Prezıdent «Nurly jol baǵdarlamasynyń respýblıka úshin ǵana emes, onyń halyqaralyq mańyzy da úlken ekenin aıta kelip, buǵan qatysty jumystar aldaǵy ýaqytta da jalǵasyp, turaqty túrde damytylatynyn málim etti.
– Avtokólik joly, temir jol bolashaq urpaq úshin salynyp jatyr. Qazaqstannyń barlyq jerinde toqtamastan jol salynýda. Astanadan taraıtyn sáýle sıaqty jan-jaqqa shyǵatyn sapaly jol bolady. Bizdiń keń baıtaq Uly Dalanyń jerinde úlken joldar ashylyp, halyqqa jumys oryndary qurylady. Sondyqtan, salynyp jatqan joldyń sapasyna aıryqsha nazar aýdaryp, kóńil bólýleriń kerek, – dedi N.Nazarbaev.
Aıta ketetin bir jaıt, jalpy «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda jalpy uzyndyǵy 7 myń shaqyrym bolatyn 11 avtojol salý josparlanǵan. Onyń birqatary bitti, paıdalanýǵa berildi. Aqıqaty kerek, munyń ıgiligin qazir halyq kórip jatyr. Qazaqstannyń tranzıtik zor áleýetin kórsetetin halyqaralyq dálizden dúnıeniń tórt buryshyna qaraı kólikter aǵylady. Munan qazaq eli zor paıda tabatyny sózsiz.
«Batys Eýropa-Batys Qytaı» halyqaralyq dálizi paıdalanýǵa berilgeli syrttan keletin jolaýshylar men júrgizýshilerdiń qazaq bıligine yqylasy ushan teńiz. Óıtkeni jol sapaly, taqtaıdaı tegis jáne kórkem. Jol jaǵalaýyndaǵy servıstik qyzmettiń sapasy joǵary. Endigi nazar Úlken Almaty aınalma jolyna aýyp otyrǵanyn aıta ketý kerek . Qazirdiń ózinde jol salynatyn jer ýchaskesi anyqtalyp qoıdy.
Al aqıqatyna kelsek, atalǵan joldyń qurylysy qashan bastalady jáne muny bitý merzimi qashan aıaqtalady? Bul týraly úkimettiń keńeıtilgen jıynynda Investısıa jáne damý mınıstrligi Jeńis Qasymbekov naqty qadap aıtty.
–Tolyqtaı qurylysqa jer bólý máselesi sheshildi, ýchaskelerge tehnıkamen jýmysshylar jumyldyrylyp, karerler rásimdeldi. 2021 jyly qurylys jumystaryn aıaqtap, joldy aqyly negizde paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Qurylys kezeńinde 3 myńǵa jýyq jumys orny ashylady. Jol táýligine 38 myń avtokólik quralynyń qala syrtyna shyǵýyna múmkindik beredi. Bul qalada kólikterdiń qaptap ketýiniń aldyn alady jáne qalanyń ekologıasyna oń áser etedi, – dep atap ótti Jeńis Qasymbek.
Bul ǵana emes, uly dala tósindegi dara jol bir baǵytta ǵana emes, san túrli eldimekendi qamtyǵanyn aıta ketýge tıispiz. Bir ǵana mysal, sońǵy aıda eldiń nazarynyń bári Túrkistanǵa aýdy. Óıtkeni Shymkentke respýblıkalyq dárejedegi qala statýsy berilip, Túrkistan aımaq ortalyǵyna aınaldy. Osyǵan baılanysty Investısıa jáne damý mınıstrligi «Túrkistan oblysynyń jedel avtomobıl joldaryn salý jáne paıdalaný» jobasyn bastaǵanyn málim etti. Bul týraly Úkimet jıynyndaǵy basqosýda mınıstr Jeńis Qasymbekov ońtústik aımaqtaǵy kólik joldarynyń saýda qatynasynda zor mańyzy baryn aıtty.
–Osyǵan oraı, Shymkent qalasynyń ońtústik-batys aınalma jolyn (48 shaqyrym), Saryaǵash qalasynyń aınalma jolyn (55 shaqyrym), Abaı-Qyzylásker ýchaskesin (34 shaqyrym) salýdy jáne Qyzylásker-SHynaz Qonysbaev ótkizý pýnktine (14 shaqyrymı) deıingi kireberistiń jobasyn júrgizý kózdelip otyr. Joba Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy júk aınalymy kólemin ulǵaıtýǵa, táýligine 25 myń avtokólikti Shymkent pen Saryaǵash qalalarynyń syrty arqyly ótkizýge múmkindik beredi, – dep atap ótti mınıstr Jeńis Qasymbek.
Respýblıkanyń ońtústigindegi halyqaralyq mańyzy bar bul joba eń aldymen Ózbekstanmen aradaǵy saýdany jandandyrýǵa zor múmkindik beredi. Mınıstrdiń aıtýynsha, qazir onyń tehnıkalyq qujattary daıyndalyp jatyr. Eger barlyǵy da ýaqytynda aıaqtalsa, jol salatyn fırmalarǵa jyl aıaǵyna deıin baıqaý jarıalanady.
Erkin Qaldan
