«قازاقتى قىرعان ميرزويان ەسكەرتكىشى اقتوبەدە نەعىپ تۇر؟». وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەگەن 365info.kz سايتى اقتوبە قالاسىنىڭ ورتالىعىنا ل. ميرزوياننىڭ قۇرمەتىنە ەسكەرتكىش-تاستىڭ قويىلۋىن سىنعا الادى.

سوڭعى كەزدەرى الەۋمەتتىك جەلىدە كوپ ءبولىسىپ، قاتتى سىنعا الىنعان تاقىرىپتىڭ ءبىرى — اقتوبە قالاسىنىڭ قاق ورتاسىندا ورنالاسقان ليەۆون ميرزوياننىڭ ەسكەرتكىشى.

ارينە، اقتوبەلىكتەردىڭ بۇل ۇسىنىس-تىلەكتەرىن قابىل الىپ، وتكەن تاريحتاعى قاندىقول باسشىنىڭ بەلگىسىن اتى-زاتىمەن جويساق، تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا وسى ءوڭىر ءۇشىن ۇلكەن سىي بولار ەدى.

ءبىراق بۇل ءبىر اقتوبەلىكتەردىڭ عانا تالاپ-تىلەگى ەمەس. مىسالى، قازاق زيالىلارىنا قىناداي تيگەن سوۆەت جۇيەسىنىڭ وكىلى اتىنداعى كوشە اتاۋىن  الماتى، سولتۇستىك قازاقستان مەن شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ ءبىرقاتار قالاسى مەن اۋداندارى الماستىرۋدى سۇراپ كەلە جاتقانىنا ءبىراز ۋاقىت بولدى.

راسىندا، 2015 جىلى استانادا ميرزويان كوشەسى قانىش ساتبايەۆ اتامىزدىڭ ەسىمىمەن اۋىستىرىلدى. ول كەزدە كوشە اتاۋىن اۋىستىرۋعا ارميان دياسپوراسى قارسى شىعىپ، ميرزوياننىڭ قازاققا جاساعان جاقسىلىقتارىن ەسكەرۋدى سۇراعان.

ءبىز بۇل رەتتە ميرزوياندى وسىلايشا اقتاپ العىسى كەلەتىندەرگە عابباس قابىش ۇلىنىڭ ق ر ءماجىلىسىنىڭ ءتوراعاسى، مارقۇم ورال مۇحامەدجانوۆقا كەزىندە جولداعان ءۇشبۋ حاتىن قاز-قالپىندا ۇسىنۋ ارقىلى جاۋاپ بەرگىمىز كەلەدى.

رەسەيدىڭ تاريحشى-جورنالشىسى يۋريي جۋكوۆتىڭ «ينوي ستالين. پوليتيچەسكيە رەفورمى ۆ سسسر ۆ 1933-1937 گگ.» دەپ اتالعان كىتابىندا قازاقستاندى 1934-1938 جىلدارى بيلەگەن ليەۆون ميرزوياننىڭ 1937-جىلى كرەملگە حات جىبەرىپ، «حالىق جاۋلارىنىڭ» 2446-سىن اتۋعا، 4403ء-ىن جەر اۋدارۋعا رۇقسات سۇراعانى ايتىلعان. جيىنى — 6749 كىسى (ءتىزىم جوق، سان بار).

ال ەجوۆ ونى 7650 كىسىگە جەتكىزىپ، بەكىتىپ قايتارعان.

ميرزويان ودان سوڭ ستالينگە قۇپيا جەدەلحات جولداپ، «رىسقۇلوۆ-نۇرماقوۆتاردىڭ ريەۆوليۋسياعا قارسى ۇلشىلدىق-فاشيستىك ۇيىمى بارىن» مالىمدەگەن. ول «ۇيىمنىڭ مۇشەسى»، رەسپۋبليكا ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى قۇلىمبەتوۆتى ورنىنان بوساتۋدى سۇراعان. بوساتتىرىپ الىپ، اتقىزىپ تاستادى.

ياعني ميرزويان 7650 ادامدى تىزىمدەپ، مىسالى، اقىن-جازۋشىلارىمىزدان: احمەت بايتۇرسىنوۆ، ماعجان جۇمابايەۆ، ساكەن سەيفۋللين، ءىلياس جانسۇگىروۆ، بەيىمبەت مايلين جانە باسقالاردى "جۇتتى".

ءبىراق قازەكەم، قالايشا ەكەنىن تۇسىنبەدىم، مالىن تارتىپ الىپ اشتان قىرعان گولوششەكيندى «قۋ جاق، جاۋىز» دەپ دۇرىس داتتادى دا، مالىنا تيىسپەي، ازاماتتارىن قىرعان ميرزوياندى «مىرزاجان» دەپ ماقتادى.

تانىمال قارت جۋرنالشى مادات اققوزين «ۆەرنۋت يز زابۆەنيا» اتتى كىتابىندا (جۇماباي شاياحمەتوۆ تۋرالى) بىلاي دەپتى: «ميرزويان پوسلە تاكوگو پرەدشەستۆەننيكا (گولوششەكيندى ايتادى، — ع. ق.) ياۆيلسيا، كاك سپاسيتەل نارودا. پوياۆيلاس رابوتا. وتمەنيلي كارتوچكي نا حلەب، ەگو پروداۆالي ۆ ماگازيناح زا دەنگي. ناچال نالاجيۆاتسيا بىت ليۋدەي. نو نا سمەنۋ ماسسوۆومۋ گولودۋ پريشەل ماسسوۆىي ارەست س راسسترەلامي».

سويتكەن ميرزويان تۋرالى بۇگىن دە ماداقتاۋ ماقالا جازىلۋدا، الماتى، استانا كوشەلەرىندە اتى بار. مەن وسى كەرەعارلىققا دا اشىنىپ، ءار قىرىنان بىرنەشە ماقالا جاريالادىم.

الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىنە حات جازدىم. ەشقايدان ەشكىم ءلام دەمەدى. باياعى: «ءاي، قايتەسىڭ، سونى قوزعاپ؟».

وسى ورايدا بابامىز ءال-فارابيدىڭ: «سەن دوسىڭنان قاۋىپتەنبە، قاتتى بولسا، ساتىپ كەتەر؛ جاۋىڭنان سەسكەنبە، قاپىڭدى تاپسا، ولتىرەر؛ سەن نەمكەتتىلىكتەن قاۋىپتەن، تۇبىڭە سول جەتەر!» دەگەن قاعيداسى ەسكە تۇسەدى„ دەپ جازادى عالىم.