Reseıdiń Samara qalasynda júrgen Aıbol Islamǵalıevpen shaǵyn suhbat jasadyq. Ol Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti. Búgingi Reseı men onda turyp jatqan qandastarymyz týraly Aıboldyń suhbatyn oqyńyz. -
Arma, Aıbol!- Armyz! -
Búginde Reseı jerinde, Samara qalasynda jazǵy demalysyńdy ótkizip jatyr ekensiń. Jalpy, demalys qalaı ótýde?- Negizinde bul elge demalý maqsatynda emes, saparlaı ári jumys babymen kelgen edim. «Qulaqpen estigen ótirik, kózben kórgen shyn» ǵoı dep, Reseıdegi qazaqtar jaıynda da bilip qaıtqym kelip edi. -
Sonymen, qandastarymyzdyń búgingi hal-jaǵdaıy qalaı eken? Samara qalasynda qazaqtardyń úlesi bar ma?- Árıne, munda Orynbordan keıingi qazaqtar kóp shoǵyrlanǵan jer. Mundaǵy halyqtyń jaǵdaıy óte jaqsy. Qandastarymyz da osy halyqpen etene aralasyp, qoıan qoltyq bolyp ketken. Ári jaǵdaılary da jaman emes. Jeke bastyń qamyn kúıittep, turmystyq jaǵdaılaryn jasap alǵan soń elge oralýdyń máni joq dep júrgen syńaıly. Bir jaǵy sińisip, etteri úırenip ketken. Qazaqy dástúrdiń qaımaǵyn buzbaǵany kóńilimdi ornyqtyrdy. Tól merekelerimizdi bir adamdaı bolyp toılaıdy. Bir ókinishtisi sol, qazaq bola júrip qazaqsha oılaı almaıdy. -
Shetkeri júrse de qazaqtyń qany boıynda aǵyp turǵan qandastarymyz ǵoı. Ózderiniń Otany jaıyndaǵy kózqarastary qandaı?- Bir saǵynysh bar... Ózge elde júrip, óz Otany jaıynda jamandyq aıtýdan aýlaq. Qaıta, jamanyn jasyryp, jaqsylyǵyn arttyryp otyrady. Ásirese, elbasymyz N.Nazarbevty aýyzdarynan tastamaıdy. Ony, shynymen, laıyqty ult kóshbasyshysy dep esepteıdi. Eldiń júgin kóterip, 20 jyl ishinde álemge qazaq atyn áıgilegen elbasymyz dep maqtanyp otyrady. Búgingi Qazaqstan durys damý baǵytyn ustanǵan el dep oılaıdy. Jergilikti halyq bizdiń eldi baı ári saıasaty tyń memleket dep qaraıdy. -
Búgingi tańda Ýkraınamen bolyp jatqan jaǵdaı álem nazarynda. Biraq, sol elde júrgennen keıin, ózińniń qulaǵyńmen estigen, kózińmen kórgen shynaıy dúnıelerdi baıandap berseń- Bara salǵanymda, orysqa keler kelbetim joq, birden Ýkraın dep bas salar ma eken dep seskendim. Degenmen, ala kózben qarap, qysym jasaǵandar asa kóp bolǵan joq.. Birdi-ekilisiniń "vot,chýrka"("chýrka" dep olar azıattardy aıtady, ásirese ózbekter men qyrǵyzdardy,sosyn daǵystandyqtardy, bizshe aıtqanda "mambet"degenderi ǵoı) degendeı alaryp qaraǵandar bolmasa tek.. saıası da, ultyma baılanysty da ondaı qysym kórmedim aıtarlyqtaı. Ýkraınaǵa qatysty nársege keler bolsaq, ózderin "sýdan-taza,sútten-aq" esepteıdi. Munda AQSH pen Batys elderine degen «ókpe» qara qazandaı. Ýkraınadan kelgen "qashqyndarǵa" barynsha kómektesip júrgenderi,ras! Olardyń endigi sany 500 myńǵa jýyqtalyp qalypty. -
Osy bosqyndar jaıynda aqparat kózderiniń deregine súıensek, qazaq jerine de kelip qonystanýy múmkin deıdi. Osy aqparat jaıynda bilgenińiz bar ma?- Estýim bar. Bosqyndardyń jer aýysyp kelý máselesi saıası kózqarastyń aınalasyndaǵy dúmpý bolǵannan keıin be aýyz ashyp, tis jaryp jatqandary baıqalmaıdy. Ázirge talqyda jatqan dúnıe bolǵan soń, bir jaǵyna shyǵyp aıtý qıyn. -
Reseı halqynyń Pýtınge degen kózqarastary qandaı?- Reseıde Pýtınshilder jaǵy Pýtınniń sózin aq kórse, qarabaıyr halyq qara kóredi. Slavándyq kórshilerine jasap otyrǵan áreketin quptamaıdy. Quptamaıtyn sebeptiń aldy – soǵys. Soǵystyń bolǵanyn kim qalasyn. Qara halyq ol jaǵynda emes. Keshegi Sovet Odaǵyn qaıta qurýǵa baǵyttalǵan qadam, keshegi kún qylań berip, kórinip kele jatyr dep esepteıdi. Ózge eldi júrip uıatty boldyq, «oryspyz» dep aıtýǵa arlanamyz dep jaǵa tistep otyr. Bul máseleniń bárin halyq bolyp ta, baspasóz betteri de jarysa jazyp, narazylyqtaryn bildirýde. Jalpy halyq bir júıeden sharshaǵany kórinip tur. -
Suhbatyńyzǵa rahmet!- Sizderge de rahmet!
