بۇگىن بەلگىلى ساياساتكەر،  ۇلت  جاناشىرى  مۇحتار تايجان باسپا ءسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ،   ءوزىنىڭ  ساياساتتان  كەتەتىنى تۋرالى مالىمدەدى.  جۋرناليستەر مەن  قوعام  بەلسەندىلەرىنىڭ سۇراقتارىنا  جاۋاپ  بەردى.

    قازىرگى  ساياسي  ساحنامىزداعى ەڭ  بەلسەندى  ءارى   جاس  ساياساتكەر  مۇحتار تايجاننىڭ  الەمدىك ساياسات مىڭ قۇبىلىپ تۇرعان قيلى كەزەڭدە  ساياساتتان  كەتۋ  تۋرالى شەشىمى  قازاق  قوعامىن  تاڭ قالدىرۋدا.  وعان  دالەل  الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى  قىزۋ  پىكىرتالاستار مەن  باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا  جينالعان  جۇرتشىلىقتىڭ  شيراق پىكىرلەرى مەن سۇراقتارى.  ال،  مۇحتار مىرزا  ءوزىنىڭ  ساياساتتان كەتۋى  سەبەبىن  جەكە  باسىنىڭ  شارۋالارىمەن  بايلانىستىردى:  «مەنىڭ  جاسىم 40-تا.  وتباسىم بار. مەن ساياساتاعى ءوز ىسىممەن  100 پايىز شۇعىلداندىم دەپ  ويلايمىن. كوپ ەڭبەك  ەتتىم. كۇش-جىگەرىمدى جۇمسادىم. مەن ۇلت  جولىندا  جۇرگەن  جالعىز  ادام ەمەسپىن.  مەنەن كەيىن دە  كەلەتىن  جاستار  بار.  ءبىز وسى  كۇنگە  دەيىن قانشاما  باستاما  كوتەردىك.   بىلەسىزدەر مە، قانشا  سۋ  قۇيساڭ  دا،  الما اعاشى تەك  ۋاقىتى كەلگەندە  عانا جەمىس  بەرەدى.  سول سەكىلدى،  مەنىڭ دە  ساياساتتان كەتەتىن ۋاقىتىم  كەلدى.  مەن  ءقازىر ءوز  جۇمىسىمدى  رەتتەۋىم  كەرەك. ساياساتپەن اينالىسامىن دەپ،  ءوز  شارۋامدا  تىم السىرەتىپ الدىم. ول  جاقتا  دا  وزىندىك مىندەتتەرى  دە  بار. مەن  جۇمىستى اياعىنا دەيىن  جەتكىزۋدى ۇناتامىن.  ناقتى  شارۋامەن  اينالىسقىم  كەلەدى.  ۇلتتىق پاتريوتتىق  سالادا  جۇمىس  جاساعانداردىڭ باسى نەمەسە  سوڭى مەن ەمەس. قازاقستاننىڭ  ءار تۇكپىرىندە  ۇلتقا  جانى اشيتىن  قانشا جاستار بار. ءارقايسىمىز كۇشىمىز جەتكەنشە تەر توگۋىمىز كەرەك»،-دەيدى   ول.

ءماسليحات  بارىسىندا  مۇحتار  تايجانعا ونىڭ  مەملەكەتتىك قۋعىنداۋدا جۇرگەن  ەكس-شەنەۋنىك راحات  الييەۆتىڭ قازىرگى جارى ەلەونورا شورازعا  قاتىسى  بار-جوعى  دا  تىلگە  تيەك  ەتىلدى.  مۇحتار  تايجان بۇل  الىپ-قاشپا اڭگىمەنىڭ شىندىققا  قاتىسى  بار ەكەنىن مويىندادى:  «ول  راس.  مەن  ەشقاشان  وتىرىك  سويلەگەن ەمەسپىن.  ەلەونورا  ءبىزدىڭ الىس  تۋىمىمىز.  ءبىراق  ول  90 جىلدارى  شەتەلگە  وقۋعا كەتكەن. ءقازىر دە  سوندا  تۇرادى. ەشقانداي بايلانىسىمىز بولعان ەمەس.  مەن  ونىڭ راحات الييەۆكە  تۇرمىسقا  شىققانى  تۋرالى  گازەت ارقىلى  ەستىدىم. ونىڭ اكەسى  مۇراتحان مەنىڭ اكەمنىڭ نەمەرە  اعاسى. ءبىراق  ءار ادام  ءوزىنىڭ  جەكە  باسىنا  عانا  جاۋاپ بەرەدى.  ەليامەن  دە،  راحات الييەۆپەن  دە  ەشقاشان  بايلانىسقان ەمەسپىن،  ءتىپتى  تەلەفونمەن دە  سويلەسپەگەنمىن. ءبىراق،  مەنىڭ «كۇيەۋ بالام» راحات الييەۆ مەن  تۋرالى  قانشاما  قارالى سوزدەر ايتىپ ءجۇر»، -دەدى.

     مۇحتار تايجان وسى ۋاقىتقا دەيىن ەلىمىزدەگى  بارلىق  قوعامدىق-ساياسي ماسەلەلەرگە  ءوزىنىڭ ساياساتكەرلىك جانە  ازاماتتىق پىكىرىن  اشىق تا ەركىن  ايتىپ كەلگەن ازاماتتاردىڭ  ءبىرى. جانە ساياساتتان كەتسە  دە،  ءوز  ۇستانىمىنان ەشقاشان تايمايتىندىعىن دا ايتتى:  «حالىق  الدىنداعى مىندەتىم - ءوز  ءبىلىمىم،  كۇش-جىگەرىمدى  حالىق  يگىلىگى  ءۇشىن  پايدالانۋ.  ازىرشە،  كۇشىم  بار كەزدە باسقا  جا  جۇمىستارمەن  اينالىسۋدى  ءجون  كورىپ  وتىرمىن. مەنىڭ شەشىمىم  قازىرگى ساياسي  جاعدايلارعا ەش  قاتىسى جوق.  ۇلتتىق  قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنە  دە  ەشقانداي بايلانىسىم جوق.  ەگەر  مەن  ۇقك-نەن  بولسام،  ماعان  وسىنداي  قىسىم  جاسالار ما  ەدى؟»،- دەپ  جاۋاپ  بەردى  مۇحتار تايجاندى  «ۇقك ادامى» دەيتىن  سەكەمشىل  بلوگشى رينات  كيبرايەۆكە.

    بارشاڭىزعا  بەلگىلى،  الداعى ۋاقىتتا  ەۋرازيالىق  وداققا  قارسى ۇيىم  قۇرىلعالى  جاتىر.  ونىڭ باسىندا باسىندا  ايدوس  سارىم، راسۋل جۇمالى، جانبولات  ماماي سەكىلدى  ۇلت  جاناشىرلارى ءجۇر. الايدا، مۇحتار  تايجاننىڭ  نەگە  ءدال  انتيەۋرازيالىق  فورۋم  وتكەلى جاتقان كۇيىپ  تۇرعان كەزەڭدە  ساياساتتان كەتۋى  دە  سۇرالدى: « 2009 جىلى قاراشادان  باستاپ  مەن  كەدەندىك وداققا  قارسىلىعىمدى  ءبىلدىرىپ كەلەمىن. شاحانوۆ  اعالارىمىز  قاتىسقان  وداققا  قارسى  مالىمدەمەنى دە باستاعان مەن ەدىم. قانشاما ماقالا  جازدىم،  سۇحبات بەردىم. ال،  ءقازىر كەدەندىك وداق، ەۋرازيالىق وداقتىڭ  نە ەكەنىن،  سوڭى  نەگە  اپاراتىنى بارشامىزعا  بەلگىلى. مەن،  ارينە،  انتيەۋرازيالىق  ۇيىمدى دا،  حالىقتىق  اليانستى  دا  قولدايمىن.  ءبىراق،  مەنىڭ كەتەتىن  ۋاقىتىم  كەلگەن  سەكىلدى. جاڭا  جىل  باستالعالى  جاتىر. قازىرگى  پاتريوتتىق  قوزعالىسىمىز  مىقتى  دەپ سانايمىن! ءارى  قاراي  دا مىقتى  بولادى  دەپ  ويلايمىن!  ساياسات بۇگىنمەن  بىتپەيتىن ماسەلە. سوندىقتان،  ءقازىر كەتكەن  ءجون  دەپ  سانايمىن».

  الايدا، مۇحتار مىرزا ءوزىنىڭ بۇل كەتۋىن  تۇپكىلىكتى  دەپ  سانامايدى،  ياعني  كۇن تۋعاندا  قايتىپ  كەلۋى  دە  مۇمكىن  ەكەنىن ايتتى:  «ءومىر توقتاپ  قالمايدى، ءارى  قاراي داميدى،  وزگەرەدى. ەگەر رەسەي تاراپىنان  قانداي  دا  ءبىر سەپەراتيستىك قادامدار  بايقالىپ  جاتسا،  مەن  قايتا  ورالۋىم  مۇمكىن.  تەك قانا ساياساتكەر  ەمەس،  ازامات رەتىندە  ءوز  ءۇنىمدى،  كوزقاراسىمدى  بىلدىرۋگە  تۋرا كەلەتىن  جاعدايدار بولىپ وتىرۋى  مۇمكىن»،  - دەيدى ول. ال، ەڭ وكىنىشتىسى،  ەندى  مۇحتار اعامىز  فب الەۋمەتتىك جەلىسىندە سيرەك باس سۇعاتىن  بولادى  جانە  بۇرىنعىداي  ءجيى جازبا جازبايتىنىن  ايتتى.

قاسىم امانجول، جۋرناليست:

–        مۇحتار تايجاننىڭ كەتۋىنەن تراگەديا جاساماۋلارىڭىزدى وتىنەمىن. ەڭ باستىسى، ول قاراپايىم حالىقتىڭ اراسىنان شىعىپ، ۇلتتىق-دەموكراتيالىق باعىتتاعى ءبىرشاما باستامالار كوتەردى. اسا ۇلكەن قىسىم دا، ۇسىنىلعان قىزمەت تە، اقشا دا، استىرتىن ساياسات تا جوق. ءبىرشاما ۋاقىتقا "تايم-اۋت" العان ازاماتقا كەكەسىنسىز، مىسقىلسىز قاراساق ەكەن.

ءامىرجان  قوسانوۆ، تاۋەلسىز ساياساتكەر:

–  وسىنداي ءبىلىمدى، جان-جاقتى دايارلىعى بار، ەشكىمنەن قارجى سۇراپ جالتاقتامايتىن، ەڭ باستىسى، ۇلتتىق تۇرعىدان تۇراقتى ءارى تەگەۋرىندى ۇستانىمعا يە ازاماتتىڭ كەزىندە قوعامدىق ومىرگە بەلسەندى ارالاسۋى، ءسوزسىز، جاڭالىق بولدى. ۇلتتىق مۇددە ءۇشىن كۇرەستى ول ناقتى باستامالارمەن بايىتتى دەپ ويلايمىن. ءسويتىپ، مۇقتار قوعامدىق ءومىردىڭ ءبىر فاكتورىنا اينالىپ كەتتى. بەس جىل ىشىندە كوپتەگەن باستامالاردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇردى، ەلدىڭ شىنايى ءىلتيپاتىنا يە بولدى. ماڭايىنا جاقتاستارىن جۇمىلدىرا ءبىلدى. ول دا اركىمنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شارۋا. ءوزىم دە، اكەسى بولاتحان اعانىڭ كەزىندەگى ارىپتەس-باۋىرى رەتىندە ونىڭ ۇلى مۇقتارمەن ساياسي عانا ەمەس، ادامي تۇرعىدان جاقىن بولعانىما ريزامىن. ال «بەلسەندى ساياساتتان كەتەمىن، بيزنەسپەن اينالىسامىن» دەگەن شەشىمى – ونىڭ ءوز شەشىمى. ارينە، مەن سەكىلدى تالايجىلعى وپپوزيسيونەرگە، ارامىزدا مۇقتار سەكىلدى جىگىتتەردىڭ جۇرە بەرگەنى دۇرىس ەدى. قاتارىمىز كوپ بولعانىنا نە جەتسىن! ءبىراق مۇقتار باۋىرىمنىڭ شەشىمىن تۇسىنىستىكپەن قابىل الايىق. نە بولسا دا، ونىڭ قاي سالادا جۇرسە دە، قازاق ءۇشىن جاسار تىرلىگى ءالى الدا دەپ ويلايمىن.

ايدوس جۇقان ۇلى، تاۋەلسىز جۋرناليست:

- مۇقاڭدى 2 جىل سىرتىنان زەرتتەپ بارىپ، بىلتىر قاسىنا باردىم. مەن ول كىسىنى ۇلگى تۇتار اعا رەتىندە، ول كىسى مەنى دوس رەتىندە قابىلدادى. 1 جىل بويى ۇزەڭگى قاعىستىردىم. مۇقاڭنىڭ باستى ءبىرىنشى قاسيەتى - قازاقتىڭ مۇڭىن جۇرەگىمەن قابىلدايدى، قايعىرادى جانە قاراپ وتىرماي، سونى شەشۋگە ايانباي ەڭبەكتەنەدى. ەكىنشى قاسيەتى - اۋىزبەن وراق ورعاندى جانى جەك كورەدى. ناقتى جۇمىس ىستەپ، ناقتى ناتيجەنى كورۋگە تالپىنادى. ال "ساياسات مايدانىندا وسىدان بىلاي بەلسەندى بولمايمىن" دەپ شەشىم قابىلداۋى - ءوزىنىڭ جەكە شەشىمى. بيلىك وسىنداي ەنەرگياسى مەن ءبىلىمى مول قايسار جىگىتتەردى مەملەكەت مۇددەسى ءۇشىن پايدالانبايتىنى وكىنىشتى. مۇحتاردىڭ ەكونوميكا سالاسىنداعى ءبىر مينيسترلىكتى باسقارا الاتىن قابىلەتى دە، تاجىريبەسى دە بار. وعان قاسىندا ءجۇرىپ كوزىم جەتكەن. ۇلتشىل ازاماتتاردىڭ جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتە بولماۋى - بيلىكتىڭ قازاق ۇلتىنا دەگەن ۇستانىمىن بىلدىرەدى. مۇقاڭنىڭ قازاق حالقى ءۇشىن ءالى تالاي جۇمىستاردى تىندىراتىنىنا بەك سەنەمىن.