5 تامىز كۇنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ انكاراعا بارىپ، تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ ەردوعانمەن كەزدەستى. «اسكەري توڭكەرىس»، «رەسەي مەن تۇركيا اراسىنداعى سالقىندىق»، «قازاق-تۇرىك ليسەيلەرى تۋرالى شۋ»، ت.ب. ماسەلەلەر ەكى جاقتى كەزدەسۋدىڭ ماڭىزىن ارتتىرا ءتۇستى. بۇل كەزدەسۋلەر تۋرالى تۇرىك باسپاسوزىندە جاريالانعان ماقالالار الەم نازارىن اۋداردى. ەلباسى ساپارى «قازاق جولىنىڭ» - تۇركى دۇنيەسى مەن ورىس الەمىنە ورتاق داڭعىل ەكەنىن كورسەتكەندەي بولدى.

«نازاربايەۆ – تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى»

تۇركيا باسشىسى رەجەپ ەردوعان ەلباسىنى ەرەكشە ءسان سالتاناتپەن قارسى الدى. جۋرناليستەرگە سۇحبات بەرۋ كەزىندە ەردوعان «تۇركيانىڭ دۇشپانى – ءبىزدىڭ دۇشپانىمىز» دەگەن قازاقستان پرەزيدەنتىن «تۇركى الەمىنىڭ اقساقالى» دەپ اتادى.

تۇرىكتىڭ «t24» ارناسى بولسا، تۇرىك پرەزيدەنتى ەردوعاننىڭ «اقساقالعا العىسىنا» توقتالدى. حاباردا ن. نازاربايەۆتىڭ ورىس-تۇرىك قاتىناسىنداعى ماڭىزدى ۇلەسىنە ەردوعاننىڭ العىسىن ايتا كەلە، «قۇرمەتتى اقساقال» دەگەن ءسوزدىڭ ەردوعاننىڭ اۋزىنان بىرنەشە مارتە شىققانىن ەرەكشە اتادى. ەردوعان ءوز العىسىندا قازاقستان تۇركيانىڭ قيىن كۇندەرىندە جانىنان تابىلعانىنداي، تۇركيا دا ءاردايىم قازاقستانمەن بىرگە ەكەنىن ايتتى.

ال، تۇركيانىڭ تاڭ (Sabah) جانە ۇلت (Millyet) گازەتتەرى نازاربايەۆتىڭ تۇركياعا ساپارىنداعى «تۇركياعا دۇشپان بولعان، ءبىزدىڭ دە دۇشپانىمىز» دەگەن ءسوزىن تاقىرىپ ەتىپ الىپ، ارناۋلى ماقالالار جازدى. بۇل باسىلىمدار دا، ەردوعاننىڭ «قۇرمەتتى باۋىرىم، قۇرمەتتى اقساقالىمىزدىڭ ۇلەسىن ۇمىتۋ مۇمكىن ەمەس» دەگەن سوزدەرىن اتاپ ايتتى.

نۇرسۇلتان نازاربايەۆ – تۇركيانىڭ توبەسىنە بۇلت تونگەندە قولداعان ءبىرىنشى پرەزيدەنت

بۇل تۋرالى قازاقستاندىق جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا تۇركيا پرەمەر-مينيسترىنىڭ ورىنباسارى تۋگرۋل تۋركەش ايتقان بولاتىن.

«نازاربايەۆپەن ءار كەزدەسۋ ناتيجەلى وتەدى. 15 شىلدەدەن كەيىن ول ءبىزدى قيىن كەزدە قولداۋ ءۇشىن كەلگەن العاشقى مەملەكەت باسشىسى. ول توڭكەرىسكە قاراماستان ءوز ۇستانىمىن وزگەرتپەدى. بۇل بىزگە ۇلكەن قولداۋ بولىپ وتىر»، – دەدى ت.  تۋركەش.

ەكى پرەزيدەنتتىڭ وتكىزگەن باسپا ءسوز كونفەرەنسياسىندا ەردوعان ەلباسىعا قيىن ساتتەگى وسى قولداۋى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.

وسىعان وراي تۇرىكتىڭ ەڭ ىقپالدى باسىلىمى «حۋرريەت» گازەتى ەردوعاننىڭ قازاقستان پرەزيدەنتىن قارسى الۋىنا اسا ءمان بەرىپ، ارناۋلى ماقالا جاريالادى. وندا ەلباسىمىزدىڭ تۇركياعا توڭكەرىستەن كەيىنگى ساپارلاي كەلگەن العاشقى پرەزيدەنت رەتىندە كەلۋىنىڭ ساياسي سالماعىن ساراپتاي كەلە، ەردوعاننىڭ كورسەتكەن ىقلاسىنىڭ ادەتتەگىدەن وزگەشە ەكەنىن جازدى. بۇل جولى پرەزيدەنتتى قارسى الۋ سالتاناتىنا اسكەر ەمەس ارناۋلى كۇش تارتىلعان. قاۋىپسىزدىك ەڭ جوعارى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلگەن.

ەردوعان: انكارا مەن ماسكەۋ قاتىناستارىن قالىپقا كەلتىرۋدەگى نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگىن ەش ۋاقىتتا ۇمىتپايمىز

تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەجەپ ەردوعان ءبىزدىڭ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا انكارا مەن ماسكەۋ اراسىنداعى ءوزارا قاتىناستى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.

«شىندىعىندا، رەسەيمەن ارا قاتىناسىمىزداعى شيەلەنىس كەزەڭىندە نۇرسۇلتان نازاربايەۆ بىرنەشە رەت پۋتينمەن كەزدەسىپ، كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى، ءبىزدىڭ قاتىناستاردى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە ۇلكەن قولداۋ كورسەتتى. وزبەكستانداعى شىۇ سوڭعى سامميتىندە ول ارنايى ەلشى جىبەرۋىمدى سۇرادى، مەن جىبەردىم. (...) ءبىز نازاربايەۆتىڭ ەڭبەگىن ەش ۋاقىتتا ۇمىتپايمىز. تاعى دا ءوز اتىمنان، تۇرىك حالقىنىڭ اتىنان تۇركيا مەن رەسەي اراسىنداعى ءوزارا قاتىناستى  قالپىنا كەلتىرۋ ىسىندە زور ىقپالى ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن»، - دەدى ەردوعان ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا باسپا ءسوز كونفەرەنسياسىندا.

تۇرىك گازەتى: نازاربايەۆ – الەمدەگى ەڭ بەلسەندى 10 ليدەردىڭ ءبىرى

تۇرىكتىڭ «اۋەلى وتان» گازەتى 5 تامىز كۇنگى سانىندا «تۇركيا-رەسەي تاتۋلىعىنداعى نازاربايەۆتىڭ ءرولى» اتتى ارناۋلى ماقالا جاريالادى.

«تاۋداي العىس قۇرمەتتى نازاربايەۆ، ەكى باۋىرلاس ەل ءارقاشان، ءار جاعدايدا دا ءبىر-بىرىنىڭ جانىندا!» دەپ باستالادى ماقالا. وندا قازاقستاندى «ازيانىڭ جارقىراعان جۇلدىزى» دەپ سيپاتتاي كەلە، تۇركى الەمى مەن جاھاندىق ساياساتتىڭ شەبەر ساياساتكەرى رەتىندە نازاربايەۆقا قۇرمەت كورسەتىلەدى. ەلباسىمىزدىڭ تۇرىك-ورىس قاتىناسىن جاقسارتۋىنداعى ەرەكشە رولىنە ارناۋلى توقتالعان گازەت، ق ر پرەزيدەنتىن «الەمنىڭ ەڭ بەلسەندى 10 ليدەرىنىڭ اراسىندا» دەپ جازدى.

اتالمىش ماقالا سوڭىندا نازاربايەۆتىڭ تۇركياعا ساپارىنا «انادولىداعى 78 ميلليون قازاقتىڭ اتىنان» ريزاشىلىق بىلدىرگەن.

الەۋمەتتىك جەلىلەردە تۇرىك ازاماتتارى قازاقستان باسشىسىنىڭ «باۋىرىمنىڭ جانىندا بولۋ ءۇشىن كەلدىم» دەگەن سوزدەرىن ەرەكشە قۇرمەت كورىپ، ەكى باۋىرلاس ەلدىڭ كورەگەن باسشىلارىنىڭ قايراتكەرلىگىن، قازاقستاندى جانە «تۇرىك الەمىنىڭ كوشباسشىسى» نازاربايەۆتى ماقتان تۇتىپ، وسى جولعى ساپارىنا العىس جاۋدىرىپ جاتتى.

قازاقستان مەن تۇركيا – جىبەك جولىن توعىستىرۋشى ەلدەر

 «ءبىزدىڭ ەندىگى ماقساتىمىز – ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىقتى 10 ملرد. دوللارعا جەتكىزۋ. ءبىزدىڭ كەلىسكەن جاڭاعى قۇجات اياسىندا جوسپارلانعان، ورىندالىپ جاتقان 20 ينۆەستيسيالىق جوبا بار. بۇل جوبالاردىڭ جالپى قۇنى 813 ملن. دوللاردان ارتىق»،– دەدى ەلباسى.

بۇدان كەيىنگى كەزەكتە مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن تۇركيا ەجەلدەن ۇلى جىبەك جولىن توعىستىرعان ەلدەر ەكەنىنە توقتالىپ ءوتتى. «بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتىمىز شىعىس پەن باتىستى جالعاستىرۋ ءداستۇرىن جوعالتقان جوق. ەردوعان مىرزانىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا تۇركيانىڭ قابىلدانۋى جونىندەگى ۇسىنىسىن تولىقتاي قولدايمىن، شىۇ-داعى ءبىزدىڭ ارىپتەستەرىمىز دە قولدايدى دەپ سەنەمىن»،– دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.

قازاق-تۇرىك ليسەيلەرىنە قاتىستى قازاقستاننىڭ ءوز ايتارى بار

ەلباسىنىڭ انكاراعا ساپارىندا ەلدىڭ ەرەكشە نازار اۋدارىپ، تاعاتسىزدانا كۇتكەنى دە ەلباسىنىڭ قازاق-تۇرىك ليسەيلەرىنە قاتىستى ۇستانىمى بولاتىن. تۇركياداعى توڭكەرىس ارەكەتىنەن سوڭ ول ەلدىڭ باسشىلىعى بۇلىككە عالىم ف.گۇلەننىڭ قاتىسى بار دەپ، ءبىرقاتار ەلدە جۇمىس ىستەپ تۇرعان تۇرىك ليسەيلەرىن گۇلەن ۇستانىمدارىمەن بايلانىستىرىپ، ولاردى جابۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان ەدى.

«قازاقستاندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەكتەپتەر – ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ مەكتەپتەرى. بۇل مەكتەپ وقۋشىلارى قازاق، ورىس، اعىلشىن جانە تۇرىك تىلدەرىندە ءبىلىم الادى. مەكتەپتەردە جۇمىس ىستەيتىن وقىتۋشىلاردىڭ 90 پايىزى قازاقستان ازاماتتارى جانە تەك 8-9 پايىز وقىتۋشىلار تۇركيادان بالالارىن وقىتۋ ءۇشىن كەلەدى.

ول مەكتەپتەردە ءبىلىم بەرۋ ساپاسى وتە جوعارى. ءبىلىم الاتىن 9 مىڭ بالانىڭ بىرنەشە مىڭى الەمدىك وليمپيادا، بايقاۋلاردىڭ جەڭىمپازدارى، ولاردىڭ بارلىقتارى ۋنيۆەرسيتەتتەرگە تۇسەدى»، - دەدى ن. نازاربايەۆ.

سونىمەن قاتار، ەلباسى تۇركيا تاراپىنىڭ ءوتىنىشىن دە جەردە قالدىرمايتىنىن، ەكى ەل ءبىلىم ۆەدومستۆولارى وكىلدەرىنەن قۇرىلعان كوميسسيانىڭ قازاق-تۇرىك ليسەيلەرىنىڭ وقىتۋ باعدارلاماسىن تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى.

دارحان مۇقانتەگى