Almaty qalasyndaǵy ESKATO-nyń Soltústik jáne Ortalyq Azıa memleketterine arnalǵan sýbregıonaldy bólimshesiniń uıymdastyrýmen Azıa-Tynyq muhıt aımaǵynyń ekonomıkalyq, áleýmettik jaǵdaıyna arnalǵan qorytyndy jıyn ótti. Basqosýdyń ashylýynda ESKATO bólimshesiniń basshysy N.N.Pomoshnıkov, QR-nyń tuńǵysh Prezıdentiniń qory janyndaǵy álemdik ekonomıka jáne saıasat ınstıtýtynyń dırektory S.M.Akımbekov, Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy keńesiniń tóraǵasy A.R.Elemesov, Ulttyq Banktiń strategıalyq zertteý jáne saraptama departamentiniń dırektory M.S.Býbeev baıandama jasady. Basqosýǵa kelgen BUU-nyń ókilderi, Qazaqstannyń dıplomatıalyq korpýsynyń jetekshi mamandary, qarjygerler, ekonomıser qatysqan jıynda BUU-nyń Bas hatshysynyń orynbasary Shamshad Ahtardyń joldaýy beınetaspadan kórsetildi. Shamshad Ahtar óz baıandamasynda aımaqtaǵy memleketter damýynyń negizgi kórsetkishterine toqtaldy. ESKATO júrgizgen zertteý boıynsha Qazaqstannyń 2012 jylǵy ekonomıkalyq damýy 5 paıyz bolsa, 2013 jyly 6 paıyzǵa jetken. Mamandardyń aıtýynsha eldegi tutynýshylyq deńgeıiniń turaqtylyǵyna tıimdi nesıeleýdiń septigi tıgen. Komersıalyq bankterdiń tutynýshylyq kredıt mólsheri shaǵyn bıznesti nesıelendirý esebinen ósken. Respýblıkadaǵy birneshe ken oryndarynyń jabylýy sebepti eldegi munaı óndirý isiniń qarqyny biraz báseńdegen. Oǵan qosa metalǵa suranys azaıǵandyqtan eksporttan túsetin tabys ta kemigen. Qazaqstandaǵy turaqty ekonomıkalyq damýdyń arqasynda jańa jumys oryndary kóptep ashylsa da, jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeıi burynǵydaı joǵary deńgeıde qalyp otyr. Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq damý kórsetkishi 5,4 paıyzǵa deıin tómendeýi múmkin. Jańadan engizilgen tutynýshylyq nesıelerdi shekteý tutynýshylyq shyǵyndardy azaıtýǵa ákeledi dep boljanýda. Aqpan aıyndaǵy ulttyq valútanyń devalvasıasy eksporttan túsetin tabysty kóbeıtedi dep kútilgen edi. ESKATO respýblıkaǵa salyqtyq bazany keńeıtýdi, salyq tólemderin retke keltirýdi, salyq tóleý júıesindegi alaıaqtyqpen kúresýdi, salyqtardy basqarý prosesiniń tıimdiligin arttyrýdy usynyp otyr. Sondaı-aq ESKATO mamandary respýblıkada salyqtyq reformalardy tıanaqty josparlaý jáne aımaqtyq yntymaqtastyqty damytýdy durys dep esepteıdi. Basqosýǵa jınalǵan halyqaralyq mamandar Orta Azıa respýblıkalary men Azıa-Tynyq muhıt elderiniń ekonomıkalyq damýyna qatysty pikirlerin bildirip, usynystaryn ortaǵa saldy.
Sharafat Jylqybaeva
