Bilim jáne ǵylym mınıstri Asqat Aımaǵambetov bilim berý máseleleri boıynsha zańnamaǵa engizilgen ózgerister týraly túsindirdi. Bul týraly mınıstr facebook paraqshasynda jazdy.
– Memleket basshysy zańǵa qol qoıyp, bilim berý máseleleri boıynsha zańnamaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizildi. Qazir jalpy erejelerge toqtalyp óteıin, keıin joǵary sondaı-aq tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý deńgeılerine qatysty ózgerister týraly bólek jazatyn bolamyn.
Birinshi, qabyldanǵan zańdaǵy mańyzdy normalardyń biri – balalarǵa qosymsha bilim berý úshin memlekettik tapsyrys ınstıtýtyn engizý. Ol týraly keńinen tarqatyp aıtqan bolatynmyn. Endi memlekettik tapsyrys memlekettik-jekemenshik áriptestik aıasynda da jekemenshik uıymdarda ornalastyrylatyn bolady. Bul memleket tarapynan úlken shyǵyndardy qajet etpeı-aq balalardyń seksıalarǵa, úıirmelerge jáne basqa da damytý ortalyqtaryna barýyna qatysty máselelerdi kezeń-kezeńimen sheshýge múmkindik beredi, – dedi mınıstr.
Onyń aıtýynsha, bes jylda bir ret balabaqshalar, mektepter men kolejder memlekettik atestattaýdan ótetin bolady.
– Ekinshi, balabaqshalar, mektepter men kolejder memlekettik atestattaýdan ótetin bolady. Uzaq ýaqyt boıy talqylanǵan norma qabyldandy. Atestattaý – syrtqy monıtorıń jáne bilim berý uıymdarynyń belgilengen standarttar boıynsha oryndaǵan jumystaryn baǵalaıtyn qural bolady. Eń bastysy, atestattaý tek problemalardy aıqyndaýshy represıvti qural emes, anyqtalǵan problemalardy joıýǵa baǵyttalǵan naqty usynystar berý tetigi. Atestattaý bes jylda bir ret júrgiziledi. Ol arqyly bilim berý uıymdarynda beriletin bilimniń sapasy anyqtalyp, ata-analar, oqýshylar men pedagogter arasynda saýalnama júrgiziledi, materıaldyq-tehnıkalyq baza, kadr quramy jáne basqa da aspektiler boıynsha belgilengen talaptarǵa sáıkestigi baǵalanady, – dep jazdy Aımaǵambetov.
Mınıstr endi oqý prosesine jańa baǵdarlamany engizý úshin aldymen mindetti túrde saraptama, keıin aprobasıa júrgiziletinin túsindirdi.
– Úshinshi, úlgilik oqý josparlary men oqý baǵdarlamalary bilim berý prosesine engizilgenge deıin mindetti túrde saraptamadan jáne aprobasıadan ótkiziletin bolady. Iaǵnı endi oqý prosesine jańa baǵdarlamany engizý úshin aldymen mindetti túrde saraptama, keıin aprobasıa júrgiziledi. Osylaısha oryn alýy múmkin kemshilikter anyqtalatyn bolady.
Bul óte mańyzdy norma, jańa oqý baǵdarlamalaryn engizýge baılanysty jumystarda asyǵystyq jasamaý kerek. Árıne, bul norma mınıstrlikti shekteıdi, alaıda osy arqyly jan-jaqty oılastyrylǵan, ǵylymı negizdelgen jáne synalǵan baǵdarlamalardy engizýdiń mehanızmi jumys isteıtin bolady.
Odan bólek, oqýlyqtardyń sapasyn odan ári jaqsartý, oqý materıaldaryn ázirleý kezinde birizdilikti belgileý úshin mınıstrliktiń mektep oqýlyqtary jáne oqý-ádistemelik keshenderiniń qurylymy men mazmunyna qoıylatyn talaptardy belgileý quzyretin aıqyndaıtyn túzetý qabyldandy. Bul – oqýlyqtardyń sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy norma, – dedi ol.
Aımaǵambetov bilim berý uıymdarynda tyıym salynatyn zattardyń tizimi bekitiletinin jáne qashyqtan bilim berýge qatysty jańa normalar paıda bolǵanyn aıtty.
– Tórtinshi, mınıstrlik bilim berý uıymdaryna alyp kirýge jáne onda paıdalanýǵa tyıym salynatyn zattardyń tizimin bekitetin bolady. Bul norma oqý ornynda bilim alýshylardyń qaýipsizdik talaptaryn saqtaýy úshin jáne aldyn alý sharalaryn kúsheıtý úshin engizildi.
Besinshi, zańda qashyqtan bilim berýge qatysty jańa normalar paıda boldy. Qashyqtan oqytý uǵymy jáne qashyqtan oqytýdy uıymdastyrý qaǵıdalaryn bekitý jónindegi ýákiletti organnyń quzyreti bekitildi. Qashyqtan bilim berýge qatysty talaptar aıqyndalatyn bolady, – dedi Aımaǵambetov.
