Bir kúni aýa jutqanymyz úshin, dárethanaǵa barǵanymyz úshin, qysqasy bıologıalyq qajettiliktiń barlyǵyn óteý úshin salyq tólemesek bolǵany. Salyq túrleriniń kóbeıýi barlyq tarıhı jaǵdaıda halyqtyń dúmpý jasaýyna alyp kelgen. Teńgeniń taǵdyryna alańdaǵan halyqtyń onsyz da júıkesi juqarǵan. Bálkim, qazirgi bolyp jatqan jaǵdaılardan el nazaryn aýdarǵysy keldi me, qysqasy áleýmettik jeli álemine arnaıy talqylaıtyn taqyryp taýyp berdi. Qazaqstan musylmandarynyń odaǵy (QMO) men Ortalyq Azıadaǵy adam quqyqtary boıynsha musylmandar komıteti Qazaqstanǵa seksýaldy salyq engizý usynysyn jasady. Bundaı ıdeıa jıdekter men sańyraýqulaqtardy jınaýǵa úkimettiń salyq engizýinen keıin týyndaǵan. Uıym basshysy Murat Telibekovtiń óziniń Facebook paraqshasynda jarıalanǵan QMO baspasóz habarlamasynda odaq qyzmetkerleri jetekshi ekonomıser jáne seksologtarmen aqyldasa otyryp, ıntımdik salaǵa salyq salýdyń júıesin oılastyryp qoıǵany aıtylady. Árıne bul jaı ǵana usynys(aýyzeki tilmen aıtsaq, sandyraq). Alaıda bul usynys qazir áleýmettik jelilerde qarqyndy talqylanyp jatyr. Usynysta «Zańdy nekege turǵan árbir qazaqstandyq 1 jynystyq qatynas úshin 584 teńge tóleýge mindetti. Eger jynystyq qatynas azamattyq nekedegilerdiń arasynda bolsa, salyq 748 teńgeni quraıtyn bolady. Nekesiz jynystyq qatynas – 1893 teńge. Geıler men lesbılerdiń jynystyq qatynasy – 2741 teńge. Dástúrli emes jynystyq qatynas – 4892 teńge», – dep QMO ókilderi aldyn ala salyq mólsherlemelerin anyqtap qoıǵan eken.
1 jynystyq qatynastyń uzaqtyǵy 14 mınýttan aspaý kerektigi jazylǵan. Asqan jaǵdaıda qosymsha salyqtar tóleıtin bolady. Al sheteldikter úshin salyq quny eki eselenedi. Sonymen qatar, «Ár qazaqstandyq aı saıynǵy abonement nemese 1 jyldyq aqyly bılet satyp ala alady. Bul olardyń qarajatyn únemdeýine septik bolady. Zańdy buzǵan jaǵdaıda kináliler 500 AEK kóleminde aıyppul tóleýge mindetteledi. Nemese qoǵamdyq jumystarǵa jegiledi», – deıdi QMO.
Ózderiniń qıalǵa toly usynystarynda olar adam ómirindegi mundaı mańyzdy salany qaraýsyz qaldyrýǵa bolmaıtydyǵyn basty nazarǵa alypty. Kúlkili hám uıalýǵa týra keletin usynys. Atyń shyqpasa jer órte. Biraq qazir jer órteýdiń qajeti joq, ınternetti dý etkize salatyn «jańǵysh» aqparat oılap tapsań bolǵany. Anyǵynda bul usynys adamzattyq hám azamattyq normalarǵa qaıshy keledi. Sondyqtan da bolar bul usynys tek qana kekesin kúlki shaqyryp, qyzý talqyǵa túsýde. Usynys úkimettiń jabaıy jıdekter men sańyraqulaqtardy terýge baılanysty salyq engizýine qarsylyq bildirý maqsatynda shyqqan. Qoǵam tarapynan astarǵa toly ashshy usynys jasalǵanyn úkimet túsine qoıar ma eken?
Aınur Tóleý
