Búgingideı ındýstrıanyń mańyzy artqan jahandaný zamanynda memleket tehnıkalyq jáne kásiptik mamandar daıarlaý isine basa kóńil bólýde. Bul- zaman talaby týyndatqan ózekti mindet údesinen shyǵýdyń birden-bir joly. Odan bólek QR Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev «Tórtinshi ónerkásiptik revolúsıa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynda: «Jumys berýshilerdi tartý arqyly jáne halyqaralyq talaptar men sıfrlyq daǵdylardy eskere otyryp, tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý kerek. «Barshaǵa tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berý» jobasyn júzege asyrýdy jalǵastyrý qajet. Memleket jastarǵa alǵashqy mamandyqty beredi. Úkimet bul mindetti oryndaýǵa tıis» dep atap kórsetken edi.
Kezinde traktarıst, mashınıst, mehanızator, slesar, dánekerleýshi, veterınarıa salasy sekildi aýyl sharýashylyǵyna qatysty mamandyqtar boıynsha kadr daıyndap, talaı jasty eńbek dúbirine aralastyrǵan oqý oryndary búgingi tańda da ózektiligin joıǵan joq. Atalǵan bilim ordalary oqýshylardyń teorıalyq bilimderin tájirıbemen ushtastyra otyryp, bolashaq mamandardyń kásibı biliktiligin qalyptastyrý baǵytynda jumys jasaıdy.
Máselen, Jambyl aýdanyndaǵy № 17 Jambyl kolejiniń dırektory Talap Ábdibekovtiń aıtýynsha, atalǵan oqý ornynda «Dánekerleý isi», «Avtokólikterge tehnıkalyq qyzmet kórsetý», «Fermer sharýashylyǵy» beıinderi boıynsha 186 stýdent bilim alýda eken. Olardyń óz isiniń naǵyz mamany bolyp shyǵýyna mundaǵy 24 oqytýshy jaýapty. 2018-2019 oqý jylynda oqýǵa 75 stýdent memlekettik tapsyrys negizinde qabyldanǵan. Órnek aýylynda ornalasqan atalǵan kolejge oqýǵa kelgen stýdentter 240 oryndyq oqytý korpýsy jáne 50 balaǵa arnalǵan jataqhanamen qamtylypty. Budan bólek munda asqana, sheberhana jáne oqý polıgony sekildi birqatar nysandar bar. Osyndaı oqý ornynyń biri - Moıynqum aýdany, Moıynqum aýylynda ornalasqan №8 Moıynqum koleji. Mundaǵy 151 bilimger aýyl sharýashylyǵy óndirisindegi traktorıst-mashınıst, elektrondy esepteý mashınasynyń operatory, elektromonter, elektrgazymen dánekerleýshi mamandyǵy boıynsha bilim alyp jatyr.
Kolej dırektorynyń oqý óndirisi jónindegi orynbasary Ermak Jumabekov qazir qolda bar lısenzıaǵa qosymsha eki biliktilik boıynsha mamandyqtarǵa suranys berilip, aspazshy mamandyǵy boıynsha qujattar daıyndalyp, materıaldyq baza jasaqtalyp jatqanyn aıtty.
– Byltyrǵy oqý jylynda elektr jabdyqtaryn jóndeıtin jáne qyzmet kórsetetin elektromonter biliktiligi boıynsha 24 bilimger oqýdy támamdady. Qazirgi tańda jumyspen qamtylǵandar sany 83,3 paıyzdy qurap otyr. Al jumysqa tura almaǵandardyń esebindegi stýdentterdiń kópshiligi ásker qataryna shaqyrtylǵandar bolsa, endi biri bala kútimine baılanysty úıde otyrǵandar.
Osy jyly aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵy qaıta daıarlaý baǵdarlamasy boıynsha 95 adamdy 3 mamandyq boıynsha oqytyp berýge suranys jasap, qazirgi tańda bul qanaǵattandyrylýda. Jalpy, bıyl kolej 13 mekememen kelisimshart jasasty. Sonyń ishinde «Fermer» mamandyǵy boıynsha bilim berý isi dýaldi oqytý júıesine kóshirilip, burnaǵy jyly osy mamandyqty 25 stýdent bitirip shyqty, – deıdi Ermak Balǵabaıuly.
Arnaıy pán oqytýshysy Jańabek Keneshov stýdentter jylyna bir aı óndiristik tájirıbeden ótetinin sóz etti. Al «Ferma sharýashylyǵy» mamandyǵy negizinde bilim alyp jatqan oqýshylar dýaldi oqytý júıesi boıynsha aptasyna bir-eki kún «Úrker», «Asqar» sekildi sharýa qojalyqtarynyń egistik jerine baryp, aýdarý, qopsytý, óńdeý, tyrmalaý sekildi ádis-tásilderdi meńgeripti.
– Bilimgerler elektrondy esepteýish mashına operatory mamandyǵy dýaldi oqytý boıynsha «Qanat», «Zańǵar» jeke kásipkerlikteri jáne jeke sot oryndaýshy mekemelerimen jasasqan kelisimshart aıasynda tájirıbeden ótti. Bul júıeniń máni stýdentterdiń oqý orny men óndiriste qatar oqytylýynda jatyr. Munyń ózi bolashaq mamanǵa kásiporynda jumys isteý barysynda qajetti biliktilikke, mamandyqqa degen qyzyǵýshylyqty arttyrýǵa kómektesedi. Dýaldi oqytýdy engizýdiń óz artyqshylyqtary kóp. Naqtyraq aıtsaq, jańa júıe mamandardy jumyspen qamtý máselesin úsh jaqty sheshýge múmkindik beredi, – deıdi Jańabek Jarylqasynuly.
Jalpy, qoǵamda aýyl sharýashylyǵy óndirisine qajetti mamandardyń jetispeıtini jasyryn emes. Al kásiptik-tehnıkalyq mamandar daıarlaıtyn kez kelgen oqý oryndary qaı sharýashylyqqa nemese óndiris oryndaryna qandaı mamandyq qajet ekenin aldyn ala zerdelý jumystaryn júrgizip baryp stýdentterdi oqytsa, bul máseleniń sheshim tabatyny haq. Búginde kásiptik-tehnıkalyq mamandar daıarlaý isin óndiris orny men kolejderdiń birigip qolǵa alyýynyń máni – eńbek naryǵynda suranysqa ıe mamanadar tapshylyǵyn joıýda ekenin eskergen jón.
Baqyt Jalǵas
