Mahabbat degen uly sezim qaı zamanda bolsyn jyr qylyp aıtylyp ta, hıkaıa bolyp jazylyp ta keledi. Sezimniń sergeldeńi men shynaıylyǵy qatar baıandalǵan mahabbat hıkaıalarynda eki ǵashyqtyń áreketi de túrlishe órbip, uqsas jaǵdaıda aıaqtalǵan. Alaıda biz estigen mahabbat dastandaryndaǵy oqıǵa men kúndelikti kórip júrgen sezim men romantıkaǵa toly fılmder jaı ǵana mahabbattan joly bolmaǵan nemese shynaıy sezimdi sezingisi kelip júrgen adamnyń qıaly ǵana. Ómirde bári basqasha... Qazirgi kezdegi jastardyń mahabbatyn ekige bólip qarastyrsaq. Jo-joq. Siz oılaǵandaı aqsha men adaldyqqa qatysty emes. Ol jaǵyn da ashyp aıyp, kósilip sóılep, qalamnyń sıasyn taýysyp jazýǵa da bolady. Alaıda men qazir múldem bólek dúnıeni aıtqaly otyrmyn. Alǵashqy mahabbat nápsiniń etegin ustap, din men dilge qarama-qarsy bolǵan sezim.
Bul sezim kúndelikti ómirde kóbinese bylaı bastalady. Jigit pen qyz klýbta nemese belgili bir keshte tanysady, uıaly telefon nómirimen almasady. Jigittiń «kúıdim, súıdim» degenine qyz senip, kelisim beredi. Al endi qol ustasqan, qushaqtasqan kúnder bastaldy. Qos ǵashyqtyń kóshede júrgendegi basqa tirlikterin aıtpaı-aq qoıaıyn. Túsinbeı jatsańyz kóshege shyǵyp, óz kózińizben kórýińizge bolady. Jigittiń qyzǵa bergen keremet syılyqtary, anda-sanda birneshe saǵattyq ótirik qyzǵanysh sezimi, urys-keris te oryn alady. Alaıda ol birneshe saǵatqa ǵana sozylýy múmkin. Birneshe aı qyzdyń qolynan ustap júrgen jigit onyń ettegin ashyp, keregin alady. Sonymen jigit qyzdy tastap ketip, romantıkaǵa toly mahabbat hıkaıasy aıaqtalady. Ary qaraı ne bolatyny beseneden belgili. Ájethanaǵa nemese qoqysqa tastalǵan sábı men bolashaǵy bulyńǵyr áıel...
Qazirgi kezde 15 – 16 jastaǵy qyzdardyń ana atanǵanyn estisek tańqalmaıtyn boldyq. Ol bizdiń qoǵam úshin qalypty jaǵdaıǵa aınalyp barady. Onyń barlyǵy osy bir zamanaýı mahabbattyń «jemisi» men nátıjesi. Qyzǵa qyryq úıden tyıý jasaǵan qazaq halqynyń qyzdary osynshalyqty namyssyz, uıatsyz bolyp bara jatqan qoǵamda mahabbattyń qasıetinen góri qasireti jıi aıtylatyny sózsiz. Qazaq halqynda tipti ákesi qyzyn kóp qushaqtaı bermegen, súıispenshiligin mańdaıynan súıip qana bildirgen. Sebebi, qyzdyń qytyǵy ketip qalmasyn degeni. Al qazir ákesiniń qushaǵyna enbegen qyz ózge jigittiń qushaǵynda, anasyna aıtpaǵan keremetteı sezimin bóten er adamǵa bildirip júrgenin kúndelikti kóz kórip, qulaq estip júrgeni belgili. Eger qyzymyzǵa tyıym jasap, ulymyzǵa toqtaý salmasaq zamanaýı mahabbattyń kesapatyn áli tatarymyz anyq.
Kelesi nápsige qatal bolyp, ata dinimizge Islam qaǵıdalaryna saı shynaıy sezim. Jigit qyzdy klýbtan nemese kafeden taba qoımas. Sebebi jigit eshqashan túngi klýbta júretin qyzǵa úılenbeıdi. Armandaǵan sulýyn kósheden nemese dúkennen kezdestirýi múmkin. Jigit bolǵasyn birinshi sulýlyǵyna ǵashyq bolady. Keıin qyzdyń birneshe qarsylyǵynan keıin onymen sóılesý baqyty buıyryp, qylyǵy men tárbıeligine súısine qaraıdy. Shynaıy ǵashyq jigit onyń ákesiniń nemese aǵasynyń aldyna baryp, olardan ruqsat suraıtyny belgili. Ózge jigitter sekildi aǵasy men ákesinen qashqaqtap, qorqyp júrmeıdi. Biraz ýaqyttan keıin qyzben durystap tanysý maqsatynda kezdese bastaıdy. Qyz kezdesýge jalǵyz emes qurbysymen nemese jeńgesimen keledi. Sebebi eki jas ońasha kezdesetin bolsa, úshinshisi shaıtan bolady degen sóz bar. Olar ońasha kezdesse de artyq qadamǵa barmaý úshin kezdesý ýaqytyn kúndizgi merzimge belgileıdi. Qyzdy óziniń bolashaq jary retinde kóretin jigit ony túnde kezdesýge shaqyrmaýǵa tyrysady. Ǵashyqtar bir-birine jaqyndaý bylaı tursyn qoldarynan da ustamaı almaıdy. Sebebi dindegi qaǵıda osyndaı. Birneshe aıdan keıin olar nekesin qıyp, erli-zaıypty atanady. Eki ǵashyq úshin eń durys sheshim neke bolyp sanalatyny aıdan anyq dúnıe. Iá, jastar birneshe aı kezdesýde eshteńege úlgermeıtin shyǵar. Olar tipti urysyp ta úlgermeıdi. Neke qıǵannan keıin olar úshin urysý da bir erekshelik, ózgeshelik bolýy múmkin. Ary qaraı dindegi otbasyǵa arnalǵan qaǵıdaǵa saı ómir súredi.
Men ertegi aıtyp otyrǵan joqpyn. Sharıǵatqa saı sezimniń kóbisi osyndaı bolady. Ony biraz tanystan ta, dostan da estigenmin. Sharıǵattaǵy mahabbattyń negizi qaǵıdasy tezdetip neke qıý. Neke qıý arqyly jastar urpaq sanyn kóbeıtedi jáne de túrli azǵyrýlardan saqtanady. Nekeden keıin ǵana naǵyz, shynaıy mahabbat bastalady.
Aıtylǵan eki jaǵdaıdyń qaısysyn basyńyzdan keshirip júrsiz, qaısysyn tańdaısyz ózińiz sheshesiz. Alaıda dúnıege deni saý urpaq ákelip, baqytty otbasyn qurý sol sheshimińizge baılanysty. Sezimniń sergeldeńine túsip tastandy bala sanyn arttyrýdan góri tezirek neke qıyp salıqaly urpaq tárbıeleý artyǵyraq ekenin sizde ishteı biletin shyǵarsyz.
Avtory: Ásel Óteshova
