1751 jyly Nú-Iorkte aǵylshyn L. Hallemniń jetekshiligimen AQSH-taǵy alǵashqy professıonaldyq teatr trýppasy uıymdastyryldy. Amerıkandyqtardyń Anglıadan táýelsizdik alý úshin júrgizgen soǵysyna (1775-1783) deıin Soltústik Amerıkanyń teatr óneri aǵylshyndardyń yqpalynda boldy. 1785 jyly L. Hallemniń (kishisi) basshylyǵymen Nú-Iork qalasynda tuńǵysh professıonaldyq teatr ashyldy.
Amerıkanyń alǵashqy dramatýrgtary XVI I ǵasyrda Ý. Danlop, M.O. Ýorren, R. Taıler, R. Berd, D. Stoýn boldy. HİH ǵasyrdyń basynda AQSH-tyń kóptegen qalalarynda turaqty teatrlar uıymdastyryldy. HİH ǵasyrdaǵy iri akterleri: E. Forrest, A. Oldrıdj, Dj. Djefferson, E. Býts, 1896 jyly Nú-Iorkte «Teatr sındıkaty» uıymdasty. Bul Brodveı kóshesindegi komersıalyq teatrlar dep atalatyn teatrlardyń bastamasy boldy. Olardyń repertýary kóbinese mýzykalyq revú men sholýlardan turdy.
HH ǵasyrdyń basynda rejıser D. Belaskonyń bastaýymen týǵan teatr qozǵalysy Brodveı teatrlarynyń jaı ǵana kóńil kóterýge arnalǵan spektalderine qarsy shyqty. «Kishkene» nemese «repertýarlyq» teatrlar Belaskonyń ınısıatıvasyn ilgeri damytty. Olardyń ishinde «Gıld» teatry (1919 jyly qurylǵan), E. Le Galenn basqarǵan «Azamattyq repertýarly teatr» (1926-33), t.b. boldy. Moskva Kórkem teatrynyń 1923-24-jyldardaǵy gastroli akterlik ónerdegi realısik tendensıanyń qalyptasýyna, repertýarlaryna A.P. Chehov pesalarynyń enýine áser etti. Bul kezdiń iri akterleri Dj. Benamı, L. Hoýard, E. Le Galenn, Barrımor áýleti bolatyn. 30-jyldarda realısik tendensıa odan ári damı tústi. Stanıslavskıı júıesin qoldaǵan rejıser G. Klermen bastaǵan «Grýpp» teatrynyń (1931-40) úlken mańyzy boldy. Onyń repertýaryna K. Odets, E. Raıs, Dj. H. Loýson, t.b. pesalary kirdi. 1932 jyly «Iýnıon» teatry uıymdasyp, ozat dramatýrgıalyq shyǵarmalardy keń tarata bastady. 30-40-jyldardyń kórnekti akterleri K. Kornell, P. Mýnı, L. Adler, B. Meredıt edi. AQSH-ta negr teatrlary aıryqsha oryn alady. Olardyń ishinde «Lafaıett» jáne «Dostasýshylyq» teatrlary 20-30-jyldarda ataqqa ilikti.
1950 jyly «Iýnıtı» negr teatry uıymdastyryldy. Negrler turmysy jaıynda P. Pıters pen Dj. Sklár, Dj. Goý men A. D’Iýsso, G. Tenk pen Ý. Dúbýa birneshe pesa jazdy. 30-40-jyldarda Iý. O’Neıl, T. Ýıláms, M. Anderson, Ý. Saroıan, t.b. dramatýrgterdiń dańqy shyqty, biraq bulardyń tvorchestvosyna ıdeıalyq qaıshylyqtar men kúıreý, toryǵý tendensıasy tán bolatyn. L. Helmannyń býrjýazıalyq qoǵamdy synaý turǵysynan beınelegen shyǵarmalary osy kezeńde jazyldy. 40-jyldardyń aıaǵynda dramatrýg A. Mıller kózge tústi; ol óz pesalarynda gýmanızmdi, «kishkentaı» adamnyń pravosyn qorǵaý taqyrybyn kóterdi. 50-jyldarda Ý. Indjanyń psıhologıalyq dramalary shyqty. Amerıkanyń kórnekti rejıserleri E. Kazan, M. Ýebster, H. Klermen repertýarly teatrda jumys istedi. Amerıka teatr ómiriniń ortalyǵy – Nú-Iork; onda Brodveı komersıaly teatrlary men «kishi» teatrlardyń dástúrin saqtap kele jatqan «Of Broadwav» teatr toby jumys isteıdi. Munda Indja, Mıllerdiń pesalary, Batys Eýropa dramatrýgteriniń (B. Breht, t.b.) shyǵarmalary qoıylady. Bul teatrlardyń akterleri ishinde D. Roberts, R. Harrıs, D. Ýınard, R. Preston bar. Sońǵy kezderde «Brodveıden tysqarǵy» dep atalatyn teatrlardyń bedeli kúsheıdi. Bular AQSH-taǵy saıası jáne áleýmettik qubylys pen tártipke qyzý qarsylyq bildirýdiń ortalyǵyna aınaldy. Munda qoıylǵan «Makberd» pesasy (1967) qatty talas týǵyzdy. Pesa avtory «Jańa solshyldar» saıası aǵymyna jaqyn júretin 25 jasar qyz B. Garson «Makbetke» parodıa túrinde jazǵan osy týyn- dysynda Dj. Kennedıdiń ólimine baılanysty Djonsonnyń qylyqtaryn ájýalady. Brodveıden tysqary teatrdyń taǵy bir spektakli «Ýra, Amerıka» – mehanıkalanǵan amerıkan sıvılı- zasıasynyń qataldyǵyn synaıdy. M. Terıdiń «Vet Rok» pesasy Vetnam soǵysyna qarsy jazylǵan. AQSH-tyń barlyq teatrlary jekemenshikte. Repertýarly teatrlardyń birsypyrasy abonomenttik jarna qarjysyna sú- ıenip, ómir súredi. Keıbir teatrlar fınans jaǵynan tarshylyqqa ushyrasa, endi bireýleri jańadan ashylyp jatady. AQSH ýnıversıtetteriniń de teatrlary bar. Olar kóbinese klasıkalyq pesalardy qoıady.
