بۇگىندە الەۋمەتتىك جەلىلەردە  ءتۇرلى ەكسترەميزمدى جانە لاڭكەستىكتى ناسيحاتتاۋشىلار جەتەرلىك. ەستەرىڭىزدە بولسا، مارات ماۋلەنوۆ جانە نۇرداۋلەت امانگەلدييەۆ سىندى ۆكونتاكتە جەلىسىندەگى تىركەلۋشىلەر ءوز ۇندەۋلەرىن جاريالاعان بولاتىن. وندا سيرياداعى «دايش» (ق ر اۋماعىندا زاڭمەن تىيىم سالىنعان ۇيىم – رەد.) ەكسترەميستىك ۇيىمىنىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىن جانە شاريعات ورناعان بىردەن-بىر مەملەكەت ەكەندىگىن اتاپ كورسەتەدى. جانە وزدەرىنىڭ جەكە پاراقشالارىن اشىپ، كۇن سايىنعى سوعىسقا شاقىراتىن جازبالار سالىپ تۇرادى. مارات ماۋلەنوۆ ءوزىنىڭ بالالارىنىڭ سۋرەتتەرىن جاريالاپ، ءوز ۇعىمىنداعى جيحادتا ءجۇرمىز دەپ ەسەپتەيدى. قازاق تىلىندە كوپ پىكىر ايتىلاتىن ءدىني توپتار مەن ءتۇرلى تاقىرىپتار تالقىلاناتىن بىرلەستىكتەرگە، ءوز جازبالارىن قالدىرىپ ءجۇردى. ءوزىن بالاسىمىن دەپ راستاعان نۇرداۋلەت امانگەلدييەۆ سىندى تىركەلۋشى، ءوز پاراقشاسىنا بىرنەشە سىلتەمەلەردى مارات ماۋلەنوۆتى قولدايتىن جازبالارمەن بولىسكەن. اكەسى مەن بالاسىنىڭ مۇنداي ارەكەتى كەيبىر جانداردىڭ نارازىلىعىن تۋعىزىپ جاتتى. نەگە دەسەك؟ ولار باسقانىڭ پىكىرىمەن ساناسپاي، وزدەرىنەن باسقاسىنىڭ ءبارىن ءبىر سوزبەن كاپىرگە بالاپ جاتتى. الايدا، ولار قىسقا عانا وزىڭە كەرەكتى قۇران اياتتارىن قىرقىپ الىپ دالەل رەتىندە كورسەتەتكەن. قازاق تىلىندە جازىلعان ناسيحاتتارىن، سەنىمدى تۇردە جازعان ەتىپ كورسەتۋگە تىرىسىپ باعادى. سەبەبى، ەشبىر ب ا ق وكىلدەرىنە سەنبەۋگە شاقىرادى. سونداعىسى ەپيزود ارقىلى كورسەتىلەتىڭ جاڭالىقتاردى جوققا شىعارعىسى كەلەدى. رەسەي فەدەراسياسىنا جانە «دايش» ەكسترەميستىك ۇيىمىن مويىنداماعان مەملەكەتتەردىڭ بارىنە وزدەرىنىڭ ايىپتارىن تاعۋدا. سوندىقتان دا بۇكىل الەممەن سوعىسۋدى كوزدەيدى. ءبىراق تا، مارات ماۋلەنوۆتاردىڭ ايتۋى ءبىر باسقا دا، وزدەرىنىڭ ونداعى كۇندەلىكتى ءومىرى مۇلدەم باسقا...

ارنايى تۇردە وسى اقپارلاردى راستاۋ ءۇشىن ولارمەن تىكەلەي سويلەسۋدى ءجون سانادىق. كەيدە جاي قاراپايىم ادام بولىپ، ءتىپتى ولاردى قولدايتىن جان رەتىندە ءوزىمىزدى كورسەتە بىلدىك. ويتكەنى، ول جاقتاعى قازاقتاردىڭ جاعدايىن ءبىلۋ كەرەك ەدى. زەرتتەۋ بارىسىندا، مارات ماۋلەنوۆ ءوز وتباسىمەن بىرگە سيرياعا كەتكەن. جانە دە ەكى اي بويى ونداعى ۇكىمەت اسكەرىنە قارسى سوعىستارعا قاتىسقان. ءوزىڭ الدىڭعى قاتارداعى قاراپايىم شتۋرموۆيكپىن دەپ تانىستىردى. شەكارادان ءوتۋ كەزىندە جاردەمدەسكەن داعىستاندىق ءبىر ازاماتقا 21 جاستاعى قىزىن كۇيەۋگە بەرىپتى. ءوزىنىڭ جاسى 46-دا جانە اتالعان ۇيىمدارىنىڭ كوسەمىن دە سول جاستا دەپ تانىستىردى. (ابۋ باكر ال باگدادي) ونداعىلار ونى قۋرايىش رۋىنان دەپ ەسەپتەيدى. ايتۋىنا قاراعاندا وتە قاراپايىم جان، ءتىپتى قوناققا شاقىرسا دا كەلەتىنىن ايتادى. ونداعىلار بىر-بىرىمەن ورىس جانە اراب تىلدەرىندە قارىم-قاتىناس جاسايدى ەكەن. ال، ءوزىنىڭ ءۇش بالاسى سوعىسىپ جۇرسە كەرەك. ءوزى سوعىسقا كەتكەندەرگە جاردەم بەرۋ ۇستىندە. الماتىلىق ءبىر جىگىتتىڭ قازا بولعانىن ايتىپ، ءوزىنىڭ دە سوعىسقا قاتىسىپ، قازا بولعىسى كەلەتىندىگىن جازدى. ايەلى وزىمەن جاستى. ەكىنشى ايەلدى اراب ۇلتىنان العىسى كەلەتىنى، بالاسىنىن اتىراۋدان بارعان ءبىر قىزعا ۇيلەندىرمەكشى ەكەندىگىن بىزگە عالامتور ارقىلى اقپارلارىن بەرىپ ءجۇردى. قازىعۇرتتىقتاردىڭ يۋتۋب پورتالىنان تارالعان ۇندەۋى ەلىمىزدى قايران قالدىرعانى ءسوزسىز. سەبەبى، سونداعى ءبىرىنشى سويلەگەن-مارات ماۋلەنوۆ بولاتىن. جالپى، مارات ماۋلەنوۆتىڭ ءبىر قىزى جانە بەس ۇلى بار كورىنەدى. ءوزىنىڭ سۋرەتتەرىندە پالميرا قالاسىنداعى كەزدەرىن كورەمىز. ەكى جىل سودىرلاردىڭ قولىندا بولىپ، ۇكىمەت اسكەرىنىڭ قايتادان قايتارىپ العان قالاسى. بۇل قالادان وزىدە ايىرىلىپ قالعاندارىن مويىندايدى. جانە ليۆيا، اۋعانستان ت.ب. جەرلەردى باسىپ الۋعا كۇش سالىپ جاتقاندىعىن جازدى. مۋاممار كاددافيدىڭ بيلىگى قۇلاعان سوڭ، «دايش» ەكسترەميستىك ۇيىمى ليۆيا ەلىندە دە بەلەن الىپ بارادى. مارات شامسكيي دەگەن تاعى ءبىر پاراقشاسى بولعان. ءبىراق تا، ءتيىستى ورىنداردىڭ كومەگىمەن ولاردىڭ پاراقشالارىن بۇعاتتالىپ تاستالىندى.

«اسسالامۋالەيكۋم اكتيۋبينسكيە يحۆا! ۋسلىشاۆ ۆاشي فيداي نا پۋتي اللاحا مى براتيا يز داۋليي بەزمەرنو وبرادوۆاليس...» دەگەن جازبالاردى مارات ماۋلەنوۆ باسقا دا پاراقشالارى ارقىلى تاراتتى. قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى اقتوبەدەگى جاعدايدىڭ دىننەن ەمەس ەكەندىگىن انىق ايتتى. جانە ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى، بۇل جاعدايدى قاتتى سىنعا العان العان بولاتىن. ارتىنشا بۇل وقيعاعا سيرياداعى ءبىر بەلسەندى ادامنىڭ ۇندەۋى ارقىلى جاسالعانى ايتىلعان. مۇمكىن، مارات ماۋلەنوۆ سياقتىلاردىڭ ارالاسۋىنان بولار؟.. تىنىش جاتقان ەلىمىزدەگى ءدىني ارازدىقتى قوزدىرىپ، حالىقتى مەملەكەت ادامدارىنا قارسى قوياتىن، نەگىزسىز جيحادقا شاقىراتىن ۇندەۋلەر تاراتقانىدىعى ايعاق بولسا كەرەك. كەيبىر جاستارىمىز ولاردى قولداپ، ءتىپتى «ۇناتۋ» بەلگىسىن باسقاندارىن جاسىرماعانىمىز دۇرىس-اۋ!؟ سەبەبى، ولاردىڭ ۇندەۋى وتە شەبەر جازىلعان. ورىس ءتىلى جانە قازاق تىلىندەگى ۇنەۋلەرىن دە ءاربىر سوزدەرىنە ءمان بەرەدى. بۇل جازبالاردى ءوزى جازسا كەرەك. بىزگە ءوزىنىڭ ايتۋى بويىنشا. جانە دە سۋرەتتەرىندەگى داۋلەتتى ءۇيى، قىمبات كولىگى، بالالارىمەن ءدامدى تاعامداردى دايىنداپ جاتقان سۋرەتتەرىن دە كورەمىز. ەندى وسىعان كەيبىر جاستارىمىز سەنىپ، تاياۋ شىعىس ەلدەرىن ارمان ەتۋى دە مۇمكىن عوي!؟ الايدا، مارات ماۋلەنوۆ تۇرىپ جاتقان ءۇيدى ساتىپ العان جوق. ول ءوز كۇشىمەن سوعىپ، قابىرعاسىن دا تۇرعىزبادى. ونى بار جوعى جەرگىلىكتى حالىقتان تارتىپ العان. «دايش» ۇيىمى كۇشپەن باسىپ كىرۋى كەزىندە، ميلليونداعان بوسقىنعا اينالعان سيريا ەلىندەگى ازاماتتارىنىڭ بايىرعى ۇيلەرى بولاتىن. مىنە، نەگىزسىز الداۋ مەن ارباۋعا تۇسپەۋىمىز ءۇشىن عالامتور جەلىلەرىندە اباي بولعانىمىز ءجون. مۇنداي ساياسي سوعىس پەن ءدىن اتىن جامىلعان ۇيىمداردان ساقتانعانىمىز ابزال. بۇۇ ۇيىمى مەن ۇقك «دايش» ەكسترەميستىك  جانە لاڭكەستىك ۇيىمىن ءوز اۋماقتارىندا تيىم سالعاندىعىن بىلەمىز. بەيبىت كۇندە ءومىر كەشىپ جاتقان يراك پەن سيريا مەملەكەتتەرىن باسىپ العان سودىرلاردان نە كۇتپەكپىز؟ ولاردىڭ دا نەنى اڭسايتىنى بەلگىلى. تاۋەلسىز قازاق دالاسىنداعى تاتۋ كۇننىڭ زامانىن كورە المايتىن ۇيىمداردىڭ ماقساتى وسى. مۇنداي جالعان جيحاد ۇندەۋلەرىنە سەنبەۋگە، جاستارىمىزدى ەرمەۋگە شاقىرامىز. بۇگىنگى جەتىستىكتەرىمىزدەن ءوزىمىزدىڭ ايىرىلىپ قالماۋعا جول بەرمەيىك؟.. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تىرەگى، جاستارىمىزعا، ايتارىمىز وسى؟!

ءقادىرالى سارىپبەك