Túrki jazbalary tarıhtan syr shertedi

/uploads/thumbnail/20171110122856840_small.jpg

Taraz qalasynda Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saıası jumys komıtetiniń uıymdastyrýymen Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyna arnalǵan «Túrki jazbalary men mádenıeti kúnderi» atap ótildi. Shara aıasynda Y.Dúkenuly atyndaǵy qalalyq mádenıet úıinde «Qazaq handyǵy men túrkilerdiń rýhanı mádenıeti: til jáne tarıh»  atty respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferensıa ótti.

Jıyndy Taraz ınovasıalyq-gý­ma­nı­tarlyq ýnıversıtetiniń rektory, fılologıa ǵylymynyń doktory, profesor Erbolat Saýryqov júrgizip otyrdy. Konferensıada Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen, Ázerbaıjan men Qyr­ǵyzstannan kelgen tanymal ǵalym­dar túrki jazbalarynyń tarıhyn zer­de­ledi, túrki jazbalaryna qatysty zert­teý nátıjelerin ortaǵa salyp, pikir almasty.
Konferensıa Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saıası jumys komıtetiniń Til saıasatyn taldaý jáne monıtorıń basqarmasynyń basshysy Tolqyn Isaqovanyń quttyqtaý sózimen ashyldy. Ol túrki jazbalary men mádenıeti kúnderiniń mán-mańyzyna toqtalyp, bul oraıda Tilderdi damytý jáne qoǵamdyq-saıası jumys komıteti tarapynan atqarylyp otyrǵan is-sharalar jaıynda aıtty.
Sharaǵa elimizdiń túrkitanýshy ǵalymdary Q.Ergóbek, R.Dosjan, N.Bazylhan, Q.Molǵajdarov jáne t.b. zertteýshilermen qatar Qyrǵyz­stan Respýblıkasy ulttyq ǵylym akade­mıa­synyń profesory I.Abdýva­lıev, Ázerbaıjan ulttyq ǵylym aka­demıa­synyń profesory T.Shahbazov, K.Qa­rasaev atyndaǵy Bishkek gýmanı­tarlyq ýnıversıtetiniń profesory T.Sadyqov, t.b. qatysyp baıandama jasady. Máselen, profesor T.Sadyqov «Túrkıadaǵy til saıasatynyń sabaqtary» atty baıandamasynda Túrkıa Respýblıkasyndaǵy latyn álipbıi reformasynyń nátı­jelerine toqtalsa, Ázerbaıjan ult­tyq ǵylym akademıasynyń profesory T.Shahbazov Ázerbaı­jan men Qazaqstannyń jalpy túrki má­denıe­tindegi sabaqtastyǵyn, tarıhy men qazirgi ýaqyttaǵy rólin salys­tyra otyryp, taldaý jasady. Ǵalym R.Qońyrbaeva «Kodeks kýmanıkýs» kóne túrki jazba eskertkishindegi sózderdiń gramatıkalyq ózgeshelikteri jóninde keleli áńgime qozǵady.
Tasqa qashalyp jazylǵan kóne túrki jazbalaryndaǵy sózderdiń keler urpaqqa berer úgit-nasıhaty mol ekeni sózsiz. Bul oraıda túrki jazý mádenıetin jas urpaqtyń sanasyna sińirip qana qoımaı, osy jazbalardyń mańyzdylyǵy men qajettiligin kórsete otyryp, Otanǵa degen patrıottyq sezimdi nasıhattap, ana tiline degen qurmetti arttyrý qashanda mańyzdy. Túrki jazýlary – tek qana qazaq halqy úshin ǵana emes, barlyq túrki tildes halyqtar úshin mańyzdy taqyryp ekeni sózsiz. Profesorlar men ǵalymdar konferensıa barysynda óz usynystaryn ortaǵa saldy. Ásirese, jas ǵalymdar úshin tájirıbe mektebi bolǵany anyq. Atalmysh is-shara qazaq halqy men túrki tildes halyqtar arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń nyǵaıýynyń altyn kópiri ispettes.
Konferensıa qonaqtary shara aıasynda tarıhtan syr shertetin «Aısha bıbi» kesenesin, «Qarahan», «Tekturmas» sıaqty tarıhı oryndarmen tanysyp, jergilikti ónerpazdardyń uıym­dastyrýymen ótken konsertti tamashalady.

Ásemgúl Jumaǵulova,
Sh.Shaıahmetov atyndaǵy Tilderdi damytýdyń respýblıkalyq 
úılestirý-ádistemelik ortalyǵynyń PhD doktory

Qatysty Maqalalar