Qazaqstan Respýblıkasynda medısınalyq qyzmet kórsetý qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń buıryǵyna qol qoıylyp, zańdy kúshine endi, dep habarlaıdy Qamshy.kz aqparat agenttigi Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetine sidteme jasap.
Jedel medqyzmetter (budan ári - JMQ) týraly jańa medısınalyq buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń halqyna jedel jáne shuǵyl medısınalyq kómek kórsetýdiń saralanǵan tásilin usynady.
Jedel shaqyrtýlar sanattary boıynsha belgilerine (sındromdaryna) qaraı ońtaılandyrylǵan jáne toptastyrylǵan. Atap aıtqanda:
- 1-shi kategorıa: pasıenttiń ómirine tikeleı qaýip tóndiretin, shuǵyl medısınalyq kómek talap etiletin jaǵdaıda. Brıgadanyń keletin ýaqyty 10 mınýtqa deıin;
- 2-shi kategorıa: pasıenttiń ómirine yqtımal qater tóndiretin, medısınalyq kómeksiz jaǵdaı. Brıgadanyń keletin ýaqyty 15 mınýtqa deıin;
- 3-shi kategorıa: pasıenttiń densaýlyǵyna yqtımal qater tóndiretin, medısınalyq kómeksiz jaǵdaı. Brıgadanyń keletin ýaqyty 30 mınýtqa deıin;
- 4-shi kategorıa: pasıenttiń jaǵdaıy jiti aýrýlary nemese sozylmaly aýrýlardyń asqynýymen, kenetten jáne aıqyn kóringen aǵzalar men júıelerdiń buzylýymen kórinetin, naýqastyń densaýlyǵyna jáne ómirine tikeleı qaýip joq jaǵdaıda. Brıgadanyń keletin ýaqyty 60 mınýtqa deıin.
Mynany nazarǵa alý kerek, birinshi 3 kategorıa jedel medısınalyq kómek stansıasy deńgeıinde kórsetiletin bolady, al 4 kategorıa emhanalardaǵy jedel medısınalyq kómek bólimsheleri deńgeıinde kórsetiledi, ıaǵnı emhana deńgeıinde jedel medısınalyq kómek kórsetetin bólimsheler táýligine 24 saǵat boıy shaqyrtýlardy qabyldaıtyn bolady.
Bul jańashyldyq shuǵyl kómek kórsetýdiń 3 kezeńi arqyly gospıtálǵa deıingi ólim-jitimdi tómendetýge baǵyttalǵan:
- zardap shegýshige alǵashqy kómek kórsetý brıgadasynyń kelýine deıin, jedel medısınalyq kómek;
- jedel járdemdi feldsherlik/dárigerlik brıgadalarmen kórsetý,
- stasıonarlardyń aýrýlardy qabyldaý bólmesi deńgeıinde medısınalyq kómek kórsetý.
Jańa buıryqqa sáıkes, alǵashqy kómek brıgadasynyń kelýine deıin jedel medısınalyq kómek medısınalyq bilimi joq adamdarmen kórsetilýi múmkin: polısıa qyzmetkerleri, patrúldik qyzmet, bilim berý, kólik, ónerkásip kásiporyndarynyń, áleýmettik sala jáne t. b.
Sondaı aq, osy buıryqtyń jańa formatynda stasıonarlardyń aýrýlardy qabyldaý bóliminde pasıentterdiń trıaj-suryptaýyn kúsheıtý jáne olardy kez kelgen patologıamen qabyldaý usynylady.
Qabyldaý bólimi deńgeıinde ýaqtyly shuǵyl medısınalyq kómek kórsetý, qajet bolǵan jaǵdaıda, pasıentterdiń jaı-kúıin turaqtandyrýǵa deıin alǵashqy reanımasıalyq jáne ózge de is-sharalardy kórsetý úshin jańa dárigerlik mamandyq-qabyldaý bóliminiń dárigeri («emergency doctor») engizilgen.
Osylaısha, resýrstardy utymdy bólý esebinen jańa reformanyń nátıjesinde:
- pasıent ýaqtyly jáne sapaly medısınalyq kómek kórsetýdi;
- medısınalyq uıym - kadrlyq resýrstardy jáne emdeý-dıagnostıkalyq jabdyqtardyń neǵurlym tıimdi jáne utymdy paıdalanylýyn, sondaı-aq ýaqtyly jáne sapaly medısınalyq qyzmetterdi kórsetýge qanaǵattaný deńgeıin arttyrýdy;
- memleket - gospıtálǵa deıingi ólim-jitim deńgeıin tómendetýdi jáne kútiletin ómir súrý uzaqtyǵyn ulǵaıtýdy alady.
