Ózderi basqaratyn saladaǵy ózekti, kókeıkesti suraqtarǵa jaýap berýden jaltaratyn sheneýnikter kimder? Olar jýrnalıserdiń san saýaldaryna jaýap berýden qashqanda, aldaryna jan salmaıdy! Endeshe Eýrazıa birinshi arnasynyń «Basty jańalyqtarynda» toptastyrylǵan bestikpen tanysa otyryńyzdar.
Besinshi orynda – «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorynyń basqarma tóraǵasy Ómirzaq Shúkeev. Ótken jyly ulttyq qordaǵy dırektorlar keńesiniń músheleri 90 mln. tg bonýs alypty degen aqparatqa qatysty qarsha boraǵan suraq oǵan unamady.
Tórtinshi oryn – qarjy mınıstri Baqyt Sultanovqa tıesili. Byltyr mamyr aıynda Panamada jarıa bolǵan ofshor tiziminde qazaqstandyqtardyń da esepshoty bar degen aqparat dúńk ete qaldy. Kimder olar dep qarjy mınıstrine bardyq. Eldiń bas qarjygeri qıyn suraqtyń ońaı jaýabyn tapty.
Úshinshi oryn – Erlan Saǵadıev. Bilim mınıstri osy laýazymǵa kelgeli buqaranyń synyna ushyraýmen keledi. Oqýlyqtar sapasy men tapshylyǵy, test suraqtary, qyl aıaǵy oqýshylardyń ýlanyp qalý faktileri sıaqty san suraqqa bir jaýap. Qashyp qutylý.
Ekinshi orynda mádenıet salasynyń tizgin ustary – Arystanbek Muhamedıuly. Jaýaptan jaltarýdyń qanshalyqty mádenıetke qaıshy ekenin mınıstr myrza bile me, bilmeı me ol ózine aıan. Byltyr onyń basy biraz daýǵa qaldy. Biraq mınıstr moıymaq emes.
Birinshi oryn. Qalmuhambet Qasymov
Eldiń bas polıseıi qylmyskerlerdi qýyp qolǵa túsirýden bálkim óz isiniń sheberi de shyǵar. Biraq jýrnalıserden qashýǵa kelgende, generalǵa teń keler eshkim joq.
Aq jaǵalylardyń aqparat quraldary ókilderine alabóten qaraýlaryna ne sebep? Medıa salany zerdelep otyratyn mamandardy sózge tarttyq.
Ǵalıa Ájenova, «Ádil sóz» halyqaralyq qorynyń tóraıymy:
«Saýatsyzdyq. Ózderiniń jasap júrgen jumystaryn bilmeı júrgendikten, suraq qoısa jaýap bere almaı qalamyn dep ıá. Ekinshi sebebi olardyń bastyǵy óziniń ornynan aırylyp qalamyn dep, jaýap bermeńder, jýrnalıserden qashyńdar nemese mensiz jaýap bermeńder degen sıaqty buıryq beredi».
Taǵy bir sebep, jýrnalıserdiń ózderi. Olardyń kásibı biliktiligi.
Ǵalıa Ájenova, «Ádil sóz» halyqaralyq qorynyń tóraıymy:
Keıde búkil mán mátininen úzip alyp, bir jaǵyn ǵana kórsetetin jaǵdaılar bolady. Biraq endi ol da barlyq jýrnalıserdiń tarapynan emes qoı. Keıbir osyndaı kemshilikteri bar jýrnalıser bolady. Solardyń kesirinen búkil jýrnalıserdiń bári sondaı dep oılaý degen durys emes dep oılaımyn.
18 jyldan artyq Úkimet pen Parlament qabyrǵalarynan aqparat taratyp kele jatqan saqa tilshi Áselim Ábeldınovany sózge tarttyq. Aıtýynsha qashý úrdiske, tipti dástúrge aınalǵan. Jýrnalısen úzdik úshtik.
Áselim Ábeldınova, jýrnalıs:
«İshki ister mınıstri Qalmuhanbet Qasymov. Qashatyn mınıstrlerdiń ishinde eń birinshi oryn alady ol kisi. Odan keıin keıingi kezde ulttyq bank tóraǵasy Danıar Aqyshev qosyldy onyń qataryna. Danıar Aqyshevtiń sońǵy kezde qashqysh bolyp júrgeni BJZQ problemalar týyndaǵaly ol kisini ustaý qıyn qazir. Odan keıin bilim jáne ǵylym mınıstri Erlan Saǵadıev. Ol kisi de qashatyn mınıstrlerdiń biri. Sebebi óziń bilesiń, bilim salasynda problema shash etekten».
Sheneýnikterdiń jýrnalıserden jıi qashýy tipti Elbasynyń da synyna arqaý boldy byltyr. Qalyptasqan qashý úrdisine beı-jaı qaraı almaǵan astanalyq blogerler shashasyna shań jýytpaıtyn sheneýnikter jaıly rolık te túsirdi.
Derekkóz: Eýrazıa arnasy
