«Bes áleýmettik bastamanyń júzege asý barysy» týraly Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne turǵyndardy áleýmettik qorǵaý mınıstri Madına Ábilqasymova Úkimet otyrysy barysynda aıtyp berdi.
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly!
Memleket basshysynyń tórtinshi áleýmettik bastamasy jumyssyz turǵyndardy eńbekke aralastyrý maqsatynda shaǵyn nesıe berý aýqymyn keńeıtý jaıynda bolǵan.
Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, tórtinshi áleýmettik bastama aıasynda aǵymdaǵy jyly shaǵyn nesıeleýdi qarjylandyrý 20 mlrd teńgege artty. Onyń inide qalaǵa bólingeni 6 mlrd teńge, al aýyldy óńirlerge 14 mlrd teńge. Qosymsha qarajatty eskersek, shaǵyn nesıeleý sharasyna jalpy somasy 62 mlrd teńge bólindi. Onyń 73 paıyzy, ıaǵnı 45 mlrd teńgesi aýyl sharýashylyǵy úshin, al 27 paıyzy, ıaǵnı 45 mlrd teńge qala turǵyndaryna úlestiriledi.
Bıylǵy jyly shaǵyn nesıe 14 myń adamǵa beriledi dep josparlanyp otyr.
Shaǵyn nesıeleý «Jappaı kásipkerlik jáne ónimdi jumyspen qamtý 2017-2021» baǵdarlamasynyń ekinshi baǵyty aıasynda júzege asyrylady.
Tórtinshi áleýmettik bastamany tıimdi júzege asyrý maqsatynda baǵdarlamalarǵa aýyldar men qalalarǵa shaǵyn nesıe berý lımıtterin dıfferensıalaý týraly, ári agroónerkásiptik keshendi qaıta óńdeý aıasynda yntymaqtastyqty damytý jáne shaǵyn nesıe berý prosesin jeńildetý týraly ózgerister engizildi.
Jalpy qalalyq óńirlerde shaǵyn nesıelerdi berý Ulttyq ekonomıka mınıstrligine júktelse, aýyldarda Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligine júkteldi.
Jyl bastalǵaly qazaqstandyqtarǵa 38,4 mlrd teńge shaǵyn nesıe berildi. Qala turǵyndary 10,5 mlrd teńge alsa, aýyldyq óńirlerde 27,9 mlrd teńge alǵan.
Aımaqtar boıynsha jeke-jeke bólip qarastyratyn bolsaq, shaǵyn nesıeleýden alda turǵandar Almaty (87 paıy), Almaty oblysy (72 paıyz), Batys Qazaqstan oblysy (69 paıyz) jáne Jambyl oblysy (66 paıyz).
Keıingi tizimge sáıkes, Mańǵystaýda (28 paıyz), Atyraýda (43 paıyz), Aqtóbede (49 paıyz) jáne Astana qalasynda (31 paıyz) eń kóp tólemder baıqalady.
Jyl basynan beri jalpy sany 8 893 shaǵyn nesıe berilgen, onyń 7901-i aýyldyq óńirlerde, 992-si qala turǵyndaryna berildi. Aýyldarǵa berilgen shaǵyn nesıeniń ortasha mólsheri 3,5 mıllıon bolsa, qalalarda 10,6 mıllıon teńge.
Berilgen shaǵyn nesıeler qatarynda Start-up jobasyn qoldaýǵa 6 087 shaǵyn nesıe. Al ıakorly kooperasıany damytý úshin 527 shaǵyn nesıe bólingen. 2 279 shaǵyn nesıe jeke isti damytý baǵytyna arnalǵan.
Memleket basshysy atap ótkendeı, shaǵyn nesıeleý elimizdiń jumyssyz turǵyndary men ózin-ózi damytqysy keletinder úshin.
Tórtinshi áleýmettik bastama aıasynda ózin-ózi jumyspen qamtýshylardyń sany 7 914 bolsa, jumyssyzdardyń 979-y shaǵyn nesıe alǵan. Ári is bastap, ony damytyp otyr.
Onyń ústine, jańa jumys oryndaryn qurý týraly mańyzdy jospar taǵy bar. Shaǵyn nesıe alýshylar úshin qosymsha 8 256 jumys orny quryldy.
Ekonomıka salasy boıynsha aýyl sharýashylyǵy, orman jáne balyq sharýashylyǵyn damytý maqsatynda 7 203 (81 paıyz) shaǵyn nesıe, kólik salasyna – 533 (6 paıyz), turý jáne tamaqtaný qyzmetterine 285 (3,2 paıyz), óńdeýshi ónerkásip salasy – 178 (2 paıyz), kóterme jáne bólshek saýda – 89 (1 paıyz), ózge de qyzmet túrleri - 570 (6,4 paıyz), qurylys salasyna 35 (0,4 paıyz) shaǵyn nesıe berildi.
Baǵdarlama aıasynda elimizde eń mańyzdy ári aýqymdy «Bastaý-Bıznes» jobasy iske qosyldy.
Jyl bastalǵaly 9 aı ishinde 24,1 myń adam bilim aldy, olardyń 13,4 myńy bıznes jobalaryn qorǵap úlgerdi. Baǵdarlamaǵa qatysýshy 4,1 myń adam shaǵyn nesıe aldy.
Baǵdarlamany iske asyrý barysynda mynadaı ózgerister engizildi:
Birinshiden, aýyldyq jerlerdegi ıakorly kooperasıany damytý maqsatynda shaǵyn nesıe mólsherin 5 myń MRP-dan 8 myń MRP-ǵa deıin kóterý;
Ekinshiden, shaǵyn nesıe alýshylar úshin jańa jumys oryndaryn qurý talaptary jeńildetildi.
Úshinshiden, baǵdarlamaǵa qatysýshylar sany jeke kásipkerlermen tolyqty.
Tórtinshiden, ıakorly kooperasıalardy salyq organdaryna tirkeý merzimi úsh jyldan astam ýaqytty qurady.
Álbette, memlekettik sharalar turǵyndarynyń tabys kóziniń artýyna ári ómir súrý sapasynyń jaqsarýyna áser etedi.
Nazar aýdarǵanyńyzǵa raqmet.
