Ómir joly birtegis bolmaıtyny adamzatqa málim. Qýanyshy pen qaıǵysy qashan da qatar júredi. Esh alańsyz baqytty ǵumyr keship júrgende, bir buryshtan syǵalap daýyl turady. Qashan soǵatyny da belgisiz, áıteýir biz kútpegen bir kúni qoparyp ótedi. Sondaı daýyl jýrnalıs Qajymuqan Ǵabdollanyń otbasyna tóndi. Múgedek balalaryn emdetip júrgende, qabyrǵasy qaıysty, tiregi, aqylshysy bolǵan jan jary ómirden ozdy. Taǵdyr tálkegine moıynusynýdan basqa shara qalmas, keler kúni ne bolary belgisiz. Ómir joly shyrǵalań degen osy shyǵar, sirá. Ómirden ótken áıelin oılap qaıǵyra ma, emdi qajet etetin múgedek balalaryn oılap qaıǵyra ma, ákeniń moınyna aýyr júk tústi. Ne de bolsa, ol – áke. Ol – balalary úshin asqar taý. Saǵy synbaýy kerek, ómirden kúder úzbeýi kerek, tirshiligin ári qaraı qamdaý kerek. Al balalarynyń densaýlyǵy kez-kelgen ata-ana úshin eń birinshi orynda. Alaıda, bul joly jýrnalıs balalarynyń basyndaǵy aýyr hálmen jalǵyz kúrespek.
Qazaq baýyryn qıyndyqta qaldyrmaǵan, al ár qazaq birine-biri baýyr. Qajymuqan Ǵabdolla óz baýyrlarynan kómek suraıdy. El azamatynyń jaǵdaıyna baýyrlary beıjaı qaramas degen úmittemiz. Kómektesip, qol ushyn sozaıyq, aǵaıyn!
Jýrnalısiń jeke parqashasyndaǵy jazbasy tómendegideı:
«Adamnyń basy – Allanyń doby» deıtin burynǵylar. Bul sózdiń tereńine úńilip, maǵynasyn túsinip kórmeppin...
Tipti, bir ul, bir qyzym aýyr syrqatqa shaldyǵyp, marqum áıelim ekeýmiz balapandarymyzdyń shıpasy úshin kúlli Qazaqstandy sharshamaı-shaldyqpaı aralap, Reseı men Qytaıdy sharlaǵanda da, «Adamnyń basy – Allanyń doby» degendi esime almappyn...
Bar arman-múddemiz – perzentterimizdi tezdetip emdetip, óz qurbylarynan kem qylmaı, «ýaqtyly tili shyǵyp, anyq sóılep, ashylyp kúlsin, jarqyrap júrsin» degen duǵa-tilektiń ústinde boldy...
«Bala – baýyr etimiz», ózimiz ashyqsaq ta, shóldesek te, sharshasaq ta, jaýrasaq ta – shydap baqtyq, tózip-táýbe qyldyq...
...Kenet, «Adamnyń basy – Allanyń doby» ekendigi byltyrǵy jyldyń jazynda túısigime jetip, júregime sińdi: lezde, áp sátte, oılamaǵan jerden ómirlik serigim Qymbattan aıyrylyp qaldym...
Sodan keıingi ómirim (eger ony «tolyqqandy ómir» dep ataýǵa bolsa...) – tepken doptaı, ketken doptaı; qashqan doptaı, sasqan doptaı; tesken doptaı, óshken doptaı boldy-aý, sirá...
Tań atyp, kún batty; as pisip, aıaq bosady; kórpe jabylyp, kóz jumyldy...
Bári baıansyz birdeńe...
Kózdi ashyp-jumǵansha, Qymbatsyz bir jyl ótipti...
Sumdyq-aı! Sum jalǵan-aı! Saıtan-nápsi, naısap-aı!..
Qos jetimegimdi – ulym Muhtar men qyzym İnjýdi – anasyz ósip jatqan qos muńlyǵymdy kezekti em-domyn jasaýǵa Qytaıǵa («Kúnjýıan» aýrýxanasy) alyp barýym kerek eken...
Sonda az-maz es jıǵandaı boldym...
Rasynda, meni kóp adamdar «berekeli turady» dep oılaıdy. Jeke jer úıim men osydan jeti jyl buryn bir laýazymdy aǵamyz syılaǵan sheteldik kóligimdi kórgende, basqasha oılaý da qıyn...
Al, shyndyǵyna kelsek, men óz aqshasy ózine aptadan-aptaǵa ázer jetetin, qazaqtyń maqsat-muńyn ashyq aıtyp, arman-múddesin qyzǵyshtaı qorǵaıtyn qazaq tilinde aptalyq gazet shyǵarǵan namysshyl qazaq qana emes; eki múgedek balamnyń járdemaqysy men anamnyń zeınetaqysyn barlyq sharýaǵa tıyndap jetkizip, tamshylap quraǵan qazaqpyn!
Búgingideı adamzattyń boıynda meıirim men qaıyrym múldem azaıyp ketken qıyn-qystaý zamanda «Bóri aryǵyn bildirmes, syrtqy júnin qampaıtar» dep, barynsha namysqa tyrysyp, kúıli adamnyń keıpin uqsatqan qazaqpyn...
Jan jarym, senimdi serigim Qymbat máńgige «ketip», japadan jalǵyz qalǵaly bar aýyrtpalyq bir ózime túskendikten be, tezirek qımyldyp, shalymdyq jasaı almaǵan sekildimin...
Dáp búgin men eki balamdy Qytaıdaǵy kezekti em-domyna aparýǵa qarjy-qarajatym jetpegendikten (emdeý ýaqyty men merzimi qalmaı, qysyp barady), qazaqtyń qaltaly azamattarynan, baqýatty baýyrlarymnan járdem suraǵaly otyrmyn. Qara nan men qara sháıdi ǵana qaǵajý qylǵan aqpeıil, darqan kóńil qazaqtaryma salmaq salǵym kelmeıdi, aldyn-ala razylyǵymdy aıtamyn...
Árıne, em-domdy kelesi jylǵa da qaldyrýǵa bolar edi, biraq, qytaılyq dárigerler «arasy úzilgen jaǵdaıda ózimizden jaýapkershilikti alyp tastaımyz» dep otyr. Eń qıyny, birneshe jyl jalǵasyp kele jatqan emdeý úrdisiniń arasyn úzse, sońǵy nátıjesi bolmaıdy eken...
Men ýaqyttyń tyǵyzdyǵyna qınalǵandyqtan, osy qadamǵa bardym. Balalarymnyń bolashaǵy úshin bárine de ázirmin: dúnıe-múlkimnen tez arada satyp alýshylar bolsa, buǵan da daıynmyn!
Atamyz qazaq: «Er jigittiń moınynda qyl arqan shirimes» deıdi, kim biledi, kezegi kelgende, men de Sizderge qol ushymdy berermin...
Jomartty – joqtyq jazǵyrar...
Dúnıelik turǵydan qarasaq, bul qadamǵa da esh renjip-ókpeleýge bolmaıdy. Al, musylmanshylyq joly – tym alys ári aýyr. Tym alys ári aýyr bolsa da, kúnádan tazaryp, Jaratýshynyń keshirimine laıyq bolýǵa jaqyndatatyn, Rabbymyzdnyń aldynda dárejeniń kóterilip, aqyrette Jánnatqa úmitti arttyratyn týra da taza jol.
Sondyqtan, musylman balasy bolǵandyqtan, óz tarapymnan men de quny mıllıondarǵa tatyrlyq baǵaly hadıs týraly bir aýyz sóz aıtpaqpyn. Bizdiń súıikti Paıǵambarymyz Muhammed Mustafa aıtady: «Eger senderdiń biriń bazarǵa kirgennen keıin myna duǵany aıtsa, oǵan mıllıon jaqsylyq jazylady, ári mıllıon kúnási keshirilip, dárejesi mıllıon ese kóteriledi jáne (keıbir rıýaıattarda) Jánnattan bir saraı ıelenedi»
«Láá ılááhá ıllallahý ýáhdáhý láá shárııkáláh, láhýl-mýlký ýá láhýl-hámdý ıýhıı ýá ıýmııtý ýá hýá háııýn láá ıámýýtý bıádıhıl-haır ýá hýá ǵáláá kýllı sháı ın qadıır.»
«Alladan basqa Táńir joq, Onyń serigi de joq. Barlyq bılik Onyń qolynda, barlyq maqtaý Oǵan tán. Ol tiriltedi jáne óltiredi. Onyń barlyq nársege qudireti jetedi.»
...Osynshama orasan da baǵaly saýap árbirimizge hám bárimizge násip bolǵaı! Burynǵylar «Jomarttyń qolyn – joqtyq baılaıdy» degen eken, jazyq jerde jazǵyrylǵan japsar-jaǵdaıymyzǵa adamı túsinistikpen qarap, sóge-ókpelemessizder dep senemin!» dep aıaqtady jazbasyn Qajymuqan Ǵabdolla.
Qamshyger: Gúlim Jaqan
