...Biz Móldirdi qorǵaı almadyq

/uploads/thumbnail/20181023092704941_small.jpg

Sońǵy bir aptada  Qazaqstan qoǵamyn dúr silkindirgen eki oqıǵa oryn aldy. Birinshisi – búkil jelide sóz bolǵan keshegi komsomoldyń jyry bolsa, ekinshisi – osydan bes-alty kúnnen beri talqylanyp, aqıqaty sońynan ashylǵan til máselesi. Árıne, komsomol ótken dáýirdiń elesi, oǵan sonshalyqty bas qatyryp qajeti joq. Keler urpaq ony kerek qylmaıdy da. Al sonaý Arqalyqtaǵy dáriger Móldir Ótebaevanyń máselesi ashshy aqıqat, búgingi kúnniń jyry. Tek máńgilik jyrǵa aınalmasyn! Alaıda...

Onyń aqıqaty endi ǵana aıtyla bastady. Bes kún ótken soń ǵana. Bolǵan oqıǵaǵa oraı eki tarap kelisti. Bir-birinen keshirim surady. Biraq qazaqsha sóılegeni úshin keshirim suraýy kerek pe edi? Namysyń keledi. Tynyshtandyrýǵa úırenip qalǵan bizdiń qorqaq atqaminerler aıryqsha belsendilik tanytty. Respýblıkalyq saıttardyń birine bergen suhbatynda dáriger Móldir Ótebaeva kesh te bolsa, máseleniń aqıqatyn ashty.

–Biz balasy aýyryp kelgen naýqaspen tatýlastyq. Janjalǵa núkte qoıyldy. Jýrnalıser qansha surasa da, men oqıǵanyń  qalaı bolǵany týraly eshqandaı pikir bildirgim kelmep edi. Biraq, maǵan jáne meniń otbasyma psıhologıalyq qysym kórsetilgendikten, bolǵan oqıǵa jaıly aıtýdy jón kórdim. Men naýqasty qaraýdy orys tilinde júrgizdim. Biraq, balanyń anasyna  oryssha aksentpen sóılegenim unamady. Sóıtip, ol meni balaǵattady. «Saýatsyz, topas» dep til tıgizdi. Onyń bul qorlaýyna «men qazaqpyn. Orys tilin jetik bilýge mindetti emespin. Men óz tilimdi jaqsy bilemin jáne óz ana tilimde sóıleımin» dep jaýap berdim. Rasynda da orys tilin 100 paıyz bilmeımin. Ol menen orys tilinde eshqandaı qatesiz sóıleýdi talap etti, – deıdi Móldir Ótebaeva.  

Rasynda da bul jerde ózine qajetti beınekórinisti ǵana bergen naýqas balanyń anasy Anastasıa Alekseenkonyń áreketi jón emes. Muny arandatýshylyq dep qabyldaǵan jón. Utylatyn eshnerse joq, Móldirdiń janynda kýágerler de boldy. Biraq orysqul qoǵamdaǵy qazaq jandaıshaptary ekijaqty tatýlastyrdy, keshirim suratty.

 –Qazaqstan jáne Arqalyq gúldene bersin. Bul – kóp ultty memleket. Qýanyshqa oraı, men óz elimniń patrıotymyn. Bul barlyǵyna sabaq bolady dep úmittenemin, – dep jazdy naýqas balanyń anasy óziniń tvıtterdegi jazbasynda.

Anastasıa Alekseenko shyn máninde óz eliniń patrıoty bolsa, tildik máseleni eshqashan qozǵamas edi.  Munyń bári de qoldan jasalǵan arandatýshylyq. Al bul máseleni Reseıdegi orystyń elektrondy aqparat quraldary men ınternet kózderi baıbalam salyp, qýana aıqaılap, basty taqyryp etip berdi. «V KAZAHSTANE VRACH OTKAZALAS PRINIMAT PASIENTKÝ S REBENKOM IZ-ZA TOGO, CHTO EI ZADALI VOPROS NA RÝSSKOM IaZYKE». Internetke kirseńiz, osyndaı taqyryptardan aıaq alyp júrgisiz. Olar ádeıi jazady, al biz áleýmettik jelide shýladyq ta, qoıdyq.

Bizdiń atqarýshy bıliktegi orysqul sana jurtshylyqtyń  aldynda  Ótkelbaevany jyǵyp berdi. Qazaqsha sóılegeni úshin keshirim suraǵan qyzǵa biz de qorǵan bola almadyq.  Qaı BAQ ókili izdep baryp, eki tarapty jolyqtyryp, máseleniń anyq-qanyǵyn zerttedi?! Birdi-ekili jýrnalıs qozǵaý salǵannan keıin ǵana Móldirden máseleniń aqıqatyn endi estip otyrmyz. Ulttyq máselege kelgende, belsendi emespiz. Eldik máselege kelgende nege enjarmyz? Quldyq psıhologıadan qutylmaı, osy júrgenimiz júrgen! Qorǵan bola  almaǵanymyz úshin biz senen keshirim suraýymyz kerek, Móldir?!

Keshe Máskeýdiń ortalyǵynda Islam Karımovke eskertkish ashylǵan kúnniń keshinde orystyń patrıottary 700 myń adamǵa qol qoıǵyzyp, mıtıń jasady. «Reseıde mundaı dıktatorǵa oryn joq» dep bılikke talap qoıdy. Endeshe biz de talap etýimiz kerek. Áıtpese, orysqul atqaminer qazaqy sana osylaı bilgenin isteıdi. Keshirim surata beredi. Jyǵyp beredi, jyǵyla beremiz, jeńile beremiz, keshire beremiz.

 ...Biz Móldirdi qorǵaı almadyq.

Berik Beısenuly

 

Qatysty Maqalalar