtpese ol qalshyldatsyn, tońdyrsyn.   Mahabbat, ol – Baılyq, álde dáreje me? Kim biler, Aıdynynda aq kemede júzdirer. Mahabbatqa baılyq keıde baq syılap, Keıde janǵan baqytynda búldirer.   Mahabbat, ol – Qosylý ma, tosylý ma? Kim biler, Júrek úni aıtqanyna kóndirer. Mahabbat, ol dostyq jyrdan nár alyp, Dushpandyqtan aýlaq bolsyn ár biler.   Mahabbat, ol – Mynaý dep eshkim aıtpaıdy, Sezim shirkin besiginde baptaıdy. Mahabbattan shettep júrip esh jandar, Baqyt basqa bul ómirden tappaıdy.                     ÓMİRGE SYR Eı ómir, Kárińe baqpa kórsetip maǵan túz qylyq, Saǵynysh jyry júrekte jatyr úzdigip. Elesteıdi ǵashyq ǵumyr tentegi, Aýlada júrse qoltyqtasyp qyz-jigit.   Eı ómir, Amalym ne, meni nege oılattyń? Nesine sen, ǵashyqtyń tereńine boılattyń. Jup kelmese dos júrektiń jartysy, Olsyz kúnde men de ómirde boıdaqpyn.   Qaıtemin syzyp ótken kúnniń saryǵyn, Kórmegen soń ǵashyq ǵumyr jaryǵyn. Kórmedim men jete almaı júrgen bul kúnnen, Máńgilik kútken ǵashyq ǵumyr paryǵyn.   Eı ómir, Men nege sonsha nalydym, Qalaı syzam dostyq ǵumyr qalybyn. Jete almasa da tilegine jas júrek, Mahabbatsyz kúnderiniń bári muń.   Eı ómir, Taryqtyrmaı ǵashyq ómir saryǵyn, Qadirletshi pendelerge, Baqytty ómir naryǵyn. Mendeı jandar ómirinen nalysa, Qalaı shyǵarady jas ómirdiń jaryǵyn.   Eı ómir, Aq tilekke bap keletin tilek ber, Súıe alatyn júrekterge, Súıetuǵyn júrek ber. Ǵashyq jandar jalyndasyn máńgige, Bólme olardyń ár kúnderin bir óter.       HALYŃ QALAI DEGEN DOSQA   Batpan tirlik basyn shaıqap, tilgileıdi keýdemdi Qaı qyrym álsiz, jeńe almaımyn men neni?! Sezimimdi selt etse de tasqyn shabyt, Nege ómir óz sezimin kem beredi?!   Men bilmeımin, tabalmadym jaýabyn, Jettim dedim, Qarsy aınaldym, Túk tappadym, Aldandym. Baqyttan saıa tappasam da, janǵa jaıly ot lep, Arasynan shyǵa almadym, saıasy joq taldardyń.   Tańnyń emes, Qaıtqan jeldiń beti soqqan áseri, Biri serpip, Biri jelpip ótedi. Tumshala janar, Júrekti  qorǵa sen keýde, Oryndalmas muń shattyqtyń derti endi. BOP TURMYN QOS BURYMDY SAǴYNǴANDAI Bilersiz siz qazaqtyń yrymdaryn, Qazaq qyzy kespegen burymdaryn. Qazaq qyzdyń sulýlyq bir belgisi, Bilersiz sol burymnan týyndaryn. Tólegenniń qyz Jibekke ǵashyqtyǵy, Bilersiz sol burymnan týylǵanyn. Keshe ǵana ulttyq jaza retinde, Bilersiz sol burymnyń julynǵanyn.   Bul kúni arman basqa, talǵam basqa, San ózgeris týylǵan jańa basta. Alla bergen reńdi joǵaltyp kep, Alýan reń kórindi myna basta. Qos burym jaýyrynǵa jetpeı jatyr, Aýyrlyǵy bolardaı qara basqa.   Ótken kún biz qazaqqa arman búgin, Sulýlyq qyzdardaǵy qara burym. Kórgende jelkildegen qos burymdy, Kórgendeı bolýshy edim tańnyń nuryn. Kúzelgenin kórgende uzyn shashtyń, Kúrsinip shyǵyp ketti jalyn muńym.   Burymdyda bir meniń baǵym bardaı, Bop turmyn qos burymdy saǵynǵandaı. Eı, qazaqtyń qyzdary, shash qımashy, Dinsizdikke bir basyń tańylǵandaı. Qara kóz qazaǵymnyń sulýlary, Ata-salttan máńgilik jańylmaǵaı.            BİRAQ TA SEN Men seni súıemin, biraq ta sen, Júrektegi qupıa syr attas eń. Júrekte ásem bir jylý bar da, Áıtpese ózgeshe bir synatpas eń.   Men seni saǵynamyn, biraq ta sen, Dál mendeı júregińmen unatpas eń. Mahabbattyń terbelmese názik qyly, Sezim jasyn júrekten qulatpas em.   Men júrekpen syrlam, biraq ta sen, Júrektiń lúpilimen syr aıtpas eń. Mahabbattyń qyzyǵyna batar edik, Kúte alsań jasyl orman, Bulaqta ásem.   Qysqym keledi qushaǵyma, biraq ta sen, Erke qylyq estiler qulaqqa ásem. Taý saǵasyn aralap bir keler ek, Kútpeısiń ǵoı amal ne qyratta sen.   Baqytqa birge barar ek, biraq ta sen, Sezim degen baılansań turaqqa ásem. Alla bergen ár dámnen qýat alyp, Qaıǵy túgil bir seni jylatpas em.   Men seni súıemin, biraq ta sen, Jas júrekte bolmas-aý qýat báseń. Júrekke aýyr sóz aıtpa, arý qyz-aı, Sezimiń jetpeıdi – aý, jubat desem.           *** *** *** Oılan da, oılan soq júrek, Mahabbat, sezim ol bólek. Óltirme, áste óltirme, Júregimde shabyt óldi dep.   Oý, meniń tátti ǵumyrym, alqaly ǵumyr, Keýip qalǵan kózinde shalqary qurǵyr. Árkimniń shirkin súıgen daýysy ásem, Ózine bulbul.   Júregimde bul kún meniń ór ekpin, Degendeıin dertti muńǵa keri ekpin. Meseldesin men de búgin tappadym, Súıgen jannan medettiń.   Móldirep kózi, úlbirep erni dir etken, Selt etkizip sezim jyrdy túletken. Óli ǵumyrymdy óz lebimen oıatqan, Aınaldym ásem júrekten.   Aınaldym ásem, aınaldym men de tilekten, Júregińe ǵashyqtyq jyrmen ún etken. Mahabbat ǵumyr kirshiksiz týsa ıgi edi, Mendegi mynaý perishte kóńil júrekten.               KEL JANYM... Shyn súıýdiń baqytyn sezingende, Baqyt tabam ózińnen, kózińnen de. Ǵumyrdan kúder úzip bir keter em, Sen qasymnan máńgilik bezingende.   Bezingende, Aırylam ádemi bir sezimnen de, Qalmaıdy bir júrekte tózim mende. Jetpegen qushaǵyma kúrsinemin, Kórpede keń kósilip kóz ilgende.   Ezil júrek sezimdi, sezin keýde, Qatal qabaq haqym joq tezińmen de. Júregińe ún sal bir der edim men, Júregińde bolmasa sezim kende.   Shyn súıgen soń haqym bar órim deýge, Óziń dep órge umtylam ózim keıde. Elesińdi kúlimdep erkelegen, Túsimnen de, tabamyn óńimnen de.   Tabamyn, Sondyqtan qunyn bilem baǵańnyń da, Keıde dos, keıde qurby aǵańmyn da? Shúkir aıtsam súıemin júregimmen, Kúpir aıtsam baqyt bar saǵan munda.   Kel janym, Bizge bersin qalanyń keshi de erik, Keteıik ǵashyqtardyń esine enip. Basqan izge oı salyp kýá bolar, Jyl aýnasa jatady Esil erip.   ÓKİNBE DOSYM SÚIGENİNE DOSYŃNYŃ Adamdyq boıdan adaldyq atty alsań ún, Synyna qara qıyndyqty qarsań kún. Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Ákelse de basyńa aýyr sarsań kún.   Aryn qara, Baryn qara boıyndaǵy bilimniń, Sánin qara, Nárin qara birge júrgen kúnińniń. Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Jatpasa boldy ishinen qarap jylymnyń.   Janyna qara adamdyq arly rýhtyń, Meıirim men jylýlyq atty ún uqqyn. Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Bolmasa biri oıy taıaz, synyqtyń.   Úńile bil túbine qara júrektiń, Dostyq jyrdy gúldendirgin túletkin. Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Kútpese boldy ishinde jatyp túnektiń.   Syryn shertip dostyq jyrǵa molyqqyn, Syry qalaı, jyry nede sony uqqyn. Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Júrmese boldy ózim degen joryqtyń.   Tartylysqa, qaıshylyqqa kóndińbe? Ókinbe dosym súıgenine sen múlde. Dosyń bolyp aldyńnan shyǵar sol júrek, Jubym mynaý toıyma kel der kúnde.   Ókinbe sen, ókinbe dosym sen múlde, Adam bop sen, tik basyp jerge keldińbe? Jubyń bop aldan shyǵar sol júrek, Jalǵyzsyrap jabyrqap qaldym der kúnde.   Ókinbe dosym súıgenine dosyńnyń, Biri bolar ómir syılar josynnyń. Dosym dep syılap súıse eger, Oılanyp kór amal barda qosylǵyn!!             QYZDARǴA Qyz degeniń qyrdyń ásem pák gúli, Qazaǵymnyń jyrlap ótken gákkýi. Alaqanda sylap-sıpap áldıler, Teńizinde erke ósken aqqýy.   Árkim syılar zamananyń ulany, Jarty álemniń óz álinshe shyraǵy. Anasy da mańdaıynan shertpegen, Tabıǵattyń eki aıaqty qulany.   Mahabbatqa janyn salar qyraǵy, Sezimi sel ǵashyqtardyń jyr áni. Saq babamnyń kóshin bastap jorytqan, Ata tarıh, áz babamnyń urany.   Jarqyl-jarqyl beles zaman shyraǵy, Syńǵyr bulaq, shetindegi quraǵy. Sezimderi teńizdeıin tolqyǵan, Baqyttyń da aıaldaıtyn turaǵy.   Qyz degeniń álemge bir jyly lep, Shashylatyn kóp jylýdyń biri bop. Álemdi de alaqanynda terbeter, Ol áıeldiń boıyndaǵy qudiret.   Ultynyń da terbetetin besigin, Tolyqtaıtyn kemsaý jerin, ketigin. Analary belgileıdi deıdi eken, Urpaqtardyń ulylyǵyn, keskinin.   Qyzdyń joly jińishke jol, taıǵaq jol, Arymenen, ujdanmenen qalǵan jol. Álıa, Mánshúk keshe ǵana dep ketken, Men sekildi otanyńa qorǵan bol. SHYN SÚIýDİŃ QASIETİN SEZE ME?!? Kirbeń ǵumyr keshsek taǵy talaı kún, Baqytyna ortaq bolyp talaıdyń. Júrekterge qýat bergen mahabbat, Mahabbattan týady eken bar aıbyn. Sezim – aqymaq, Mahabbat – soqyr degenmen, Tappadym ǵumyr máni menen baıanyn.   Kúndik ǵumyr jete almaǵan qaraý kún, Alǵy sózin biz jazsaq ta, Baqyt degen taraýdyń. Qasynan da shyǵa almaı-aq biz júrmiz, Arý qyzdyń ar-ujdanyn talaýdyń. Mahabbatqa kelip jetip naraý kún, Qasıetin jiktedik, Biz de soǵan qaraýdyń.   Mahabbat qansha baqytyń da sol ǵana, Názik júrek, náziktikti qorǵala. Selt etkenniń bári sezim emes te, Áser etse de júrek degen ordaǵa. Dúnıede qyzyq qýǵan kóp jandar, Ustatpaı júr sezim degen, Baılamy qatty torǵada.   Mahabbatym sel deıtinder kóp biraq, Birinen de taba almaı júrmiz bek turaq, Súıgeni úshin jylaıtyndar joq búgin, Tek jymıyp kúlkisi ǵana kep turad, Teńiz úshin ǵashyqtyǵy tym basym, Kebý úshin jaralmaǵan kóp bulaq.   Súıýdiń de baqytyn shirkin sezgen bop, Aıtsań, bir kún jaltaratyn bezben bop, Almastyryp kúnde bireý júrgen kóp, Aqyldydaı kórinedi elden bek, Er áıelge birdeı bolǵan bul ǵumyr, Adamzatqa turaqsyzdyq sezimimen kelgen joq.   Ashshy tynys keýde kerse bulqynǵym, Kelip turad, Kózin qurtqym kózdegi nápsi qurtymnyń. Basyndaǵy ar-ujdanyn joq qylar, Lázzaty úshin óter de keter bir túnniń. Mahabbat degen ǵumyr úshin tek qana, Bir jyǵylyp kelip turad bir turǵym.   Mahabbattyń sezimi sel júrekterge qulaǵan, Birlik úshin ǵumyr keshe me eken bir adam. Tirlik úshin tyrp etpeıtin keı jandar, Kúndik úshin qoryqpaı júr kúnádan. Endi biraz kúnder ótse, tym shirkin, Mahabbattyq munarany tappaımyz-aý muradan.   Óter de keter bári de keter bul jalǵan, Mahabbatty qasterleı bil búr jarǵan. Qolda bar da qadirle shyn asyldy, Qaıta kelmes shyn qasıet urlanǵan. Shyn súıýdiń qasıetin seze me, Súıisýge ekinshi, Úshinshi, Tórtinshimen turǵan jan!?!   AQYN MEN MUŃ NEGE EGİZ? (Jýrnalıs suraǵynan) Aqyn men muń nege egiz, Úıtkeni, biz tek júrekke senemiz, Jaqyn alyp árbir jáıdi júrekke, Óleńmenen órnekteýmen jeńemiz.   Sol úshin de óte názik bul júrek, Kók maısadaı turatuǵyn úlberep, Sol sebepti kóp aqynnyń júregi, Erte toqtap qalǵan shyǵar, kim biled?                *** *** ***   Júrekterde jatsadaǵy ún qaınap, Sezim shirkin selt etkizbes til baılap. Óz baqytyn órshil keýde tabar ma? Kete berse mahabbaty qyr boılap.   Ketken kezde qarańǵy bir tún aýnap, Jaryqtanar kóleńkesiz bir aýmaq. Áıgileıdi qasıetin sol kezde, Ár keýdege jasyrynyp tunǵan baq.   Deımiz de kep sol sát eles kútemiz, Júrekterdi juptaımyz kep kil egiz. Mahabbat bizdi sarpaldańǵa salsa eger, Onda ómirdi qatigez dep bilemiz.   Biraq bizder júrekterdiń talǵamyn, Bilemiz be qyrly qatpar barlaýyn. Qyrly qatpar qaıshy kelsek birine, Shyǵyp keted, ómirge de marǵaý ún.   Biraq ómir esh sebepsiz min qaıda, Bola ma jan ómirdi ózi ylǵaýǵa. Bolsa eger alty mıllıard ǵumyry, Ushyraıdy tirshilik te bylǵaýǵa.   Ómir emes, ár adamnyń ózi min, Ór talǵamyn basqarady, Óz júregi óziniń. Ómir onyń tusap tastap adymyn, Burmaq emes qarashyǵyn kóziniń.   Sondyqtan da, eı adamzat, oılaǵyn, Ómir syry tereń soǵan boılaǵyn. Taǵdyryńdy óz qolyńmen jasaıtyn, Ǵumyryńdy jasampazdyq joımaǵyn.   Ǵumyryńdy jasampazdyq joımaǵyn, Joıylsa eger qalmas sirá boıda qun. Júrekpenen mıǵa kezek oı tasta, Ómirińdi óz yrqyna qoımaǵyn.                           DOSYMA Saqtalyp adamdyq qun ar-ıbamyz, Dostyq jaıly shertiler ár úıde ańyz. Aqynmyn, órshil uly quba tańnyń, Jabyrqasa janarymyz názik janbyz. Búgin maǵan sensiń ǵoı, kúni keshe, Muqaǵalı syr shertken Farıza qyz.   Muńymyz da kóp bizdiń jyrymyz da, Baıqalmaıdy kóp bizdiń qyrymyz da, Ineniń de kózinen ótip keıde, Keı sátte syıa almaımyz qynymyzǵa. Myń qubylyp turady kóńil alýan, Kúnderdiń bireýi – qul, biri – myrza.   Kóńildiń seri úmit, sezim jyryn, Ózińnen basqa qarǵam sezindi kim?! Muńaısam jubatatyn joldasym da, Kóteretin kóńildi óziń búgin. Dostyqtyń salmaǵy – aýyr, Joly – burań, Talaı synǵa qalatyn kezińdi uǵyn. Qasyńda órshil minez kerimdi uldyń, Kókeıine muń tunǵan elińdi uǵyn.                           DYBYS Dybys shyǵar, tómennen de, bastan da, Ne tyndyram sol dybystan qashqanda. Dybyssyz ómir elestetý muń taǵy, Bir ún shyǵar syrǵyp túsken tastan da.   Árbir dybys túsine bil, bir mán bar, Bálkim onda ásem áýen bir án bar. Oılaý túgil qıalyńa syımaıtyn, Bálkim onda tunyp turǵan bir sán bar.   Bálkim onda jan aıqaıdyń bir úni, Tiri jannyń qoshtasatyn bir tili. Taýqymetin tartqan jannyń ómirdiń, Bálkim onda jatqan shyǵar bir zili.   Bálkim onda júrekterdiń terbelisi, Baqyttardyń jalǵanatyn bir belgisi. Bálkim onda saǵynysh ta terbelgen, Jatqan shyǵar ǵashyq júrek úzdigisi.   Bilkim onda qasiret te, muń da bar, Alqaý da bar, madaqtaý da, syn da bar. Bir dybystan baqyt taıyp basynan, Bálkim dybys baqyt jáıli tyń habar.   Keı dybystan baqyt taǵy kesiler, Keı dybys pen bolashaq ta sheshiler, Keı dybystan baqyt tapsa beıbaqtar. Keı dybystan kóz jumady esil er.   Keı dybystyń qunynda bar sulýlyq, Syılaıtuǵyn júrekterge jylýlyq. Keı dybysta ilikke alar qunda joq, Róli bar qoǵamǵa tek shýyldyq.   Eı, adamdar ár dybysqa qulaq túr, Ár dybysta nege degen suraq tur. Adal úndi iriktep-ap jadyńa, Aram dybys aýlaq-aýlaq laqtyr. AITAMYN TEK, ALLAǴA MYŃ SHÚKİR Basady qý tirshilik salmaǵy kóp, Pendelik tirshiliktiń jalǵany bop. Japandaǵy jaıaýdaı qajyp kelem, Shabytsyz júregimnen tarmaq izdep.   Shyn baqyttyń basynan arman údep, Qabaǵat tirshilikten qarmaq izdep. Alladan bir úmitti alda deıin, Úmitsizdik shaıtannan qalǵan is dep.   Bergenimnen bolǵan soń alǵanym kóp, Árbir isti turady taldaǵym kep. Tarpań ǵumyr sharshatyp bolmady ǵoı, Kórermin qadamyńdy aldaǵy dep.   Shyn súıýdiń júrekke salmaǵy údep, Mahabbattyń taıǵanap maıdany bek. Sener jurttar ortada az bolǵan soń, Búgilip júr amal ne barmaǵym kóp.   Ósek, ótirik, maqtaý men jalǵan kúlmek, Jasyrylmas bárinde Alla bilmek. Pendelikten saqtasyn pendelerdi, Pende kórse turatyn aldaǵyń kep.   İste dep bergennen soń Alla bilmek, Rızalyqpen alaqan jaıǵanym kóp. Allanyń ár isine myń shúkirlik, Bir qýantsa bir baqytqa barǵanym dep.   Beretin saýdagerdeı jalǵan ústek, Qalarynda sezbeıtin barmaq tistep. Pendeler pendeligin qoıar ma eken, Býyndyryp jyqpasa ar namys kep.   Ózimnen esep alam dúrkin-dúrkin, Qurtqym kelip kózdegi nápsi qurtyn. Aldyna bir barýymyz aqıqat ta, Allanyń ózi biler áıteý bir kún.