ماجىلىستە پالاتا سپيكەرى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن جالپى وتىرىستا دەپۋتات مايرا ايسينا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-مينيسترى ك.ماسىموۆكە دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى.

 «بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ جازعى دەمالىسى مەن ىسپەن اينالىسۋىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەسى بۇگىنگى تاڭدا اناعۇرلىم وزەكتى الەۋمەتتىك پروبلەمالاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.

  ءتىپتى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ رەسمي دەرەكتەرى بويىنشا وقۋشىلاردى ۇيىمداستىرىلعان جازعى دەمالىس تۇرلەرىمەن قامتۋ دەڭگەيى تومەندەپ كەلەدى. مىسالى، 2010 جىلى ول 92،7 پايىزدى، 2012 جىلى – 91،4 پايىزدى قۇراعان. ءبىراق تەكسەرە كەلە بۇل ساندار دا وتە جوعارى ەكەنىنە كوز جەتەدى، ويتكەنى بالالاردىڭ قىسقا ۋاقىت بولاتىن مەكتەپ جانىنداعى لاگەرلەرىن ۇيىمداستىرۋ ولاردىڭ جازعى كانيكۋل كەزەڭىندە دەمالىسىن، بوس ۋاقىتى مەن ءبىر ىسپەن اينالىسۋىن ۇيىمداستىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتى بولىپ قالۋدا. ونىمەن تەك كىشى سىنىپ وقۋشىلارى قامتىلادى، جانە دە كوبىنەسە تاماقتاندىرۋسىز، دەمالىس ءۇشىن قاجەتتى جاعدايلارسىز ۇيىمداستىرىلادى، سونداي-اق جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى جيناۋ جانە مەكتەپتىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندالۋ بويىنشا ەكى اپتالىق پراكتيكامەن قامتىلادى.

كەزىندە جەكەشەلەندىرىلگەن كوپتەگەن بالالار لاگەرلەرى قازىرگى تاڭدا ماقساتتى پايدالانىلىپ وتىرعان جوق، جۇمىس ىستەپ تۇرعاندارى – قۇلدىق ءپرينسيپى بويىنشا ۇستالىنۋدا، سولاردىڭ وزىنە دەگەن جولداما قۇنى قىمبات بولعاندىقتان، جاعدايى وسال، كوپ بالالى وتباسىلارداعى بالالاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە قول جەتكىزۋ ەكىتالاي.

    جازعى ەڭبەك توقسانىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى ەڭبەككە تاربيەلەۋدىڭ ەڭ جاقسى داستۇرلەرى، وكىنىشكە وراي، جويىلىپ، بۇگىندە ونى جانداندىرۋ، ەڭبەك پەن دەمالىس لاگەرلەرىندە، جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ەڭبەك وتريادتارىندا، وقۋشىلاردىڭ ءوندىرىس بريگادالارىندا، مەكتەپ ورمانشىلىعىندا ەڭبەك داعدىلارى مەن ىستەي ءبىلۋدى باۋلۋ ماسەلەسىمەن جالپى ايتقاندا ەشكىم اينالىسپايدى.

بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى جازعى كەزدە ساۋىقتىرۋ، مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ، مۇددەلى ورتالىق،جەرگىلىكتى ورگانداردىڭ كۇش-جىگەرىن ۇيلەستىرۋ بويىنشا جۇيەلى ۇيىمداستىرۋشىلىق جۇمىس مەكتەپتەردەن ەرىكسىز اقپارات جيناۋمەن شەكتەلىپ، ناقتى جاعدايدى كورسەتپەيدى. ءىس جۇزىندە وقۋشىلاردىڭ نەگىزگى بولىگى جازعى كەزدە وزدەرىمەن-وزدەرى بولادى. بۇعان قوسا، وتباسى ينستيتۋتىنىڭ باسەڭسۋىنە بايلانىستى، بالالارمەن جانە جاسوسپىرىمدەرمەن تاربيە جۇمىسى، ولاردىڭ جازعى كەزەڭدەگى بەيالەۋمەتتىك ءجۇرىس-تۇرىسىنىڭ الدىن الۋ شارالارى جوققا شىعارىلادى.

   جوعارىدا باياندالعاننىڭ نەگىزىندە، قۇرمەتتى كارىم قاجىمقان ۇلى، ءتيىستى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قالىپتاسقان جاعدايدى زەردەلەۋ، ونىڭ ىشىندە مىنالار:

 1) جازعى كانيكۋل كەزىندە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر دەمالىسىنىڭ، ساۋىقتىرىلۋىنىڭ جانە ىسپەن اينالىسۋىنىڭ جۇيەلى مونيتورينگىن جۇرگىزۋ جانە باقىلاۋ تاجىريبەسىنە قايتىپ ورالۋ؛

    2) جەكەشەلەندىرىلگەن جانە باسقا قىزمەت تۇرىنە قايتا باعدارلانعان لاگەرلەردى قايتارۋ، جۇمىس ىستەمەي تۇرعان لاگەرلەردى قالپىنا كەلتىرۋ ەسەبىنەن بالالاردى ساۋىقتىرۋعا ارنالعان ساۋىقتىرۋ مەكەمەلەرىنىڭ، بالدىرعانداردى وڭالتۋ پروفيلاكتورييلەرىنىڭ جەلىسىن دامىتۋ جونىندەگى ارنايى («باسپانا» باعدارلاماسىنا ۇقساس) باعدارلاما قابىلداۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ (وسى ماسەلەمەن اينالىسام دەگەندەر مەملەكەتپەن قاتار جەكە ينۆەستيسيالار سالۋىنا بولادى، قاراعاندى وبلىسى باستاماشىلارىنىڭ ءبىر جوباسى بار، قوسا بەرىلىپ وتىر)؛

    3) جازعى كەزدە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ ىسپەن اينالىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ، ولاردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ ماقساتىندا جازعى ەڭبەك توقسانىن جانداندىرۋ بويىنشا شارالاردى ىسكە اسىرۋ؛

   4) جالعا الىنعان لاگەرلەردە ءتۇرلى كونفەسسيا وكىلدەرىنىڭ بالالار دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ وقيعالارىنا بايلانىستى قالادان تىس لاگەرلەردىڭ قىزمەتىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ؛

  5) بالالاردىڭ سۋدا قاۋىپسىزىدىگى ماسەلەسىن پىسىقتاۋ، ۇلكەن سۋدا قۇتقارۋ ستانسيالارىن قۇرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋ، ولاردى سۇڭگۋ قۇرالدارىمەن، جاعاجاي ايماقتارىمەن جابدىقتاۋ؛

    6) ونىڭ ىشىندە بىلىكتى پسيحولوگ-پەداگوگيكالىق، سپورت-دەنە شىنىقتىرۋ كادرلارىن، مەديسينالىق مامانداردى دايارلاۋ پروبلەماسىن شەشۋ، لاگەر جاعدايىندا بالالارمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن اعا جانە وترياد باستاۋشىسى مەكتەبى جۇيەسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ؛

    7) قازاقستان تاريحىن زەردەلەۋدە بالالاردىڭ ءوي-ورىسىن كەڭەيتۋ، قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋ، ەكسكۋرسيالىق قىزمەت ءتۇرىن، ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ ماقساتىندا جازعى ساۋىقتىرۋ لاگەرلەرىنەن كەلگەن بالالاردىڭ ۇيىمداسقان توپتارى استاناداعى، وبلىستىق ورتالىقتارداعى، كۋرورتتىق ايماقتارداعى مۇراجايلارعا، ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىنا بارعان كەزدە ولار ءۇشىن تەگىن كىرۋ بيلەتتەرى ماسەلەسىن قاراستىرۋ؛

  8) جازعى دەمالىستى ۇيىمداستىرۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىن جانە ولارمەن بالالاردىڭ جانە جاسوسپىرىمدەردىڭ قامتىلۋىن كورسەتە وتىرىپ، جاسى بويىنشا ديناميكادا سوڭعى 5 جىل ىشىندەگى وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ جونىندە اقپارات بەرۋ بويىنشا ناقتى شارالار قابىلداۋ تۋرالى تاپسىرما بەرۋىڭىزدى سۇرايمىز.

 بالالاردى ساۋىقتىرۋ دەمالىسىن، جاسوسپىرىمدەردىڭ جازعى ەڭبەك توقسانىندا ىسپەن اينالىسۋى جۇيەسىن دامىتۋ وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ دەنساۋلىعىن اناعۇرلىم جاقسارتۋعا جانە كوپتەگەن پروبلەمالاردان قۇتىلۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ساۋلە دوسجانوۆا