Bıyl jyl basynda qazaqtyń daryndy perezenti Bekbolat Tileýhan Altaı qalasyna at basyn burǵan edi. Sol kezde oǵan hat jazyp, ony demalys úıine bir jigitten berip jiberdim. Al, hatymnyń ol kisige jetken-jetpegenin bilmeımin. Degenmen, búgin sol hattyń mátinin jarıalaýdyń reti týyp tur. Bekbolat Tilaýhanǵa únimiz jetpese de, qalyń qazaqqa jeter degen nıet bar...
Assalaýmaǵaleıkým, asa qurmetti Bekbolat aǵa! Siz keledi dep qýandyq. Aldymen Altaı degen mekenge kelgenińizge rahmet! Alla saparlaryńyzdy oń etsin! Sizge hat jazýǵa bekindim. Munym qolyńyzǵa tıe me, tımeı me bilmeımin. Áıteýir bir armannyń jetegimen, álde bir maqsatpen jazǵanym shyǵar. Biz Sizdi kórip erjettik. 90-jyldardyń sońyndaǵy bizde de taratylǵan konsertińizden bastap tanydyq. Sosyn erjete kele, jahandaný jolynyń paıdasynyń esebinde, ǵalamtor deıtin tolqyndy dúnıeniń ishinen izdep kóretin boldyq, qyzyqtyq, oılandyq. Biz Qazaqıanyń ár qadamyn birge baqylap otyryp erjettik. Syrtta júrgen ár Qazaqtyń zor úmiti, rýhanı uly tiregi - tek qana Qazaqstan ekenin bireý biler, bireý sezine almas. Qansha týǵan jerimiz Altaı dep, osy jerdi Otanymyz desek te, júregimizdiń túkpirinde Qazaqstan turady. Biraq munda da júregińdi mujyp jatatyn jaıttar óte kóp. Kún saıyn, qadam saıyn bilinbeı kele jatqan qaterlerdi baıqaǵanda janyń túrshigedi. Abylaı handy, Qabanbaıdyń erligin, Abaıdy estimegen qazaq balalary, eki balanyń ózara qytaısha áńgimeleskenin kórgende, baıqamaı ózimniń qazaq qyzmettesterimmen qytaısha sóılesip turǵanymdy sezgende jylaǵym keledi. Nege? Bir sebepen bul jerdi tastap kete almaı júrgen ózim sıaqty azamattarǵa ne derińdi bilmeısiń, aǵa! Sebep kóp. Qaısybirin aıtyp taýysyń. Ata-qonysyn tastap ketý degeniń ońaı dúnıe emes. Bul ákeńniń basy jatqan, týǵan-týysqanyń bar, kindik kesip, ósken jer. Kóship kelýge kóbiniń jaǵdaıy jete bermeıdi. Qazaqstanda jaqta kele ǵoı deıtin de pende joq. Eki eldiń saıasatynyń ózgergen tustary da kóp kedergi bolyp otyr. Sosyn omalyp otyrmyz. Qazaqstanǵa barý bizge barǵan saıyn qıyndap bara jatqany jáne bar. Onyń ústine, elge barǵan jurt bir-birine qara tartyp, kóbisi maqsatsyz baryp jatyr. Sosyn qınalsa qaıtyp ketip, mundaǵylarǵa Qazaqstandy jamandaıdy. Onysy mundaǵy qaıterin bilmeı otyrǵan halyqqa sebep bolady. Mine, bizdiń jaǵdaı.
Aıtaıyn degenim, qazaqtyń myqty uldarynyń birisiz, bılik basynda jaqyn júresiz, bedelińiz bar. Syrttaǵy Qazaqtyń jaıyn aıtatyn aǵalarymyz joq emes, biraq tek bos sóz kúıinde. Sondyqtan naqty sharalar jasalýyna sep bolsańyz...
Birinshiden, Siz sıaqty myqty azamattarymyz birigip, bıliktiń qulaǵyna syrttaǵy qazaqtyń kúıi týraly aıtýdan jalyqpasa (árıne, aıtyp jatqany shyn). Olardyń kelýiniń Qazaqstanǵa paıdasyn ártúrli joldarmen jetkize berse. Bul árıne ár kim ár qalaı aıtqannan jaqsy.
Ekinshiden, Qazaqstandaǵy halyqqa syrttaǵy qazaq týraly málimetterdi jarıalap tursa. Mysaly, bedelsiz bir jýrnalısiń jazǵanynan sizdiń jazǵanyńyz álde qaıda basym bolar edi. Ár memlekette ómir súrgennen keıin Qazaqstandaǵy jaǵdaıdy túsine bermeımiz. Jasaǵan ortamyz, alǵan bilim, ustanǵan saıasat osyǵan keltirip otyr ǵoı .
Úshinshiden, biz de qazirge deıin kóshi-qon jumysymen aınalysatyn kompanıa (ıakı qor, qoǵam) joq. Eger osyndaı elaralyq kelisimshartpen jumys jasaıtyn kompanıa bolsa tyndyrymdy sharýalar atqarýǵa bolar edi. Sol arqyly Atajurtyna oralǵan qazaqqa ne úshin keletini, ne isteıtini jóninde keńes berilip, mamandyǵyna qaraı qyzmetter usynylsa. Árıne, buǵan qarjy men qoldaý qajet. Qazaqstanda er minezdi, ultyn súıer kásipkerler az emes. Eger olar túsinse, sosyn olarǵa jetkize alatyn adam bolsa, bul aqsha da tabatyn, halyqqa da paıdaly jumys bolar edi. Bizge ol jaqtaǵy adamdardyń satatyn úıi men jeri týraly, Qazaq memleketiniń zańdary týraly aqparattyq kómekter qajet. Sonyń arqasynda el de, elge oralǵan qazaq ta bir-birine paıda ákeler edi.
Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini, siz osy sharalardy uıymdastyrsa eken degen tilek bizdiki. El bolyp qalý úshin, ártúrli áreketke barý qajet. Endi on-jıyrma jylda ne bolamyz?! Sheteldegi neshe mıllıon qazaq joǵalýdyń aldynda tur. Kómekterińiz kerek!
Saý bolyńyz!
Qurmetpen, Altaı qazaǵy
