Kórshiles qyrǵyzdardan arzan kólik ákelý búginde qalypty jaǵdaıǵa aınalǵan. Zańdyq turǵydan keıbir qıyndyqtar týyndaıdy demeseń, qazaqstandyq satyp alýshylardyń qaltasyna ájeptáýir jeńildik ákelgeni taǵy ras. Alaıda sońǵy kezderi elimizdegi qyrǵyz kólikterine júrýge tyıym salynyp, arzanǵa máz bolǵan júrgizýshilerdiń máshıneleri aıyppul turaqtarǵa toǵytyla bastaǵan.
Mine, 2015 jyldyń basynan sol Qyrǵyzstanda kólik baǵasy aıtarlyqtaı tómendegen. Bul týraly Qyrǵyzstannyń "Azattyq radıosy" habarlaıdy. Ázirge Bishkek bazaryndaǵy baǵa turaqsyz.
2014 jyldyń aıaq sheninde qyrǵyz avtomobılderiniń baǵasy burynǵydan eki esege ulǵaıǵan bolatyn. Sebebi qyrǵyz aǵaıyndar 2015 jyly (Qazaqstan, Reseı men Belorýsıa) Kedendik odaqqa múshe bolady dep kútilýde.
Qyrǵyz alypsatarlary osy oraıdy paıdalanyp, Japonıa, Koreadan arzanǵa ákelingen kólikterdi eki ese baǵaǵa saýdalaýdy kózdese kerek. Alaıda jaǵdaı múlde kerinshe bolǵan. Qyrǵyz bazaryndaǵy satylymǵa shyǵarylǵan kólikterdiń sany kúrt ósip, baǵa tómendegen.
Sebebi, Reseı men Qazaqstanda qyrǵyz kólikterine baılanysty moratroıı engizilgen. Sondyqtan, Bishkek kólikterin Reseı men Qazaqstan satyp almaıdy.
Rınat, satýshy: “Jańa jyldyń aldynda barlyǵy 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap kólik baǵalary ósedi dep oılaǵan. Shet elderden arnaıy tapsyrys berip aldyrtqan kólikterin qymbatqa satpaqshy bolǵanbyz. Alaıda jaǵdaı múlde teris baǵyt aldy.
Qyrǵyz bazarlaryndaǵy jol tańdamaıtyn kóliktiń qunyn 30 myń AQSH dollaryna baǵalap ákelgenbiz. Qazirgi baǵasy 22 myń dollarǵa deıin quldyrady.”
Buryn, janar-jaǵarmaıdy az qajet etetin kólikterge 5-6 myń dollardy surasa, qazir bul baǵa 3,5 myń dollarǵa deıin túsken.
Qazirgi ýaqytta qyrǵyz bazarlarynda satylymǵa túsken kólikterdiń sany 1 mıllıonnan asyp jyǵylady. Solardyń 400 myńy Bishkek bazarynda.
Qyrǵyzstan Kedendik odaqqa kirse alypsatarlar basqa shet elderden kólik tasymaldaı almaıdy. Sebebi oń jaq róldi kólikterge shekteý qoıylǵan. Qymbat kólikterdi tek qaltalylar ǵana alady. Al orta klasstaǵy kólikterdi qyrǵyzdar Qazaqstan men Reseıden tasymaldaıtyn bolady.
Eraly Rahmetqojaev
