«Korespondent» gazeti elimizdegi birqatar tanymal tulǵalardyń bir-birine naǵashy-jıen bolyp keletin týystyq qatynastaryn anyqtapty.
Qazaqtyń úsh jurty bolady. Sonyń biri – naǵashy jurt. «Naǵashy – synshyl. Jaqsyńa súıinedi, jamanyńa kúıinedi, árdaıym tilekshi, tileýqor bop júredi» degen sóz tekke aıtylmaǵany belgili. Sonymen qatar «jıen el bolmas» dep jatady. Degenmen jıen qyzdyń perzenti, ıaǵnı, ózge jurttyń urpaǵy bolǵanyna qaramastan, atam qazaq jıenin qurmettegen. Tipti «jıenine qol kótergenniń qoly qaltyraıdy» degendi tekke shyǵarmasa kerek. Jıenin syrtqa teppeıdi, kerisinshe «qyzdan týǵannyń qıyǵy joq» dep baýyryna basady.
«Bir adam taqqa minse, qyryq adam atqa minedi» degen bar emes pe? Árıne, eger taqqa otyrǵan adam óz týysyn, áıelin, ul-qyzyn jumysqa alyp, qyzmettik mansabyn paıdalansa, zańǵa qaıshy keledi. Al naǵashy jurty men qaıyn jurty, jıenderi týysy bolyp sanalmaıdy. Demek, bir-birine yqpaly tıýi múmkin. Biraq búgingi bizdiń keıipkerlerimizdiń bir-birine qanshalyqty yqpaly tıgeninen biz beıhabarmyz. Anyǵyn anyqtaýdy oqyrman, ózińizge tapsyrdyq. Sonymen, naǵashyly-jıendi tanymal azamattar kimder?
Fılıpp Goloshekın men Aleksandr Mashkevıch
Ǵalamtordaǵy málimetke súıensek, qazaq halqynyń qynadaı qyrylýyna sebepker bolǵan atyshýly Fılıpp Isaevıch Goloshekın qazaqstandyq kásipker, mıllıarder Aleksandr Mashkevıchtiń naǵashysy eken. Baılyǵy 3,7 mlrd AQSH dollaryna baǵalanǵan qaltaly azamat búginde Izraıl elinde turady. Mashkevıchtiń Goloshekınniń jıeni bolyp shyqqany týraly málimet Saǵat Júsiptiń «Asharshylyq aqıqaty» atty kitabynda jazylǵan. Alaıda bul eki tulǵanyń týysqandyq qarym-qatynasy jaıynda kóp aıtyla bermeıdi. Aıta keteıik, Fılıpp Goloshekın 1937 jyly «halyq jaýy» retinde tutqyndalyp, 1941 jyly bir top áskerılermen birge atyldy. Biraq keıinnen aqtalǵany belgili. Qysqasy, qazaqty qyrǵan adamnyń jıeni sol qazaqtyń baılyǵynyń arqasynda shalqyp-balqyp ómir súrip júr.
Baqyt SÁRSEKBAEV men Kárim MAHMUDOV
Beıjiń Olımpıadasynyń chempıony, boksshy Baqyt Sársekbaevtyń bapkeri Kárim Mahmudov sportshynyń naǵashysy ekenin dúıim jurt biledi. Olımpıadada altynnan alqa taǵyp, elge oralǵan soń olar týraly kóp áńgime tarady. Kóbi týysyn qanatynyń astyna alyp, chempıon atanýyna septigin tıgizgen bapkerge qyzyǵa qarady. Biraq, arada kóp ýaqyt ótpeı ekeýiniń aralarynan qara mysyq ótip, sportshy naǵashysymen sottasty. Oǵan páter daýy sebep bolǵan. Sóıtip sottasyp, Baqyt Ábdirahmanuly bapkerine syıǵa tartqan Astananyń elıtaly aýdandaryndaǵy 3 bólmeli páterin tartyp aldy. Bapker de qarap qalǵan joq. Joǵarǵy sotqa deıin shaǵym túsirdi. Ol ol ma, 1981 jyly dúnıege kelgen boksshy áıelimen de sottasty. Jaqynda sot otyrysy ótip, chempıon jeńilip qaldy.
Muhtarhan DİLDÁBEKOV men Dosjan OSPANOV
«Alma almadan alysqa domalamaıdy» degen sóz qos boksshy Muhtarhan Dildábekov pen Dosjan Ospanovqa arnalyp aıtylǵandaı. Sebebi Sıdneı Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, ońtústikqazaqstandyq Muhtarhan Dildábekov Azıa chempıony Dosjan Ospanovtyń týǵan naǵashysy. Otbasynyń kenjesi Muhtarhannyń eń úlken ápkesi Dosjannyń anasy.
Qazaqstannyń eńbek sińirgen sport sheberi Muhtarhan Qabylanbekuly 1976 jyly Ońtústik Qazaqstan oblysy, Maqtaaral aýdanynda dúnıege kelgen. Búginde jary Albına Elshıevamen eki ul, bes qyz tárbıelep otyr.
Muhtarhan Dildábekovtiń jıeni Dosjan Ospanov qazir sport áleminen alshaq ketti. Osydan birneshe jyl buryn tilshilerge bergen suhbatynda bokstan ketýine aýyr salmaq dárejesinde óner kórsetip júrgen sportshy Ivan Dychko sebep bolǵanyn jasyrmaı aıtqan. Sodan ol bızneske bet buryp, keıin oblystaǵy sport mektepteriniń birine basshylyq etýdi kózdep júrgenin de aıtyp qaldy. Dál qazirgi tańda Dosjan týraly málimet tym az. Sebebi ony sportpen baılanystyrý qıyn. Kim biledi, kúnderdiń kúninde bult arasynan syǵalap shyqqan kún sıaqty jarq ete qalar...
Zaýytbek TURYSBEKOV men Qýandyq QULAJANOV
Bizge kelip jetken málimetterge súıensek, «Nur Otan» partıasynyń hatshysy Zaýytbek Turysbekov pen Ońtústik Qazaqstan oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Qýandyq Qulajanov bir-birine naǵashyly-jıen eken. Naqty dálel joq, degenmen uzynqulaq solaı deıdi.
Zaýytbek Turysbekovti tanymaıtyn adam kemde-kem. Ásirese ońtústik halqy úshin Zaýytbek Qaýysbekulynyń esimi jaqsy tanys.
1951 jyly OQO, Túlkibas aýdanynda ómirge kelgen Z.Turysbekov 1993-1997 jyldary Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi boldy. Keıin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ózbekstan Respýblıkasyndaǵy, Reseı Federasıasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi qyzmetin abyroımen atqardy. Hatshylyq qyzmetke taǵaıyndalǵanǵa deıin Z.Turysbekov Qazaqstan Respýblıkasynyń Ýkraınadaǵy, sosyn Moldova Respýblıkasyndaǵy Tótenshe jáne Ókiletti Elshisi bolǵan. Al Qýandyq Qulajanov 1994 jyldan beri memlekettik qyzmette túrli laýazymdy tizgindegen. Basqarma basshylyǵyna kelgenge deıin ol QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń OQO boıynsha departamentiniń Tártiptik keńes hatshylyǵynyń meńgerýshisi qyzmetin atqarǵan.
Serik BİLÁLOV men Erlik JANDİLDIN
Senator Serik Bilálov bir kezderi aty dúrkiregen memlekettik qyzmetker Erlik Jandildınniń naǵashysy. Erlik Borısulynyń qyzmettik órleýi týysy Bilálovtiń Soltústik Qazaqstan oblysyna ákim bolyp turǵan kezinde «kosmostaı» sharyqtaǵan. Alǵashynda Tımırázev aýdanyna qarasty aýyldyq okrýgte is qaǵazdaryn qaraıtyn qarapaıym maman bolyp eńbek etip júrgen Erlik Borısuly týysy ákim bolǵan soń Soltústik Qazaqstan oblysyna qarasty Tımırázev aýdany ákimi apparatynyń jetekshisi, oblystyq ishki saıasat basqarmasynyń bastyǵy boldy. Keıin ol Aıyrtaý aýdanynyń ákimi qyzmetine taǵaıyndaldy. Shamamen bes jyldaı ýaqyt ótken soń SQO ákimi qyzmetinen ketti. Onyń ornyna kelgen jańa basshy Erlik Jandildındi qyzmetinen bosatty. Biraq óńirdiń eks-ákimi Bilálovtiń baǵy janyp, senatorlyqqa «joldama» aldy. 2014 jyly onyń jıeni Erlik Borısuly ońtústikke kelgisi kelgenge uqsaıdy. Oblystyq ishki saıasat basqarmasy basshylyǵyna jarıalanǵan konkýrsta baǵyn da synap kóripti. Biraq bir sebeptermen onyń joly bolmaı, qarsylasy Berik Ýálıdiń aıy ońynan týǵan.
