Qazaqstandaǵy QHR elshisi Chjan Hanhýeı elimizden qalyńdyq izdep Beıjińnen keletin kúıeý jigitter týraly shyqqan jarnamaǵa baılanysty pikir bildirdi dep habarlaıdy tengrinews.kz.
"Mundaı uıymnyń bar-joǵyn ázirshe bilmeımin. Biraq bir bilerim, burynnan eki el arasynda osyndaı jaǵdaılardyń bolǵanyna kýámin. Kóp azamattar kásibi boıynsha bilim alýǵa baryp (Qytaıǵa - avt.), sonda qalyp qoıyp jatady. Olar sonda ómir súrip, óz salt-dástúrin ustanady. Jergilikti turǵyndar solar arqyly qazirgi zamanaýı Qazaqstan týraly, salt-dástúrimen, ómir súrý saltymen tanysyp, estip-bilip júr. Bul óte paıdaly is. Biz mundaıǵa eshqashan toqtaý qoıǵan emespiz, bul ózdiginen bolatyn qubylys. Meniń oıymsha, bul óte jaqsy is. Bul degenimiz eki eldiń arasynda dástúrler dostyǵy bar degen sóz jáne bul óz jemisin berip te jatyr. Meniń biletinim, Qytaıdan qazaqtar osynda kelip jatyr. Olardyń arasynda da jergilikti turǵyndarǵa úılengenderi bar. Mundaı jaǵdaılar jıi kezdesedi", - deıdi elshi.
Qytaılyqtar úshin ózge eldiń qyzdarymen tanysý qalypty jaǵdaı ma degen suraqqa, ol bylaı dep jaýap berdi: Bul durys tájirıbe (aralas neke - avt.) biraq bul adamnyń jeke sharýasy. Qytaı jaqtan mundaı qadamǵa barýǵa eshkim tosqaýyl bolmaıdy, barlyǵy tek alǵa deıdi. Eger bul ekijaqty is bolsa, onda bul tym jaqsy bolar edi", - dedi Chjan Hanhýeı.
"Qazaqstannyń qyzdary óte ádemi, názik. Olardyń bilimi joǵary, shyǵys mentalıteti bar. Olar otbasyn jaqsy kóredi, ata-anasyn qurmetteıdi, úlkenderdi syılaı biledi. Dástúr boıynsha eki el arasynda uqsastyqtar óte kóp", - dep qorytyndylady ol sózin.
Naǵyz dabyldy biraz ýaqyt buryn Aqtóbe turǵyny Aıbaný Kúntýarova bylaısha qaǵyp edi: - ...Bir kezderi kúlli Eýropanyń aldy bolǵan fransýz ultyn joıyp, ekonomıkasyn quldyratý úshin dushpandary san myńdaǵan quıtyrqy áreketterge kiristi. Olar «Álemdegi eń sulý, ári aqyldy, kórkem jandar – fransýz qyzdary» degen ańyz shyǵardy. Sodan álemniń barlyq alaıaq erkekteri, aqshasy barlary, kórkine sengeni, ury-qary, zalym, surqıalary aǵylyp kelip fransýz qyzdaryn qatyn qyldy. Fransýz basshylaryn ótirik maqtady. Máz bolǵan basshylar: «Biz álemdegi eń tolerantty, tynysh, yntymaǵy jarasqan, qarqyndap damyǵan elmiz» dep kelimsekterge baspana, jumys berdi. Kelimsekter fransýz qyzdarynyń birin alyp, birin salyp, anada bir bala, mynada eki bala qalyp jatty. Áıgili Fransıa aqyrynda ajyrasqan qatyndar men shata, metıs, dúbárabalalardyń eline aınalyp shyǵa keldi. Bir ǵasyrǵa jetpeı urpaq azdy, ulttyq qundylyq kústanalanyp, fransýzdar baıaǵy ataq-abyroıdan jurdaı boldy. Áıel azǵan soń, el tozady. Qazir Fransıadan salt-dástúrin, ulttyq qadir-qasıetin saqtaǵan taza fransýz ultyn tappaısyz. Túgelge derlik aralas nekeden týǵan, ajyrasqan, baısyz bala tapqan, lesbıanka, gomık, kári qyzdar, qoıyrtpaq, atala, alashubar otbasylar. Tobyrlardan týǵan urpaqtar eshqashan ózderi turyp jatqan memleketke, onyń ıesi bolyp otyrǵan ultqa jany ashymaıdy...
Al, japondar aqymaq maqtaýǵa aldanbady. Salt-dástúrin saqtap, qan tazalyǵy men ulttyq genin qorǵap qaldy. Ulttyq genin saqtap, «jabyq esik» saıasatyn ustandy. Elge eshkimdi, eshqandaı erkekti kirgizbedi. Týrıs bolyp kelgen sheteldikterdi baqylap otyryp, ýaqytynda elden shyǵaryp jiberip otyrdy. Japonıa bilim, ǵylym, mádenıet salasynda álemde ozyq elge aınalyp, búgingi japon ǵajaıyptaryna jetip otyr...