Búginde áleýmettik jelilerde túrli ekstremızmdi jáne lańkestikti nasıhattaýshylar jeterlik. Esterińizde bolsa, Marat Maýlenov jáne Nurdáýlet Amangeldıev syndy VKontakte jelisindegi tirkelýshiler óz úndeýlerin jarıalaǵan bolatyn. Onda Sırıadaǵy «DAISH» (QR aýmaǵynda zańmen tyıym salynǵan uıym – red.) ekstremıstik uıymynyń kúndelikti ómirin jáne sharıǵat ornaǵan birden-bir memleket ekendigin atap kórsetedi. Jáne ózderiniń jeke paraqshalaryn ashyp, kún saıynǵy soǵysqa shaqyratyn jazbalar salyp turady. Marat Maýlenov óziniń balalarynyń sýretterin jarıalap, óz uǵymyndaǵy jıhadta júrmiz dep esepteıdi. Qazaq tilinde kóp pikir aıtylatyn dinı toptar men túrli taqyryptar talqylanatyn birlestikterge, óz jazbalaryn qaldyryp júrdi. Ózin balasymyn dep rastaǵan Nurdáýlet Amangeldıev syndy tirkelýshi, óz paraqshasyna birneshe siltemelerdi Marat Maýlenovti qoldaıtyn jazbalarmen bólisken. Ákesi men balasynyń mundaı áreketi keıbir jandardyń narazylyǵyn týǵyzyp jatty. Nege desek? Olar basqanyń pikirimen sanaspaı, ózderinen basqasynyń bárin bir sózben kápirge balap jatty. Alaıda, olar qysqa ǵana ózińe kerekti Quran aıattaryn qyrqyp alyp dálel retinde kórsetetken. Qazaq tilinde jazylǵan nasıhattaryn, senimdi túrde jazǵan etip kórsetýge tyrysyp baǵady. Sebebi, eshbir BAQ ókilderine senbeýge shaqyrady. Sondaǵysy epızod arqyly kórsetiletiń jańalyqtardy joqqa shyǵarǵysy keledi. Reseı federasıasyna jáne «DAISH» ekstremıstik uıymyn moıyndamaǵan memleketterdiń bárine ózderiniń aıyptaryn taǵýda. Sondyqtan da búkil álemmen soǵysýdy kózdeıdi. Biraq ta, Marat Maýlenovtardyń aıtýy bir basqa da, ózderiniń ondaǵy kúndelikti ómiri múldem basqa...
Arnaıy túrde osy aqparlardy rastaý úshin olarmen tikeleı sóılesýdi jón sanadyq. Keıde jaı qarapaıym adam bolyp, tipti olardy qoldaıtyn jan retinde ózimizdi kórsete bildik. Óıtkeni, ol jaqtaǵy qazaqtardyń jaǵdaıyn bilý kerek edi. Zertteý barysynda, Marat Maýlenov óz otbasymen birge Sırıaǵa ketken. Jáne de eki aı boıy ondaǵy úkimet áskerine qarsy soǵystarǵa qatysqan. Óziń aldyńǵy qatardaǵy qarapaıym shtýrmovıkpin dep tanystyrdy. Shekaradan ótý kezinde járdemdesken Daǵystandyq bir azamatqa 21 jastaǵy qyzyn kúıeýge beripti. Óziniń jasy 46-da jáne atalǵan uıymdarynyń kósemin de sol jasta dep tanystyrdy. (Abý Bakr al Bagdadı) Ondaǵylar ony qýraıysh rýynan dep esepteıdi. Aıtýyna qaraǵanda óte qarapaıym jan, tipti qonaqqa shaqyrsa da keletinin aıtady. Ondaǵylar bir-birimen orys jáne arab tilderinde qarym-qatynas jasaıdy eken. Al, óziniń úsh balasy soǵysyp júrse kerek. Ózi soǵysqa ketkenderge járdem berý ústinde. Almatylyq bir jigittiń qaza bolǵanyn aıtyp, óziniń de soǵysqa qatysyp, qaza bolǵysy keletindigin jazdy. Áıeli ózimen jasty. Ekinshi áıeldi arab ultynan alǵysy keletini, balasynyn Atyraýdan barǵan bir qyzǵa úılendirmekshi ekendigin bizge ǵalamtor arqyly aqparlaryn berip júrdi. Qazyǵurttyqtardyń ıýtýb portalynan taralǵan úndeýi elimizdi qaıran qaldyrǵany sózsiz. Sebebi, sondaǵy birinshi sóılegen-Marat Maýlenov bolatyn. Jalpy, Marat Maýlenovtyń bir qyzy jáne bes uly bar kórinedi. Óziniń sýretterinde Palmıra qalasyndaǵy kezderin kóremiz. Eki jyl sodyrlardyń qolynda bolyp, úkimet áskeriniń qaıtadan qaıtaryp alǵan qalasy. Bul qaladan ózide aıyrylyp qalǵandaryn moıyndaıdy. Jáne Lıvıa, Aýǵanstan t.b. jerlerdi basyp alýǵa kúsh salyp jatqandyǵyn jazdy. Mýammar Kaddafıdiń bıligi qulaǵan soń, «DAISH» ekstremıstik uıymy Lıvıa elinde de belen alyp barady. Marat Shamskıı degen taǵy bir paraqshasy bolǵan. Biraq ta, tıisti oryndardyń kómegimen olardyń paraqshalaryn buǵattalyp tastalyndy.
«Assalamýaleıkým Aktúbınskıe ıhva! Ýslyshav vashı fıdaı na pýtı Allaha my bratá ız Daýlıı bezmerno obradovalıs...» degen jazbalardy Marat Maýlenov basqa da paraqshalary arqyly taratty. Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy Aqtóbedegi jaǵdaıdyń dinnen emes ekendigin anyq aıtty. Jáne elimizdiń kóptegen zıaly qaýym ókilderi, bul jaǵdaıdy qatty synǵa alǵan alǵan bolatyn. Artynsha bul oqıǵaǵa Sırıadaǵy bir belsendi adamnyń úndeýi arqyly jasalǵany aıtylǵan. Múmkin, Marat Maýlenov sıaqtylardyń aralasýynan bolar?.. Tynysh jatqan elimizdegi dinı arazdyqty qozdyryp, halyqty memleket adamdaryna qarsy qoıatyn, negizsiz jıhadqa shaqyratyn úndeýler taratqanydyǵy aıǵaq bolsa kerek. Keıbir jastarymyz olardy qoldap, tipti «unatý» belgisin basqandaryn jasyrmaǵanymyz durys-aý!? Sebebi, olardyń úndeýi óte sheber jazylǵan. Orys tili jáne qazaq tilindegi úneýlerin de árbir sózderine mán beredi. Bul jazbalardy ózi jazsa kerek. Bizge óziniń aıtýy boıynsha. Jáne de sýretterindegi dáýletti úıi, qymbat kóligi, balalarymen dámdi taǵamdardy daıyndap jatqan sýretterin de kóremiz. Endi osyǵan keıbir jastarymyz senip, taıaý shyǵys elderin arman etýi de múmkin ǵoı!? Alaıda, Marat Maýlenov turyp jatqan úıdi satyp alǵan joq. Ol óz kúshimen soǵyp, qabyrǵasyn da turǵyzbady. Ony bar joǵy jergilikti halyqtan tartyp alǵan. «DAISH» uıymy kúshpen basyp kirýi kezinde, mıllıondaǵan bosqynǵa aınalǵan Sırıa elindegi azamattarynyń baıyrǵy úıleri bolatyn. Mine, negizsiz aldaý men arbaýǵa túspeýimiz úshin ǵalamtor jelilerinde abaı bolǵanymyz jón. Mundaı saıası soǵys pen din atyn jamylǵan uıymdardan saqtanǵanymyz abzal. BUU uıymy men UQK «DAISH» ekstremıstik jáne lańkestik uıymyn óz aýmaqtarynda tıym salǵandyǵyn bilemiz. Beıbit kúnde ómir keship jatqan Irak pen Sırıa memleketterin basyp alǵan sodyrlardan ne kútpekpiz? Olardyń da neni ańsaıtyny belgili. Táýelsiz qazaq dalasyndaǵy tatý kúnniń zamanyn kóre almaıtyn uıymdardyń maqsaty osy. Mundaı jalǵan jıhad úndeýlerine senbeýge, jastarymyzdy ermeýge shaqyramyz. Búgingi jetistikterimizden ózimizdiń aıyrylyp qalmaýǵa jol bermeıik?.. Táýelsiz elimizdiń tiregi, jastarymyzǵa, aıtarymyz osy?!
Qadiráli Sarypbek
