Sońǵy kúnderi álemdik munaı naryǵy kúrt qubylyp, geosaıası faktorlardyń yqpaly aıqyn sezilýde. Ásirese Brent crude oil baǵasynyń sońǵy tórt jyldaǵy eń joǵary deńgeıge kóterilýi naryqtaǵy alańdaýshylyqtyń kúsheıgenin kórsetti.

Baǵanyń ósýine basty sebep – AQSH-tyń Iran-ǵa qarsy yqtımal áskerı áreketteri týraly aqparattar.

Habarlarǵa sáıkes, AQSH Ortalyq qolbasshylyǵy prezıdent Donald Tramp-qa Iranǵa qatysty áskerı josparlardy tanystyrýǵa daıyndalǵan.

Bul jańalyq ınvestorlar arasynda úlken alańdaýshylyq týǵyzyp, munaı baǵasyn birden joǵary ıtermeledi.

Naryqtaǵy taǵy bir mańyzdy faktor – Ormýz buǵazy tóńiregindegi jaǵdaı.

Álemdik munaı tasymalynyń shamamen 20 paıyzy ótetin bul strategıalyq baǵyt qazirgi tańda is júzinde shektelgen kúıde. Sarapshylardyń aıtýynsha, Iran eksportyna engizilgen shekteýler men teńiz blokadasy jetkizilim kólemin kúrt azaıtqan.

Máselen, keıbir baǵalaýlar boıynsha, buǵaz arqyly ótetin munaı kólemi qalypty deńgeıdiń nebári 4 paıyzyna deıin tómendegen. Bul jaǵdaı usynystyń qysqarýyna ákelip, baǵanyń ósýin jedeldetýde.

Sarapshylar munaı naryǵy «artyq optımızmnen» naqty tapshylyq kezeńine ótkenin aıtady.

Energetıkalyq shıkizatqa suranys qysqa merzimde ózgermegenimen, usynystyń buzylýy baǵanyń ósýin jalǵastyrýy múmkin. Tipti keıbir ınvestısıalyq qorlar munaı baǵasy barreline 140–150 dollar aralyǵyna deıin jetýi yqtımal degen boljam jasaıdy.

Alaıda joǵary baǵa uzaq ýaqyt saqtalsa, bul óz kezeginde suranystyń tómendeýine alyp kelýi múmkin, óıtkeni óndiris pen tasymal shyǵyndary kúrt ósedi.

Jalpy alǵanda, qazirgi munaı naryǵy tek ekonomıkalyq emes, eń aldymen saıası faktorlarǵa táýeldi bolyp otyr.

AQSH pen Iran arasyndaǵy kelissózderdiń tuıyqqa tirelýi, áskerı rıtorıkanyń kúsheıýi jáne aımaqtaǵy turaqsyzdyq – munaı baǵasynyń basty draıverine aınaldy.

Eger aldaǵy ýaqytta shıelenis báseńdemese, energıa tasymaldaýshylar naryǵynda jańa baǵa rekordtary ornaýy ábden múmkin