Ótken jyly Qazaqstan musylmandar dinı Basqarmasy Jaratýyshyny «Allah» dep emes, «Alla» dep aıtyp, jazý kerek dep arnaıy pátýa shyǵarǵan bolatyn. Múftıattyń janyndaǵy Ǵulamalar Keńesiniń sheshimi boıynsha "Alla" sózin "h" árpinsiz jazǵan durys. Óz kezeginde múftıattyń atalǵan pátýasy zıaly qaýym ókilderi tarapynan úlken qoldaýǵa ıe boldy. Alaıda, keıbir namazhan baýyrlarymyz dinı basqarmanyń ıgi bastamasyn qoldamaq túgili oǵan qarsy bolyp otyr.
Qarasha aıynda Ońtústik Qazaqstan oblysynda «Din – birlikke baǵyttaıdy» atty oblystyq semınar ótken bolatyn. Atalǵan semınarda QMDB tóraǵasy, Bas múftı Erjan qajy Malǵajauly ımamdardyń múftıat shyǵarǵan pátýalarǵa salǵyrt qarap júrgenin synady. Onyń oıynsha, múftıat shyǵarǵan kez kelgen pátýany eń birinshi halyqqa jetkizetin meshit ımamdary. Sondyqtan da, olar óz mindetin minsiz atqaryp, halyqqa túsindirý kerek.
– Sizder Qazaqstan musylmandar dinı basqarmasynyń «Allah» degen sózge baılanysty arnaıy pátýa shyqqanyn bilesizder ǵoı. Osy rette dinı basqarmanyń pátýasyn ımamdar nasıhattamasa halyq ony qaıdan biledi? Shyn mánisinde, múftıat qandaı bir pátýa shyǵarsa eń birinshi bolyp halyqqa ony Sizder jetkizý kereksizder ǵoı. Endeshe kúni búginge deıin nege Allah sózin aıtyp júrsizder? Allah dep dep emes Alla dep aıtý kerek degen pátýa shyqty ǵoı. Sondyqtan, búginnen bastap aýyldyq, aýdandyq ımamdarǵa habarlap, túsindirińder. Úlken aǵalarymyz «Abaı, Shákárim Allah emes Alla dep aıtqan» dep durys aıtady. Shynynda da ata-babalarymyz Allah dep aıtpaǵan, – dedi Erjan qajy Malǵajauly.
Bas múftıdiń sózinen ańǵarǵanymyzdaı keıbir meshit ımamdary dinı basqarmasynyń shyǵarǵan pátýalaryna júrdim-bardym qarap júr. Óıtkeni, olar atalǵan pátýaǵa baılanysty úgit-nasıhat jumystaryn júrgizbek túgili ózderi áli kúnge Allany Allah dep ah uryp júr. Múftıattyń shyǵarǵan pátýasyna ımamdardyń ózderi baǵynbasa, olar qarasha halyqqa qaı betimen túsindirý jumystaryn júrgizedi? Bizdiń oıymyzsha, múftıattyń sheshimine baǵynbaı ári nasıhat jumystaryn júrgizbegen ımamdarda jaza berilýi kerek. Máselen, bir-eki ret eskertý jasalyp, osy eskertýlerge de qulaq aspasa, olardy ımamdyqtan alastatý qajet. Sebebi, múftıat ózderi shyǵarǵan pátýany ózderi oryndata almasa halyq aldyndaǵy bedeli túsip ketedi.
Bedelden buryn, qazirgi tańda keıbir ásiredinshil azamattar múftıattyń sheshimine baǵynbaı áleýmettik jelide búlik shyǵaryp júr. Olardyń aıtýynsha, dinı basqarmanyń pátýasy el ishindegi alaýyzdyqqa túrtki bolýda. Sondyqtan da, ásire dinshilder «Abaı, Shákárimder Allah dep aıtpaǵan» degen saýatty ustanym emes degen pikirde. Jaıshylyqta «Patshaǵa baǵyný kerek. Patsha Allanyń jerdegi kóleńkesi» dep ýaǵyz aıtatyn ol ásiredinshilder nege múftıdyń pátýasyna baǵynbaı otyr? Bile bilgen adamǵa Erjan qajy Malǵajauly elimizdegi musylmandardyń basshysy emes pe? Alaıda, «Basshyǵa baǵyný ýájip» deıtin namazhandardyń bir bóligi múftıattyń saıasatyna ashyq qarsy bolyp otyr.
Musylmandarǵa qatysty bir nárse bola qalsa, eń birinshi bolyp «QMDB qaıda qarap otyr?» dep synaı jónelemiz. Alaıda, elimizdegi eń kúrdeli máselege baılanysty Erjan qajy Malǵajauly arnaıy pátýa shyǵaryp edi, ásire dinshilder onyń sheshimine qulaq aspaı otyr. Ókinishke oraı, múftıattyń qolynda sheshimge baǵynbaǵan azamattarǵa jaza qoldanatyndaı eshqandaı múmkindik joq. Áıtse de, soǵan qaramastan bizge dinı basqarmany synaı salǵan ońaı. Shyn mánisinde, múftıattyń el ishinde túsindirý, nasıhat jumysyn jasaýyna ásire dinshilderdiń áreketi kedergi keltirip otyr. Onyń aıqyn bir dáleli «Jaratýshyny «Allah» dep emes «Alla» dep aıtý kerek» degen pátýasyna qulaq aspaý dep esepteımiz.
Serik JOLDASBAI
Astana
