Álem áli úreı qushaǵynda. Sırıa men Irak jerinde azamattyq soǵys júrip jatyr. Tynyshtyq joq. Sanasy ýlanǵan sodyrlar adam balasynyń qanyn sýdaı aǵyzýda. Lańkestik áreketten qurban bolǵandardyń jazyǵy joq, árıne. Biraq sodyrlardyń salǵan soıqanynan adamzat qashan qutylady? Bul jalpy álem úshin alańdaıtyn jaǵdaıǵa aınalyp otyr. Úreı bar.
Osy aptanyń basynda AQSH-tyń National Interest basylymy DAISH sodyrlarynyń qurbanyna aınalatyn kelesi eldi atady. Ol qandaı memleket? Basylymnyń jazýyna qaraǵanda, Iordanıa eli sodyrlar shabýyl jasaıtyn kelesi elge aınalmaq. Munyń sebebi nede? Nege basqa emes, Iordanıa atalyp otyr? Sarapshylardyń sózine nazar aýdarsaq, DAISH lańkesterine qatysty qazir Iordanıa bıligi óte qatal saıasat ustanyp otyr. Onyń ústine qazirgi kezde Sırıa men Irak aımaǵynda Iordanıanyń úsh myńnan astam adamy soǵysyp júr. Al olar elge oralsa, qazirgi bılik eshkimdi keshirmeıdi. Sottaıdy, atý jazasyna kesedi. Bul bir. Ekinshiden, qazirgi kezde elde áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaı óte aýyr. Jumyssyzdyq kóp. Bıliktiń basqarýy álsiz. Dinı ekstremıstik uıymdardyń belsendiligi artyp barady. Mundaı jaǵdaıdy lańkester tıimdi paıdalanýy ıúmkin.
Keıingi kezde Irak jerinde soǵysyp jatqan sodyrlar da jeńiliske ushyrady. Sondyqtan olardyń barar jeri, basar taýy joq, Amaldyń joǵynan olar elge oralady. Mundaı jaǵdaıda lańkester memlekettiń qaýipsizdigine orasan zor qaýip týdyrady.
Qazirgi tańda Iordanıada shamamen 9,5 mıllıon adam turady. Al Sırıa jerinen qashqan bosqyndardyń sany 658 myń shamasynda. Olardyń da jaǵdaıy máz emes. Sondyqtan olar da aqshaǵa jaldanyp, sodyrlardyń sapyna qosylyp ketýi yqtımal.
2018 jyldan bastap, Iordanıa aımaǵynda dinı ekstremızım men lańkkestik áreketter órship, qaýip kúsheıip keledi. 2018 jyldyń tamyz aıynda teraktiniń saldarynan tórt áskerı adam qaza taýyp, 16 turǵyn jaralandy. Keıinnen bes sodyr ustaldy. Olar turatyn páterden ártúrli jarylǵysh zattar tabylǵan.
Qazir Iordanıada barlyq qaýipsizdik sharalary jasalyp jatyr. Biraq lańkester oılamaǵan jerden shabýyl jasaıdy ǵoı. Demek, mundaı oqys oqıǵa men árekettiń aldyn alǵan da durys.
