Qurmetti Nursultan Ábishuly!

Sizdi saılaýdaǵy jeńisińizben shyn júrekten quttyqtaı otyryp,  jumysyńyzǵa tolaǵaı tabys, jeke óz basyńyzǵazor densaýlyq, mol qaırat tileımiz!

Osynaý úshbý hatta ózińizge aıtar aqjoltaı tilegimiz bar edi.

Elimizdegi eń joǵary dárejeli memlekettik nagradalardyń biri – «Halyq qaharmany» ataǵy. Osy ataqqa elimizde biraz tulǵa laıyq dep tanyldy. «Halyq qaharmany» ataǵymen eń alǵashqy bolyp armıa generaly, Qazaq­stan Respýblıkasynyń tuńǵysh qorǵanys mı­nıstri Saǵadat Nurmaǵambetovtiń marapattalǵany belgili (1994 jyly). Bul ataq Uly Otan soǵysynda asqan erlik kórsetken ardagerlerdiń bir qatary: dańqty qolbasshy Baýyrjan Mo­mysh­ulyna (qaıtys bolǵannan keıin); partızan Qasym Qaısenovke, reıhstagqa tuńǵysh tý tikken batyr Rahymjan Qoshqarbaevqa (qaıtys bolǵannan keıin); RF ba­tyry Baqtyoraz Beısekbaevqa (qaıtys bolǵannan keıin); ataqty ushqyz qyzymyz Hıýaz Dospanovaǵa, Máýlen Qalmyrzaǵa, Alekseı Kýlakovqa, Mýrdın Taı­povqa, Aleksandr Kaporınge tabys etildi. Son­daı-aq «Halyq qaharmany» ataǵy qoǵam qaı­ratkeri, metalýrg, Memlekettik syılyq­tyń ıegeri Ahat Kúlenovke; Qazaqstannyń tuńǵysh ǵaryshkeri, ge­neral-maıor Toqtar Áýbákirovke (1995 jyly); Qazaq­stan­­nyń ekinshi ǵaryshkeri, general-ma­ıor Talǵat Musabaevqa (1995 jyly); RF ushqysh-ǵaryshkeri Iýrıı Malenchenkoǵa; Qaraǵandy ǵyly­mı-zertteý sovhozy – aýyl sharýashy­lyǵy ıns­tıtýtynyń dırektory Aleksandr Hrıs­ten­koǵa; akademık Muhtar Álıevke; Qazaqstanǵa eń­bek sińirgen qurylysshy Akım Atmachıdıge; akademık, Qazaqstan UǴA prezıdenti Shafık Chokınge; KSRO Halyq ártisi Roza Baǵlanovaǵa (1996 jyly); 1986 jylǵy jeltoqsan oqıǵasyna qatysýshy Qaırat Rysqulbekovke (qaıtys bolǵannan keıin); ataqty kompozıtor Nurǵısa Tilendıevke (1998 jyl); KSRO Halyq ártisi, teatr re­jıs­seri Ázirbaıjan Mámbetovke (2000 jyly); armıa ge­ne­ra­ly, Muhtar Al­tyn­baevqa; QR Qarýly kúshteriniń aǵa leı­tenanty Azamat Jumadilovke; general-leı­te­nant Baqytjan Ertaevqa berildi.

Joǵarda atalaǵan tulǵalardyń ishinde sport salasy boıynsha áli bir adam «Halyq qaharmany» ataǵyn alǵan joq. Bile bilgenge Qazaq halqynyń, Qazaqstannyń dańqyn álemge áıgilep júrgen osy sportshylarmyz emes pe?!

Qazaq sportynda batyrlar kóp. Balýan Sholaq, Qajymuqan Muńaıtpasuly sekildi aıaýly azamattarǵa halyq sol kezde-aq batyr, qaharmen degen at berip, erkeletip tóbesine kóterdi. Kúrzi judyryqty Ábdisalan Nurmahanov ta, alyp balýan Ábilseıit Aıhanov ta qazaqtyń marqasqa baryl uldary.

Al búginde sportta halyqtyń batyr uly atanyp júrgen azamattar az emes. Solardyń biri de biregeıi,ózi aıtqandaı, «birjapyraq» bolsa daeliniń tańdaýyna iligip, alyptardyń kóshin bastap júrgen aıtýly tulǵalardyń biri – Jaqsylyq Úshkempirov. Iaǵnı qazaqtan Qajumyqannan keıin shyqqan jaryq juldyz.  Sonaý surapyl soǵysta R.Qoshqarbaev Berlındegi reıhstagqa jeńistiń týyn qadasa, al alǵash bolyp sport áleminde qazaqtyń atyn altyn árippen jazypqaldyrǵan grek-rım kúresinen Olımpıada jáne álem chempıony  Jaqysylyq Úshkempirov bolatyn.

Jaqsylyq Úshkempirov KSRO halyqtarynyń jazǵy spartakıadasynda chempıon atanyp (1975 jyly), 1975-80 jyldar aralyǵynda KSRO chempıonatynyń alty dúrkin júldegeri(eki márte chempıon – 1975, 1980), Qazaqstan chempıonatyn talaı márte jeńip alǵan. 1980 jylǵy Eýropa chempıonatynda kúmis júldege ıe bolsa, sol jyly Máskeý Olımpıadasynda jasyndaı jarqyldap, altynnan alqa taqqan tuńǵysh qazaq.Olımpıadadan keıin dańqty balýan (1981 jyly) álem chempıony atanyp, álem kýbogynyń kúmis júldegeri atanǵan (1982 jyly).

Osy jeńistiń bári ońaılyqpen kelgen joq. Mundaǵy tógilgen ter, eren eńbek, jeńis úshin boz kilem ústinde jan berip, jan alysqan taıtalastar. Bári de eńbek. Qaı salada bolsyn eńbektiń, tógilgen terdiń aırmashylyǵy joq sekildi, ekeýi de el mereıi, qazaq halqynyń dańqyna tógilgen teńizdeı ter.

Búginde Jaqsylyq Ámiráliuly qos qolyn qýsyryp qoıyp, bos otyrǵan joq. Ómirin eńbekpen kestelegen dańqty balýan – qazaq halqynyń maqtanyshyna aınalyp, jeke sharýa qojalyǵynyń basshysy retinde kóptegen adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan iri kásipkerlerdiń biri.

Endeshe «Halyq qaharmany» ataǵyna Jaqsylyq Úshkempirovti laıyq dep aıtar edik. Sport súıer qaýymnyń, jalpy halyqtyń atynan joldanǵan izgi tilegimiz dep bilgeısiz!

Qurmetpen,

Qaırbek MASALIMEV, 

grek-rım kúresinen sport sheberi,

mal dárigerlik ǵylymdarynyń kandıdaty,

zeınetker

Shyǵys Qazaqstan oblysy, Óskemen qalasy.