Qazaqstanda tuńǵysh ret pedofılderdi ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy týraly zań qabyldandy. Endigi jerde kámelet jasqa tolmaǵan jáne mektep jasyndaǵy búldirshinderge seksýaldyq kúsh kórsetetinder ómir boıy temir torǵa toǵytylatyn bolady. Bul týraly «Qamshy» portaly nur.kz saıtyna silteme jasaı otyryp habarlaıdy.
«Bıylǵy jyldyń 1-qańtarynan bastap qoldanysqa engen Qazaqstan Respýblıkasynyń qylmystyq kodeksine pedofılderge ómir boıy bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn engizgen. Sondaı-aq, sot aıyptalýshyǵa 15 jyldan 20 jylǵa deıin túrmege qamaý jazasyn da tańdaı alady»,-deıdi qazaqstandyq advokat Dj. Ótebekov.
Esterińizde bolsa, jaqynda áleýmettik jelide qyzý pikir-talas týdyrǵan pedofıldiń vıdeosy týraly qazaqstandyq BAQ jazǵan bolatyn. Almatydaǵy podezderdiń birinde kishkentaı qyzǵa azǵyndyq áreketter jasamaq bolǵan pedofılge sot 15 jylǵa bas bostandyǵynan aıyrý jazasyn kesken bolatyn. Ótebekovtiń aıtýynsha, qylmys aıaǵyna deıin jetkizilmegendikten, odan artyq jaza taǵaıyndalýǵa múmkindik joq ekendigin aıtady. Sondaı-aq, kishkene qyzdy jynystyq qatynasqa májbúrlemek bolǵan azǵyn óziniń jazasynyń aıaǵyna deıin temir torda otyratynyn aıtqan.
Sebebi pedofılderge shartty túrde merziminen buryn bosatý sıaqty jazany almastyrý sharalary qarastyrylmaǵan.
«Jańa kodeks pedofılder úshin barlyq jeńildikterge joldy jaýyp tastady! Olar úshin kelesi jaǵdaılar alynyp tastaldy: shartty sottaý; shartty túrde merziminen buryn bosatý; kez kelgen eskirý merzimi; zardap shegýshi tarappen kelisimge kelý; aýyr jaǵdaılarǵa dýshar bolǵandyqtan nemese óz isine ókinetinin dáleldeı alǵandyqtan bosatý; ótelmegen jaza merzimin aıyppulǵa nemese bostandyǵyn shekteý jazasyna almastyrý; jazasyn balalary baryn eskere otyryp, keıinge shegerý; amnıstıa (keshirim berý)»– deıdi advokat.
Aıtpaqshy, osynyń aldynda QR Parlamentinde «pedofılderdi pishtirý kerek» degen usynys ta aıtylǵan bolatyn. Depýtattardyń bul usynysyn QR Bas prokýratýrasy da qoldaǵan. Prokýratýra usynǵan pedofılderdi pishtirýdi iske asyrýdy ózge elderde bar ekenin eskere otyryp, olardy qoǵamnan oqshaýlanǵandar men psıhıkalyq aýytqýǵa ushyraǵandar jatqyzylatyn emhanaǵa qamaý kerek degen usynastar da aıtylǵan bolatyn.
Parlament qabyrǵasynda talqylanǵan «pedofılderdi átekteý» zańy endigi jerde ómir boıyna bas bostandyǵynan shekteýmen toqtalǵan.
Adam degen atyn bylǵap, jaratylysyn janýarmen teńestirip júrgen «pedofılderdiń» azǵyndyǵyn tyıý úshin – bul da bolsa azdyq etetini túsinikti. Qalaı bolǵanda da bala zorlaýshylardy pishtirýmen shektelý, nemese olardyń moınyna pálen jyl júktep, temir torǵa toǵytý arqyly qataryn azaıtý, bálkim, durys shyǵar. Biraq, aqyl-esiniń kemdigi bar adam tektes «aıýandarǵa» jazanyń qaı túri de laıyq.
Nurgeldi Ábdiǵanıuly
